Dinsdag 15/06/2021

De stip zien en sterven

Alweer beslisten strafschoppen over glorie en gemis, en alweer schoot een Nederlander tekort. Arjen Robben, troosteloze piëta, steekt illustere voorgangers Marco van Basten, Ronald de Boer en Clarence Seedorf naar de kroon. En diept, aan de vooravond van het Europees kampioenschap, 'het trauma van Nederland' van onder het stof.

Ontroostbaar was hij, Arjen Robben. Kon de finale van de Champions League vanop elf meter beklinken, maar faalde. Opnieuw. Ook in het beslissende duel met Borussia Dortmund, rechtstreekse concurrent van Robbens club Bayern München, mikte de Nederlander zijn penalty verkeerd. In de handen van doelman Roman Weidenfeller, meer bepaald.

En dus knielde hij in de middencirkel neer, zaterdagavond iets voor middernacht. Hoofd gebogen, armen in het gras. Ook nadien, op wat een feestelijke afterparty had moeten worden, toonde Robben zich meer schlemiel dan schelm. Als een middeleeuwse piëta zocht hij de schouder van vrouw Bernadien op. En verlangde onverholen naar "een onbewoond eiland".

Troost kwam er gisteren, uit onverwachte hoek. "Gelukkig speelt hij straks voor Nederland", schreef het Duitse boulevardblad Bild. Om er in dezelfde adem aan toe te voegen: "dan is het niet erg als hij weer vanaf elf meter mist."

Loterij

Terug naar zaterdag 26 juni 2004. "Dit soort toestanden is een loterij", zegt Dick Advocaat, bondscoach van het Nederlandse voetbalelftal, glimmend. "Daar kun je niet op trainen." De toestanden waarvan sprake: penalty's. Zweden-Nederland, de kwartfinale van het Europees kampioenschap, was er net op uitgedraaid, met ijskonijn Edwin van De Sar in een onverwachte glansrol. Pakte de laatste elfmeter, van de voet van de Zweedse verdediger Olaf Mellberg, en hees in één klap het juk van een hele natie. "Eindelijk gaan we eens door van op de stip", jubelde Johan Cruijff nadien. "Nu zijn we tenminste van dat penaltygezeik af."

Niet alleen het oranje Orakel, heel Nederland haalde opgelucht adem. Twaalf jaar duurde 'dat gezeik' al. Van toen Marco van Basten de bal pardoes in de armen van Peter Schmeichel trapte, en niet favoriet Nederland maar grote verrassing Denemarken naar de finale van het EK in '92 mocht. Een gelijkaardig scenario herhaalt zich zes jaar later, tijdens de halve finale van de wereldbeker in Frankrijk. Nederland houdt het Brazilië van Ronaldo, Bebeto en Rivaldo knap in bedwang, maar zowel Ronald de Boer als Philip Cocu bezwijken tijdens de strafschoppenreeks. Die laatste zal dat kunstje nog eens vlekkeloos overdoen: in 2004, in de halve finale tegen Portugal.

'Een Seedorfje doen'

Ongekend dieptepunt volgt op Euro 2000: tegen Italië missen maar liefst vijf Nederlanders hun penalty. Patrick Kluivert en Frank de Boer (allebei één keer in de reguliere speeltijd en één keer in de shoot-out), Paul Bosvelt en Jaap Stam. Wel op het veld, niet op dat lijstje: Clarence Seedorf. Voor de flegmatieke dribbelkont is het op dat moment al duidelijk: geen penalty's meer. In de kleuren van Real Madrid, AC Milan of Oranje: de jaren voordien had hij er genoeg gemist. Tot een eigen spreekwoord toe: 'een Seedorfje doen'. De Tsjech Antonin Panenka jammerlijk achterna.

Net als Arjen Robben, na dit weekend prompt tot 'Arjen Floppen' omgedoopt, misschien. "Een trauma klinkt zwaar", zegt de Nederlandse sportpsycholoog Martijn Ruitenburg, ontwerper van een workshop over strafschoppen, tegen het Nederlandse persbureau ANP. "Maar niet alleen de gemiste strafschop, ook de gevolgen zullen even blijven hangen. Dit is wel iets wat hem diep raakt." En met hem een natie, bol van verwachting naar zaterdag 7 juni. Dan speelt Nederland zijn eerste wedstrijd op het EK in Polen en Oekraine. Tegenstander, twintig jaar na datum: Denemarken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234