Vrijdag 26/02/2021

De stille ommegang

kunstgrepen

In het kader van Anno '02 organiseert vzw Phidias, met als stuwende krachten oud-cultuurminister Luc Martens (CD&V) en Christa Vyvey, nu ook een tentoonstelling met video's. Als decorum werd gekozen voor de kerken en kapellen in het centrum van Roeselare.

Onder de titel Ommegang wordt de bezoeker langs acht religieuze plekken geleid, waarvan de gewijde stilte de concentratie op het bewegende beeld zeker ten goede komt. De tentoonstelling laat een qua samenstelling goed gedoseerd indruk na. Er is werk van internationaal befaamde videasten, gekruid met knap inlands talent. Bijkomend pluspunt is dat er onderweg heel wat (vaak vergeten) informatie wordt meegegeven over de kerken en (verborgen) kloosterkapellen, over het retraitehuis en het klein seminarie. Ommegang ontsluit dus ook een religieus patrimonium; meermaals heb je daarbij het gevoel dat de tijd er is blijven stilstaan. Dat maakt ook dat het heerlijk kijken is naar videobeelden van kunstenaars die, zoals Luc Martens het terecht opmerkte, veeleer lucht geven aan eigen emoties dan aan geconsacreerde waarheden.

De spitantste videofilm komt van de Amerikaanse Bill Viola (1951). In de Sint-Michielskerk sleurt hij de toeschouwer mee in een kolkende maalstroom van beelden, waarin droom, werkelijkheid en fictie een groot verbond aangaan omtrent het thema leven en dood. De videofilm The Passing (1991) gaat over het overschrijden van grenzen en is sterk gelieerd aan rituelen en de persoonlijke ervaringen van de kunstenaar bij de geboorte van een kind en de dood van de moeder. Het water als levensbron (?) is de symbolische, stromende rode draad door deze fascinerende zwartwitfilm.

Een andere coryfee van de videokunst is de Amerikaan Gary Hill, die in Roeselare present is met de oogverblindende installatie Wall Piece (2000), een van de meest bizarre en fysiek meest indringende video's op Ommegang. Een man beweegt nerveus tegen een muur en roept bijna onverstaanbare teksten. Als toeschouwer wil je natuurlijk het beeld en de tekst begrijpen, maar dat wordt telkens verhinderd door een enorme lamp die de aandacht van de toeschouwer en het videobeeld in een korte flits verstoort.

Franciska Lambrechts (1967) koos de kapel van de Arme Klaren en projecteert er Apportez l'eau. We zien een vrouw die de drempel aan de voordeur van een huis schrobt en blijft schrobben. Op het projectiedoek zijn twee smeuïge strepen bloedrode verf te zien, exact aangebracht op de plek waar de trapranden worden geprojecteerd. In een kapel krijgt dat werk een andere, ja zelfs religieuze bijklank en op die manier zie je hoe de context van een kunstwerk de betekenis ervan kan doen kantelen in een richting die niet eens de intentie hoeft te zijn van de kunstenaar.

In de Sint-Amandskerk zijn twee succesrijke Vlaamse kunstenaars present. David Claerbout toont er Ruurlo, Boculorscheweg uit 1997. Met dat werk maakte Claerbout in het begin van zijn carrière furore. Een oude prentkaart met molen en boom komt tot leven door toevoeging van een subtiele beweging te genereren in de blaadjes van de boom. De rest blijft stil en oogt heel schilderkunstig. Ook van Hans Op de Beeck is een knappe bijdrage te zien. Colours (zie foto) gaat over opeenvolgende verfilmingen van poses, waarbij de kunstenaar gewone figuranten als het ware laat poseren alsof ze voor een kunstenaar staan die een hoofs portret wil schilderen. De enscenering en de lichtinval op de veelal heldere monochrome achtergrond spreken boekdelen.

Naast flets werk van de Duitser Mark Wallinger komt Michel Aubry op de proppen met een al te directe verwijzing naar de oorlog in Afghanistan en kwakkelt Ingeborg Lüscher met een gratuite video. Mooi als orgelpunt is Place (1996) van de Nederlandse Liza May Post. De video toont een jonge vrouw op de knieën gezeten, tegen een boom aanleunend. Naast haar staat op de grond een theeservies bekleed met dezelfde badstof als haar lichtblauwe jurk. Het is een stille video, haast een foto maar dan een van een vervreemdende, beklemmende rust en schoonheid.

Luk Lambrecht

Ommegang loopt tot 21 september (van dinsdag tot zondag van 14 tot 18 uur). In Roeselare. Kaartjes (5 euro) en een plannetje haal je best op de locatie bij de paters redemptoristen, Delaerestraat in Roeselare. Inlichtingen: 051/23.24.40.

In de rubriek Kunstgrepen wordt wekelijks verslag uitgebracht over wat reilt en zeilt in de galeriewereld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234