Maandag 30/11/2020

AchtergrondStrijd tegen corona

De tapkranen gaan steeds meer dicht in Europa, de ziekenhuizen lopen vol

Parijzenaars schuiven aan voor een corona-testcentrum. Ook in Frankrijk neemt het aantal besmettingen toe.Beeld Photo News

Steeds meer Europese landen zitten in hetzelfde schuitje als België. Na de besmettingscurve gaan ook de ziekenhuisopnames omhoog en raken de bedden op sommige plaatsen vol. ‘De curves zijn als opstijgende vliegtuigen.’ 

Sinds vrijdag gaan de cafés in ons land vroeger dicht. De stamgasten moeten nu al om 23 uur het etablissement verlaten. De Brusselse cafébazen hebben hun zaak donderdag al moeten sluiten. Ons land is zeker niet het enige dat genoopt is om zulke draconische maatregelen te nemen. Ook Franse, Spaanse, Nederlandse en Britse pubs zijn al getroffen door zwaardere coronaregels. 

België surft dus mee op een Europese golf. In enkele landen gaan de besmettingensaantallen scherp omhoog en zijn de ziekenhuisopnames aan het volgen. Waar het virus eerst circuleerde onder jongere leeftijdsgroepen, slaat het nu over naar de oudere. “Die curves zijn als opstijgende vliegtuigen”, zegt biostatisticus Geert Molenberghs (KU Leuven/UHasselt). “Je ziet de besmettingscijfers bij de ene na de ander generatie omhoog gaan. Tegelijk zie je de ziekenhuiscijfers en de mortaliteit opklimmen.” 

Voor de verstrenging die deze week is doorgevoerd, baseerde minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) zich onder meer op een Franse statistische kaart die toont hoe het virus van de jongeren op ouderen is overgegaan. 

Lockdowns

In Frankrijk zijn het vooral de grote steden die in de problemen komen. In de tweede grootste stad, Marseille, zijn de cafés al bijna twee weken dicht. Die in Parijs zijn deze week gevolgd. Nog vier andere Franse steden, waaronder Rijsel en Lyon, zitten nu in de hoogste alarmfase. 

In de regio van Parijs raken de ziekenhuizen ondertussen zo overstelpt dat ze niet-dringende ingrepen hebben uitgesteld en alle vakanties van het personeel hebben ingetrokken. Bijna de helft van de bedden op intensieve is ingenomen door covidpatiënten. 

Frankrijk heeft net als het Verenigd Koninkrijk en Polen de voorbije dagen recordcijfers opgetekend voor het aantal besmettingen in een dag. Polen probeert die nu tegen te gaan met een algemene mondmaskerplicht. 

Een man verlaat een bar in het centrum van Manchester. Vooral in het noorden van Engeland is de situatie ernstig.Beeld AFP

De Britten zitten volgens gezondheidsminister Matt Hancock op een cruciaal moment. “Helaas zien we hospitalisaties van patiënten boven de zestig scherp toenemen”, zegt Hancock, “en is het aantal sterfgevallen door het coronavirus aan het stijgen.”

Vooral in het noorden van Engeland is de situatie ernstig. Waarschijnlijk zal de regering begin volgende week nieuwe maatregelen afkondigen. Een soort lockdown met drie niveaus zou er voor Engeland op tafel liggen, waarbij er voor verschillende regio’s andere regels gelden. Documenten daaromtrent zijn de laatste dagen uitgelekt in de pers. 

Systeem onder druk

Ook in Nederland worden er waarschijnlijk volgende week extra maatregelen afgekondigd, omdat het aantal besmettingen maar blijft stijgen. “Er wordt zelfs nagedacht over een avondklok", zegt de Nederlandse viroloog Ab Osterhaus. “Dat klinkt een beetje als een oorlogssituatie. Je merkt dat de liberale houding van de Nederlanders aan het keren is. In een enquête onder de bevolking gaf 70 procent aan dat ze voor strengere maatregelen zijn. Het probleem is dat sommige regels, zoals het dragen van mondmaskers in winkels, nog steeds ‘adviezen’ zijn.” 

Het gezondheidssysteem van het land komt zwaar onder druk te staan. Niet-dringende ingrepen zijn uitgesteld. “Er is een risico dat we ook hart- of kankeroperaties moeten uitstellen”, zei de Nederlandse minister-president Mark Rutte. 

De regering heeft Duitsland al om hulp gevraagd. Tien Duitse ziekenhuizen gaan nu bedden op intensieve verzorging vrijhouden voor Nederlandse covidpatiënten. Duitsland is lang de beste leerling van de Europese klas geweest, maar ook daar neemt de ongerustheid toe. 

Nog drie groene zones

Waar het ondertussen iets beter lijkt te gaan, is Spanje. Het aantal besmettingen loopt er terug, na een piek van 14.389 eind september. In de hoofdstad Madrid zit het zorgpersoneel wel op zijn tandvlees. “In Madrid is een groot deel van de ziekenhuiscapaciteit nu ingenomen door covidpatiënten”, zegt Molenberghs. “In Spanje is er bovendien weinig solidariteit tussen regio's om patiënten over te nemen. Dat is er echt niet goed geregeld.”

De Spaanse regering heeft ondertussen een robbertje uitgevochten met het gerecht. Een rechter had de lockdown, waarbij Madrilenen enkel nog hun stad mochten verlaten voor een essentiële verplaatsing, eerst teruggeschroefd. Maar gisteren heeft de Spaanse regering in de stad de noodtoestand uitgeroepen, om hem alsnog te kunnen invoeren. 

Een blik op kaart van Europa op de website van de FOD Buitenlandse Zaken toont dat er nog maar drie groene zones overblijven: Severozapaden (Bulgarije), Istrië en Varazdin (Kroatië-. Maar reizen raadt Molenberghs, die trouwens lid is van de commissie die de kaart inkleurt, sterk af.  

“Ik ben nooit fan geweest om reizen toe te laten”, zegt Molenberghs. “Tijdens deze pandemie is dat echt een aanjager geweest. Het Duitse gezondheidsinstituut schreef in juli 3 procent van de geregistreerde infecties toe aan terugkerende reizigers. In augustus werd dat al 50 procent. Het is voor ons land nog maar de vraag in hoeverre mensen het PLF-formulier eerlijk hebben ingevuld en de quarantaine hebben nageleefd als ze uit een rode zone kwamen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234