Donderdag 02/12/2021
null

NieuwsMentale gezondheid

De stand van onze mentale gezondheid: Belg voelt zich nog altijd angstiger, eenzamer en depressiever

Beeld DM

De nieuwe Covid-19-gezondheidsenquête toont dat onze mentale gezondheid nog lang niet op het niveau van voor corona zit. Twee zaken vallen op.

Het is de zevende keer dat Sciensano de enquête afneemt. Deze keer gebeurde dat tussen 10 en 20 juni, net wanneer de eerste versoepelingen ingingen, zoals privébijeenkomsten van acht in plaats van vier en latere sluitingsuren voor de horeca.

Eerst het goede nieuws: in vergelijking met de vorige enquête in maart is de sociale en mentale gezondheid er bij de Belgen op vooruitgegaan. “Maar in vergelijking met pre-covid is de toestand niet fantastisch”, zegt Stefaan Demarest, projectleider van de gezondheidsenquêtes. Doordat de gezondheidsenquêtes exact dezelfde vragen gebruikt als voor corona, kan Sciensano goede vergelijkingen trekken.

Ernstig eenzaam

Twee zaken vallen op. 22 procent van de volwassenen zegt zich ernstig eenzaam te voelen, 34 procent is matig eenzaam en 41 procent niet eenzaam. Die cijfers zijn in alle leeftijdsgroepen verbeterd tegenover maart, behalve bij de 18- tot 29-jarigen. Daar blijft de ernstige eenzaamheid op 28 procent.

“Dat is een constante doorheen de hele crisis: jongeren leden extra onder de vrijheidsbeperkende maatregelen”, zegt Demarest. “De sociale netwerken van jongeren en studenten hebben vaak platgelegen. Soms konden ze die zelfs niet opbouwen, denk maar aan eerstejaarsstudenten die amper jaargenoten konden leren kennen.”

Ook de cijfers voor angst en depressie zijn zorgwekkend. Respectievelijk 16 procent en 15 procent van de volwassen bevolking zei in juni te kampen met een angst- of depressieve stoornis. Voor de crisis was dat respectievelijk 11 procent en 9,5 procent.

Kan nog maanden duren

Dat die negatieve gevoelens nog niet meteen weg zijn, ondanks de versoepelingen, verbaast experten niet. “Het is ook gewoon nog niet voorbij”, zegt Filip Raes, professor psychologie (KU Leuven). “Ja, er is weer meer open. Maar we keren ook terug naar de werkvloer. Dat geeft ook onzekerheid. En als er een iets zorgt voor stress, angst en depressie, dan is het wel een situatie als deze, met veel onzekerheid en fluctuaties tussen open en dicht.”

“We mogen niet veronderstellen dat dit plots opnieuw een normaal niveau bereikt”, zegt Demarest. “Dat kan echt nog maanden duren. Daarom zullen we op vraag van de coronacommissaris de mentale gezondheid van de Belgen gedurende twee jaar nauwgezet meten.”

Koen Lowet van de Vlaamse Vereniging van Klinisch Psychologen vindt dat een goede zaak. “We zijn al lang vragende partij om betere data te verzamelen over mentale gezondheid.” Ook vindt Lowet dat we meer moeten inzetten op preventie. “Onze geestelijke gezondheidszorg is nog te veel gericht op het behandelen van acute problemen zoals iemand die kampt met zelfmoordgedachten. Maar eigenlijk moeten we al vanaf de kleuterklas inzetten op mentale gezondheid. Waarom leren we kleuters dat ze hun handen moeten wassen en met een jas aan naar buiten moeten, maar niet hoe ze aandacht moeten hebben voor het mentale?”

Gezondheidspreventie is een gemeenschapsbevoegdheid. Op het kabinet van Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) benadrukt men dat er al veel gebeurt op vlak van geestelijke gezondheid en welzijn. Zo zal vanaf 1 oktober een tiendaagse starten rond geestelijke gezondheid. “We moeten nog steeds inzetten op bespreekbaarheid van psychische problemen”, zegt Beke.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234