Vrijdag 27/05/2022

AchtergrondStablecoins

De stabiele broer van bitcoin rukt op, en de EU en VS bereiden zich voor

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Nu worden ze nog vooral gebruikt voor handel op cryptobeurzen, maar wie weet kan iedereen er straks mee betalen. Dus maken toezichthouders in de Verenigde Staten en Europa plannen voor scherper toezicht op zogeheten stablecoins.

Dirk Waterval

Is het ondanks, of juist dankzij de hete adem van nieuw toezicht in de nek? Feit is dat de stabiele tak van de cryptofamilie het afgelopen jaar hard is gegroeid. De totale marktwaarde van zogeheten stablecoins groeide afgelopen jaar van 29 miljard dollar naar 149 miljard dollar, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau The Block Research. Een toename van 414 procent dus.

Stablecoins zijn cryptomunten zoals bekende soortgenoten als bitcoin en ethereum dat ook zijn, maar dan stabiel in waarde. Of dat trachten ze in ieder geval te zijn. De meeste stablecoins zijn zo ontworpen dat ze zo nauwkeurig mogelijk de waarde volgen van bestaande valuta, meestal de Amerikaanse dollar.

Een soort cryptodollars, dus. In potentie veel geschikter voor alledaagse betalingen dan bijvoorbeeld de bitcoin, die soms in één dag tientallen procentpunt in waarde daalt of stijgt.

Minder vijandig

Politici, beleidsadviseurs en toezichthouders, zowel in de Verenigde Staten als in Europa, zien de nieuwe betalingsmogelijkheden van stablecoins ook. En gezien de groeiende omvang van het fenomeen moeten ze er mee aan de slag.

Laat stablecoin-uitgevers bijvoorbeeld een bankvergunning aanvragen, adviseerde een speciale werkgroep van het Amerikaanse ministerie van Financiën vorige maand aan de wetgever. Minister Janet Yellen hield Congres-leden voor dat stablecoins best een toevoeging kunnen zijn aan het normale betaalverkeer. Als ze goed ontworpen zijn en onder toezicht staan.

Een bankvergunning is een van de zwaarste middelen die je een cryptobedrijf kunt opleggen, zegt crypto-expert Teunis Brosens van ING. “Dan moet je net als een bank voldoen aan alle kapitaaleisen om leningen te mogen uitgeven, bijvoorbeeld. Terwijl een bedrijf dat stablecoins uitgeeft normaal gesproken niet aan kredietverstrekking doet.”

Toch valt hem op dat Amerikaanse beleidsmakers dit soort nieuwe ontwikkelingen wat minder vijandig benaderen dan hun Europese collega’s. “In de VS laten ze dit soort dingen wat meer over aan ‘de markt’. Daar is het meer van: ‘ja, je moet een vergunning aanvragen en daarmee sta je onder toezicht’. Maar vanaf dat moment is het: ‘moge het beste bedrijfje winnen’”, zegt Brosens.

Uitgevers van die digitale munten moeten elkaar dan beconcurreren, en de gedachte in de VS is dat de producten daar alleen maar beter van worden.

Europa wil controle

In Europa is de reactie net omgekeerd. Hier is de neiging van de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank (ECB) vooral dat je zulke ontwikkelingen in eigen hand moet houden, vindt Brosens. “Ontwerpregulering die nu in Brussel ligt geeft de ECB zelfs de mogelijkheid om toekomstige stablecoins op te doeken, mochten ze te groot worden naar de smaak van de centrale bank.”

Tot op heden ontbreekt het toezicht op stablecoins dus. Ze worden nu ook nog niet echt gebruikt voor alledaagse betalingen, meer voor het handelen in andere cryptovaluta. Naast de meest bekende cryptomunten als bitcoin en ethereum zijn er nog zo’n tienduizend andere digitale muntsoorten, en in tegenstelling tot stablecoins fluctueren die wel in waarde. Beleggers speculeren en handelen erin zoals ze ook op de ‘gewone’ beurs met aandelen doen.

Op de aandelenbeurs krijgen ze dollars bij de verkoop van een aandeel, waarmee ze dan weer een ander aandeel kunnen kopen. Op cryptobeurzen gaat het net zo, maar dan worden beleggers vaak uitbetaald in stablecoins bij de verkoop, om daar weer nieuwe dingen van te kopen.

Regelmatig in opspraak

IJsjes op straat of een nieuwe fiets kopen mensen er dus nog niet van. Dat kan komen als er meer toezicht op is, en het gebruik daardoor veiliger wordt. Momenteel wordt keer op keer duidelijk dat het aan toezicht ontbreekt.

’s Werelds grootste stablecoin-uitgever, Tether, is bijvoorbeeld geregeld met controverses in het nieuws. Het bedrijf zou niet genoeg echte dollars als onderpand hebben voor elke tether-munt die het in omloop heeft gebracht. En zonder genoeg onderpand is de tether-munt ook niet echt 1 dollar waard.

Mochten die geruchten over het bedrijf kloppen, en er komt een moment waarop consumenten ineens samen besluiten dat ze hun tether-munten weer willen inwisselen voor gewone dollars, dan zouden ze daar bijvoorbeeld maar 75 cent per munt voor terug kunnen krijgen.

Daarnaast zou een te groot deel van Tethers onderpand niet uit dollars of veilige staatsobligaties bestaan, maar geïnvesteerd zijn in aandelen en uitstaande leningen. Die kunnen natuurlijk nogal in waarde fluctueren, en daarmee het onderpand van de munt ook. Nieuw toezicht kan er uit bestaan dat dit soort cryptobedrijven hun vermogen alleen extreem veilig mogen beleggen.

Digitale euro

Ondertussen voelt de ECB zich door dit soort ontwikkelingen gedwongen om een eigen digitale euro te onderzoeken, als een soort traditioneel monetaire versie van de stablecoin dus. Dat onderzoek kwam er na de aankondiging dat Facebook een eigen munt wil lanceren: de libra, later omgedoopt tot diem.

Facebook is nog altijd van plan om een digitale munt uit te brengen, al zijn de plannen inmiddels wel flink afgezwakt en minder ambitieus, zegt Brosens. Maar hij snapt wel dat centrale banken over de hele wereld daar een beetje bang van worden.

Het is volgens Brosens namelijk een heel handig idee: iedereen met WhatsApp- of met een Facebook-account – zo’n beetje de hele wereld dus – kan elkaar dan geld overmaken zonder tussenkomst van een bank. “Of die ander nu de buurman is of in China zit. Sneller dan een betaling met de bank, zonder gedoe met bankrekeningen, zonder bankkosten.”

Het is overigens nog totaal onduidelijk hoe het ontwerp van de digitale euro van de ECB eruit zou zien, al kwamen uit een vooronderzoek wel een paar opties bovendrijven. Eén ervan is het gebruik van de huidige geldsystemen van de centrale banken. Maar de optie om blockchaintechnologie te gebruiken, de infrastructuur van cryptomunten als bitcoin, ligt ook nog open.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234