Woensdag 02/12/2020

Vakbonden

De staking te veel?

Beeld © Tim Dirven

Monsterfiles en monsterwoede. De staking van de treinbestuurders gisteren kon op weinig begrip rekenen. Stilaan duikt de vraag op: zijn de vakbonden hun hand aan het overspelen?

"We beseffen dat het moment van de staking slecht gekozen is. Maar als we tien keer weggestuurd worden door de directie zonder ook maar een antwoord op onze vragen te krijgen, dan konden we niet anders. Maar opnieuw: ik geef toe, deze kakofonie van stakingen is voor niemand goed."

Het Autonoom Syndicaat van Treinbestuurders (ASTB) haalde zich gisterenochtend de woede van het hele land op de hals. De staking van de relatief kleine vakbond zorgde voor de zwaarste ochtendspits van het jaar. Op snelwegen richting Brussel liepen de wachttijden op tot twee uur. De excuses van ASTB-voorman Marcos Reynhout waren voor veel pendelaars een pleister op een houten been.

Je hoort het bij steeds meer mensen: er is nu wel genoeg gestaakt. Het geduld en medeleven raakt stilaan op. Pendelaars willen gewoon op tijd van en naar hun werk geraken. Maar ook volgende week wordt dat moeilijk. Maandag is er de nationale staking. En dinsdag volgt er de politiestaking. Als de politievakbond zijn dreigementen hardmaakt om filterblokkades op te richten waar chauffeurs moeten blazen, dreigt het opnieuw chaos te worden tijdens de ochtend- en avondspits.

Antikamp

Zijn de vakbonden het draagvlak voor hun actie zelf aan het ondermijnen door te gretig te staken? "De steun voor de vakbondsacties was de voorbije weken zeer groot. Een stuk groter dan bijvoorbeeld in 2012, bij de start van de vorige regering. Maar ik krijg het gevoel dat het antikamp stilaan ook aan kracht wint", bevestigt Stan De Spiegelaere. Hij is onderzoeker aan het HIVA (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving) van de KU Leuven.

Volgens De Spiegelaere beseffen de grote vakbonden ACV, ABVV en ACLVB dat de staking van gisteren geen goed heeft gedaan aan hun zaak. "Voor mensen is een staking een staking. Maar er zijn wel verschillen. Gisteren ging het om een staking van kleine vakbond die geen deel uitmaakt van de drie grote bonden. In dit geval willen de treinbestuurders gewoon de directie van de NMBS onder druk zetten. Het is hen niet te doen om de regeringsmaatregelen. Daardoor hebben ze veel minder aandacht voor het draagvlak van hun actie.

"Voor de grote vakbonden is dit lastig, want zij moeten hier wel aan denken. Bovendien ondergraaft dit soort kleine stakingen hun positie ook tijdens het sociaal overleg. Als je met de grote vakbonden onderhandelt, is dat een soort garantie op sociale vrede. Het eindresultaat is: de grote vakbonden zijn niet verantwoordelijk voor de problemen gisteren, maar ze worden er wel op afgerekend."

Bij de grote vakbonden wil men liever geen commentaar geven op hun collega's van ASTB. "We hebben niet het gevoel dat ons draagvlak nu plots aan het verdwijnen is. Absoluut niet", zegt David Vanbellinghen, de woordvoerder van de christelijke vakbond ACV. "We beseffen dat acties voor hinder zorgen. Maar met een petitie zal de regering niet luisteren. We werken er dagelijks aan om mensen duidelijk uit te leggen wat de regering allemaal van plan is."

Herenakkoord

Intussen gaat de politieke strijd rond de stakingen door. N-VA-voorzitter Bart De Wever vertelde op de Franstalige radio dat de socialistische vakbond FGTB "de gewapende arm van de PS" is. Normaal is een staking een ultiem middel, maar nu wordt het ingezet als een politiek wapen volgens De Wever. PS-voorzitter Elio Di Rupo reageert dat De Wever "de terechte bezorgdheden van duizenden burgers negeert". De socialist zegt dat de vakbonden perfect in staat zijn om te beslissen over de acties die ze willen voeren tegen de regering.

In het parlement werd door N-VA en Open Vld opgeroepen om naast het recht op staken ook het recht op werken te garanderen. Tijdens de voorbije stakingen raakte sommige mensen niet op hun werk omdat ze bijvoorbeeld niet doorgelaten werden aan stakingspiketten.

Economieminister Kris Peeters (CD&V) wijst op het bestaande gentlemen's agreement van de sociale partners uit 2002. Een tekst die hij nog mee ondertekende als toenmalige hoofd van Unizo. Dat herenakkoord vraagt onder meer dat werknemers die willen werken tijdens een staking, dat ook kunnen.

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) belooft maandag samen met de lokale en federale politie "uur na uur" de proportionaliteit van de stakingsacties in de gaten houden. Jambon zal er bij de lokale overheden op aandringen dat ze de hinder door de staking maandag beperken. Hij heeft zelf niet de bevoegdheid om wegen en bedrijventerreinen vrij te houden; die ligt bij de lokale overheden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234