Vrijdag 18/06/2021

De Stones zoals ze altijd al hadden moeten klinken

'Wanneer de Stones 'vuil' klonken, was dat een bewuste keuze, en dat kun je nu horen'

ABKCO brengt dus tegelijkertijd 22 cd's op de markt, in totaal 26 platen, omdat de collectie ook vroegere compilaties bevat, waaronder de beroemde driedelige Singles Collection. Vele songs vind je daardoor minstens twee keer terug, een paar zelfs zes keer. Alles bij elkaar gaat het om zo'n 160 aparte nummers.

Er is resoluut voor een niet-anthology-aanpak gekozen: geen nieuwe outtakes of bewust alternatieve versies en zeker geen onuitgegeven nummers. Klein en co. zijn nog een stap verder gegaan: ze willen zowel het Amerikaanse als het niet-Amerikaanse publiek de platen teruggeven die ze vroeger konden kopen, in hun eigen markt. Zo bevat de 'Remastered Series' van drie vroege elpees zowel de Amerikaanse als Britse versie, die elkaar grotendeels overlappen. Dat was in de eerste helft van de jaren zestig immers gebruikelijk, in een inhaalbeweging voor de Amerikaanse markt na de zogenoemde British Invasion, geleid door de Beatles.

Eigenaardig genoeg zijn bijvoorbeeld de UK-versie van de allereerste elpee en de eveneens Engelse Rolling Stones No.2 niet in de collectie opgenomen. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de uitgesproken Amerikaanse kijk van ABKCO op het Stones-oeuvre.

Klein: "Het is helemaal niet onze bedoeling dat iedereen alles gaat kopen. We geven de consument een ruime keuze, waardoor hij zijn Stones-collectie kan aanvullen of ze opnieuw samenstellen. Daarom hebben we niets opnieuw gemixt. Met de huidige technologie kun je alles veranderen, maar dat willen wij niet. Ook het artwork van de hoezen hebben wij daarom zo getrouw mogelijk gereproduceerd, met de originele hoesteksten, inclusief de fouten die toen gemaakt zijn. Vergelijk het met de Mona Lisa. Er is het kunstwerk zelf, dat je in het Louvre kunt bekijken, zoals het toen geschilderd is. Daar hoef je niets aan te 'verbeteren', hoewel dat technisch kan. Daarnaast kun je wel duizenden geleerde boeken over de Mona Lisa lezen, maar die heb je in feite niet nodig om het schilderij voor jezelf te appreciëren. Kun je ons er dus van beschuldigen puristen te zijn? Wat mij betreft, graag. Omgekeerd wil ik er niet van beschuldigd worden een muzikale revisionist te zijn."

Eenmaal alle banden bij elkaar geharkt, was de moeilijkheid te bepalen wat van elke song de echte master, de moederband was.

Klein: "In het verleden is dat vaak fout gegaan. Zo zijn er van veel nummers gesimuleerde, elektronisch bewerkte stereoversies in omloop, die door de Stones zelf en hun producers nooit zo bedoeld waren. Op de Singles Collection vind je daarom negen van de tien singles in mono, zoals ze toen op de markt zijn gebracht. Toen wij een echte stereomix van een nummer konden identificeren, hebben we die gebruikt. Dat is bijvoorbeeld het geval voor 'Satisfaction' en 'Paint It, Black' (dat nummer staat op 40 Licks in mono, JR). Onze stereoversies zijn de enige ware. De eerste producer van de groep, Andrew Oldham, heeft ons geholpen als wij er met de geschreven documenten niet uit geraakten."

Het muzikaal archeologisch speur- en graafwerk van het ABKCO-team heeft zeer bijzondere vondsten opgeleverd, die ook artistiek van belang zijn. Het is niet uitzonderlijk dat men bij het remasteren van oude opnamen fouten ontdekt in de snelheid van de banden waarvan destijds platen werden geperst. Dat is bijvoorbeeld het geval met Kind Of Blue, het meesterwerk van Miles Davis. Van de Rolling Stones zijn sommige nummers te snel gekopieerd, waardoor ze bij het afspelen trager klonken. Bijna onhoorbaar voor niet-muzikanten of leken, maar als je Beggars Banquet nu in de juiste snelheid hoort, klinkt het inderdaad allemaal frisser. Uiteindelijk is de vraag: klinkt dit nu allemaal 'beter'? Helderder en ruimtelijker, zeker. En soms lijkt het inderdaad alsof je bij hen in de studio staat. Wanneer de Stones 'vuil' klonken, was dat een bewuste keuze, dat kun je nu horen, als vegen die een schilder gewild op het doek heeft aangebracht. Ook is het stof weggeblazen van de zorgvuldige penseeltrekken van akoestische gitaren, piano en percussie. Afhankelijk van de nummers en de bron levert dat duidelijke verschillen op met vroegere releases. Zoals op 40 Licks is dat vaak al hoorbaar zonder sacd.

In ieder geval: dit is een unieke gelegenheid om de evolutie van de Rolling Stones en de songwriting van Jagger en Richards te begrijpen, van r&b-covergroep via de pop naar wat ze vandaag zijn geworden. En om opnieuw van Mick Jaggers stem, teksten en frasering te genieten, toen hij nog echt zong.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234