Vrijdag 24/01/2020

De Spelen? 'Rubbish'

'Kijk eens goed. Dáár zie je het Olympisch Park, met zijn toeters en bellen.' We zijn in Hackney, een brandhaard van de rellen vorig jaar in Londen. Een jongeman wijst de weg. 'En kijk nu om je heen. Hackney, met zijn grote armoede, in de schaduw van de Spelen. Al dat geld voor de sport. Niks voor onze problemen. Dan zeg ik: f*ck the Olympics!' Welkom in Hackney. Welkom in het hart van het protest. Matthias Declercq in Londen

Mensen, zijn jullie klaar voor de 100 meter raceto the bottom?" Paul Callanan (25) grijpt de megafoon. 'Go' weerklinkt, waarna acht jongeren op een ingebeelde piste sprinten, of toch een poging wagen. De top drie wordt uitgenodigd op een geïmproviseerd podium. Boven de houten drietrap wappert een spandoek: 'Austerity Games 2012.' Het beeld zegt alles: letterlijk in de schaduw van het immense Olympic Park, aan de rand van gemeente Hackney, houdt jongerenorganisatie Youth fight for jobs haar eigen Games, de Spelen van de Armoede. Een parodie op het spektakel dat zich vanaf vrijdagavond afspeelt in Londen. Een bijtende parodie, dat zeker. Met de genoemde race to the bottom op de 100 meter. Discuswerpen is hier discus deficit. Hoe verder je werpt, hoe groter de schulden. Of de property high jump: alleen wie hoog springt kan zijn huur betalen.

"We lachen er mee, dat wel, maar we liegen niet", zegt Callanan, de organisator van de protestactie. "De Olympische Spelen duren hier twee weken. Geloof me, de Spelen van de Armoede duren in Hackney veel langer. Die zullen er ook zijn ná de Spelen. Kun je dat nu geloven? Op een moment dat Groot-Brittannië in een recessie is verwikkeld, dat de jeugdwerkloosheid bij-zon-der hoog is en dat in Londen de huizen voor niemand nog betaalbaar zijn. Wel, op dat moment gaat er 12 miljard pond naar de organisatie van het grootste evenement ter wereld. Unbelievable."

Callanan gaat snel tekeer. Hoe meer hij praat, hoe groter het vuur in de ogen. Het is een risico, the austerity games. Een risico om een dikke boete te krijgen. De actie vindt plaats op een grasveld in de Hackney Marshes, dat eigendom is van de local council. En neen, de protestanten hebben geen vergunning. Straks is dit gigantische plein een vipparking. Groter dan dertig voetbalvelden. Midden op het parkveld legt een politiecamera iedereen op beeld vast. Wanneer ook twee combi's arriveren, krijgt Callanan het toch even warm. Een fock rolt van zijn tong. Agenten kijken van op een afstand, brabbelen in hun walkietalkie. Ze naderen niet. Callahan grijpt wederom naar zijn megafoon.

"Kijk eens goed. Dáár zie je het Olympisch Park, met zijn toeters en bellen (wijst naar links). 'En kijk nu om je heen. Hackney, met zijn grote armoede, in de schaduw van die Spelen. Al dat geld voor de sport. Niks voor onze problemen. Dan zeg ik: f*ck the Olympics! Die kloof, vreselijk."

Zijn woorden krijgen bijklank van Ed Whatley, die zopas het wereldrecord discuswerpen heeft verbeterd. "Begrijp ons niet verkeerd. Wij houden van Londen. Toen we een paar jaar geleden hoorden van de Spelen? Great! Maar wat zien we nu: alleen de grote bedrijven profiteren. De bedrijven die samenwerken met het IOC. De investeringen? Alleen voor de Spelen. Immense infrastructuur, immens veel geld naar het Britse team. Ach, dat is frustrerend."

Of zoals toeschouwer Julian Putkowski het verwoordt, met de woorden van Jesse Owens destijds: "After all, you can't eat a golden medal."

Sociale onrust

Hackney geldt als het zwart schaap van Londen. Een plek zo groot als Gent, met een werkloosheidsgraad van 43,7 procent. Geen werk, geen moed, geen hoop. Youth fight for jobs kent een legitiem bestaan: 33 procent van de schoolverlaters staart naar een blinde muur. Drieëndertig procent is werkloos. 'Fock' als idioom van armoede. Nergens is het contrast in Londen zo groot. Nergens is de kloof zo diep. Je wandelt door Laburnum Street en ziet aan de ene kant schilfers verf van de sociale woonblokken bladeren. Huizen als legoblokken. Hoog opeengestapeld. Aan de andere kant zijn de huizen opgelapt en kruipen hipsters en yuppies op hun bakfiets.

Dat de rellen vorig jaar net hier uitbraken, hoeft geen betoog. Stenen werden plots wapens. Ramen werden aan diggelen geslagen, winkels geplunderd, auto's in brand gestoken. En alles werd meteen opgelapt door gemeentewerkers. Wrakken werden weggesleept, graffititekeningen weggeschrobd. De wereld mocht de miserie niet zien, een jaar voor de Spelen. Maar zag het wel.

Murder Mile

Toen al werd de link gelegd met de Spelen, door Iain Sinclair, de bekende Britse auteur, poëet, documentairemaker en notoir Londenkenner. Hij zag en ziet in de riots een radicale vorm van het bestaande beleid van de regering Cameron. Prestigieuze projecten, ter glorie van zichzelf, schreef Sinclair in zijn boek Ghost Milk: Calling Time on the Grand Project. Sinclair vreest een 'wij-tegen-zij'-sentiment, ook na het toernooi. "De opbrengst gaat naar bureaucraten, cultuurbobo's, overzeese projectontwikkelaars en multinationals. Niet naar Londen zelf."

Het heersende discours over de Spelen is overal in Hackney duidelijk negatief. Cherry, van fish-and-chips-bar The Mermaid, antwoordt meteen. "De Spelen? Rubbish. Het stadion is hier vlakbij en werkelijk alles moet wijken voor het evenement. Deze morgen was hier een auto-ongeluk. Vier uur lag de straat plat. Te weinig agenten, te weinig brandweerlui, pfff, ze hadden geen tijd. Zeg het anders: ze hebben geen volk meer. Iedereen zit in het Olympic Park, tot het leger aan toe. Niemand is te bereiken, niemand weet van iets, niemand geeft raad. Disgusting. En wij maar taksen betalen."

Cherry geeft het voorbeeld aan van de olympische vlam. Haar bar The Mermaid ligt in Clapton Road, in de zogeheten Murder Mile. De straat kreeg het etiket na een moordpartij jaren geleden. "De toorts is niet door onze straat gepasseerd. Ze hebben een ommetje gemaakt. Uit schrik voor een slecht imago. 'Murder Mile', dat klinkt niet hé?"

De organisatie voor de Spelen heeft ook een invloed op het dagelijks leven in Hackney. Parkeren is haast onmogelijk, straten die zijn afgesloten, verhoogde security, helikopters die constant overvliegen. "Op bepaalde plaatsen staan mensen met mitrailleurs", zegt Abdullah Solak van de lokale buurtwinkel. "Dat is toch niet te geloven? De Spelen, dat is één grote show-off van onze regering. Dat het maar snel gedaan is. Heel snel. De toorts, wat sporten en hop, gedaan."

Morgen in deel 4 Oceanië: WADA-baas John Fahey, het Nieuw-Zeelandse brein achter de dopingstrijd

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234