Zondag 20/10/2019

Spoorwegen

De spoorwerken die Brussel maand lang zullen teisteren: wat betekent dit voor de reiziger?

Beeld BELGA

Ingrijpende werken zullen het spoorverkeer in Brussel in de herfst grondig verstoren. Voor 68.000 dagelijkse pendelaars dreigt vanaf half oktober een maand lang chaos. De kwestie vertroebelt ook de relatie tussen Infrabel en de NMBSWaar en wanneer wordt gewerkt, wat betekent dit voor de reiziger en kon dit niet beter worden georganiseerd? De meeste vragen beantwoord. 

Welke werken staan te gebeuren?

Infrabel is al sinds 2014 bezig met de vernieuwing van de infrastructuur op de Brusselse Noord-Zuidverbinding, een “broodnodige operatie om het Europese veiligheidssysteem ETCS te installeren” maar ook om de betrouwbaarheid en stiptheid te verbeteren. “De werken die nu gepland staan, betreffen fase 2 van de modernisering om op de 67 jaar oude spooras een veilige en kwalitatieve spooruitrusting te bieden”, zegt Frédéric Petit, woordvoerder van Infrabel. “De aanpak van vooral de veiligheidsuitrusting, denk aan wissels en seininrichting, maar ook rook- en brandsystemen, is een vervolg op een eerdere fase die we in 2017 uitgevoerd hebben, en waarbij tijdens het verlengde weekend van 1 mei gedurende drie dagen een volledige onderbreking aan de noordelijke zijde was.”

Waar wordt gewerkt?

De werken vinden plaats aan de zuidkant van het Zuidstation. Nadat Infrabel in mei 2017 dezelfde werken aan de noordkant van Brussel-Zuid uitvoerde, is dit najaar de andere kant aan de beurt. Voor de werken moeten bijna een derde van de wissels voor Brussel-Zuid worden vastgezet, waardoor veel minder treinen kunnen rijden. Niet onbelangrijk: de Noord-Zuidas is met dagelijks 1.200 passerende treinen de belangrijkste en drukste as op het Belgische spoornet.

Het spoorverkeer van en naar Brussel-Zuid zal hinder ondervinden door de werken. Beeld photo_news

Wanneer is er hinder?

De werken zullen plaatsvinden in de herfst, en duren zo’n maand. De grootste werkzaamheden worden uitgevoerd tijdens de verlengde weekends van 1 en 11 november. Net als in mei 2017 gaat het spoordeel dan voor zes dagen volledig toe – geen trein kan dan de Noord-Zuidas nog passeren. Maar de werken starten al op maandag 14 oktober, en zullen dus grosso modo een maand duren. Heel die tijd zal er sowieso hinder zijn.

Is dit wel de ‘beste’ periode?

Ja volgens Infrabel, neen meent de NMBS. Infrabel stelt dat de bewuste periode is gekozen om de impact voor de reiziger maximaal te beperken. Maar daar plaatst de NMBS toch vraagtekens bij. Net als op de weg zijn oktober en november erg drukke maanden op het spoor. In de herfstvakantie beperkt de spoormaatschappij het aantal piekuurtreinen niet omdat veel Belgen blijven werken. Beter was volgens de NMBS geweest de werken in de zomer te doen, wanneer er minder P-treinen Brussel aandoen. Bovendien kan de periode van een maand worden verlengd als slecht weer de werken bemoeilijkt.

Brussel-Zuid. Beeld BELGA

Wie wordt getroffen?

Daar zijn Infrabel en NMBS nog niet uit. Zeker is wel dat niet alle 1.200 dagelijkse treinen op de drukke verbinding zullen kunnen rijden. Het aanbod moet afgestemd worden op de beschikbare capaciteit. “Voor een deel van de L-, IC- of P-treinen zal een keuze gemaakt moeten worden”, stelt Infrabel. Dat vroeg de NMBS wel alle 104 piekuurtreinen die dagelijks doorheen onze hoofdstad rijden te schrappen. Die vervoeren normaal gemiddeld zo’n 68.000 pendelaars. Alle P-treinen van en naar Brussel niet laten rijden zou een op de vier pendelaars die in de spits naar of vanuit de hoofdstad sporen treffen. Dat lijkt voor de NMBS geen optie. “Het is helemaal niet de bedoeling om het treinverkeer in Brussel volledig lam te leggen”, nuanceert Infrabel. “Op dit moment is het nog te voorbarig om al over een definitief aantal afgeschafte treinen te spreken. De gesprekken zijn nog bezig”, aldus Petit. Tijdens de daluren zal een alternatief vervoersplan gelden, en zou er volgens de NMBS normaal geen hinder mogen zijn.

Zijn er alternatieven?

Ja, maar de mogelijkheden zijn beperkt. Treinen omleiden via Schuman, Schaarbeek of Brussel-West kan volgens de NMBS dagelijks voor maximaal 20.000 pendelaars een oplossing bieden. Anderen moeten mogelijk de IC-trein voor of na hun vertrouwde P-trein nemen, waardoor de InterCitytreinen bomvol dreigen te raken.

Wanneer krijgt de reiziger duidelijkheid?

Momenteel is nog niks definitief, zo benadrukken zowel Infrabel als NMBS. Een werkgroep bekijkt hoe een en ander het ‘best’ op te lossen. Tegen half augustus moet een stand van zaken aan bevoegd minister François Bellot (MR) worden gecommuniceerd. Dan zou ook de reiziger meer duidelijkheid moeten krijgen.

Worden reizigers gecompenseerd?

Of de compensatieregeling voor vertragingen en afgeschafte treinen ook in dat geval zal gelden, valt nog te bekijken, zo is bij de NMBS te horen. Een zekerheid is dit dus niet.

Kon dit niet beter worden georganiseerd?

Beide overheidsbedrijven liggen al jaren in de clinch over de planning van de werken. Volgens de NMBS communiceert Infrabel vaak laattijdig over het geplande onderhoud en houdt het weinig rekening met de impact voor de reiziger. Het erkent al vele jaren op de hoogte te zijn van de noodzakelijke werken, maar kreeg naar eigen zeggen pas eind juni – goed drie maanden voor de start ervan – de vraag om álle piekuurtreinen te schappen. De spoorwegmaatschappij voelt zich dan ook koud gepakt. Volgens Infrabel zijn er sinds november 2017 al meerdere gezamenlijke werkgroepsvergaderingen geweest om te bekijken wat de gevolgen voor het treinverkeer zijn, en hoe hier het best mee om te gaan.

Wat zegt TreinTramBus?

De reizigersorganisatie TreinTramBus is niet verrast dat de communicatie tussen Infrabel en NMBS erg moeilijk verloopt. “Zoals bij de andere incidenten de afgelopen weken, is dit het zoveelste geval van knoeiwerk en improvisatie. Spijtig dat de reiziger weer de dupe moet zijn”, zegt woordvoerder Peter Thoelen. “We hopen dat er een degelijk plan wordt uitgewerkt zodat reizigers kunnen overstappen op een tram, bus of metro.” 

Het Brusselse Zuidstation. Beeld Dieter Nijs
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234