Dinsdag 18/06/2019

De taal krijgt een beurt van vurige verzen

Hoe Emile Verhaerens verzen over liefde en revolte klinken, kunt u nu nalezen in een elegante vertaling van twee van zijn sterkste bundels.

De Belgische dichter des vaderlands Emile Verhaeren (1855-1916) heeft niet te klagen. Eerder dit jaar publiceerde Paul Servaes een forse biografie van de man die in het Frans schreef en uitgroeide tot een van de literaire iconen van de belle époque. In het museum in Sint-Amands, vlak bij Verhaerens graf, volgen avontuurlijke expo's elkaar op. Vanavond wordt in Gent ook nog een project voorgesteld dat pakweg tien jaar geleden niemand voor mogelijk hield: een gloednieuwe vertaling van Verhaerens bundels Les campagnes hallucinées (1893) en Les villes tentaculaires (1895). Dichter Stefaan van den Bremt, die de elegische verzen omzette in bij wijlen elegant Nederlands, is hiermee niet aan zijn proefstuk toe. In 1974 en 1997 ging hij al met Verhaeren aan de slag.

Voor een vertaler die Verhaerens meanderende poëzie te lijf wil gaan, is ervaring geen overbodige luxe. De dichter schreef zoals hij voorlas: weids, hijgerig en met onverwacht moderne wendingen. Alle middelen waren goed om de taal een stevige beurt te geven en afstand te nemen van de verheven romantische poëzie, die tot dan de dienst uitmaakte. Verhaeren flirtte met het vrije vers, experimenteerde met (en zonder) rijm en morrelde aan het metrum.

Voor een neologisme draaide hij zijn hand niet om, tot in de titel toe: in Les villes tentaculaires is de hoofdrol weggelegd voor de tentakelstad, de reusachtige inktvis die het omringende platteland leegzuigt en met zijn grijparmen geselt. Conservatieve tijdgenoten vonden er niets aan, maar voor de futuristen en andere nieuwlichters - met name Paul van Ostaijen in zijn gedicht 'James Ensor' uit 1917 - was Verhaeren een lichtend voorbeeld.

Een en ander had met de vorm van zijn poëzie te maken, maar ook ideologisch stond de dichter met de walrussnor op een kruispunt. Verhaeren hield zich graag op ter linkerzijde. Samen met de socialisten van de Belgische Werkliedenpartij koos hij de kant van de verdrukten, maar even graag trok hij op met anarchistische wereldverbeteraars. In hun tijdschriften publiceerde hij zijn vurige verzen over de liefde en de revolte. Hoe dat klinkt, kunnen we vandaag - in het Frans en in een solide vertaling - nalezen in twee van zijn sterkste bundels.

Emile Verhaeren, Hallucinerend platteland & Tentakelsteden, Uitgeverij P, 120 p., 23 euro. Vertaling: Stefaan van den Bremt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden