Maandag 21/06/2021

De socialistische (on)zekerheid

Partijvoorzitter Bruno Tobback (sp.a) blijft zeker van zijn stuk: de peilingen zijn stabiel, zijn partij raakt na 25 mei in de Vlaamse en federale regering. Twintig jaar na zijn vader moet en zal de zoon diens krachttoer overdoen als 'uw sociale zekerheid'. Zijn partijgenoten huiveren van zoveel zelfvertrouwen.

"Wij winnen de verkiezingen van 2014. Haast 40 procent overweegt op ons te stemmen." Aan de vooravond van het programmacongres in Leuven is voorzitter Bruno Tobback (sp.a) zegezeker. Een klein jaar later schermt hij met dezelfde statistieken. Eigen peilingen van januari en maart geven aan dat 36 procent overweegt op sp.a te stemmen, 15 procent zou dat effectief ook doen. Tobback wandelt dan ook rustig verder op de ingeslagen weg. Dat andere peilingen de partij hoogstens 10 procent toewijzen, deert zijn partijgenoten. Hem niet.

Dichotomie

Het berekend programma van N-VA betekende het startsein van de sp.a-campagne. Al weken zaten de socialisten te nagelbijten tot De Wever naar buiten kwam met zijn rekensommen. Nu kunnen ze pas echt van de keuze tussen 'sociale welvaart' (sp.a) en 'sociale afbraak' (N-VA) de inzet van de campagne maken. Hoe vaker De Wever zegt dat het in deze verkiezingen fundamenteel gaat over de keuze tussen twee modellen, hoe geloofwaardiger Tobback wordt als zijn opponent. Hoe vaker De Wever het heeft over een indexsprong en de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, hoe duidelijker hij in de verf kan zetten dat zijn partij voor die sociale verworvenheden zal knokken.

De campagne valt op dit moment exact in de plooien die Tobback wil. De Vlaams-Brabantse advocaat kopieert de succesformule van zijn vader twintig jaar geleden. Louis Tobback promootte toen zijn SP, net na het Agustaschandaal, als 'uw sociale zekerheid'. Heeft de sp.a anno 2014 nog hetzelfde hinterland als de SP anno 1995? Zal de aversie bij de Vlaamse kiezer even groot zijn van de Moesennorm als van de Burgermanifesten?

De dichotomie van toentertijd is uit het partijlandschap verdwenen. Ter linkerzijde is het veel drukker. Zeker in Antwerpen heeft sp.a aan Groen en PVDA+ twee stevige concurrenten. Hun steun aan het Oosterweelproject vanuit de Vlaamse regering gaat hen daar ongetwijfeld stemmen kosten. Sp.a zet zichzelf in de etalage als 'enig realistisch alternatief' voor de rechtse partijen, maar is niet zo uniek als ze de kiezer wil doen geloven. Groen loopt zich het vuur uit de sloffen om dezelfde boodschap te verkondigen.

Onderbuik

Sp.a stapt bewust laat in de campagne, omdat de partijtop verwacht dat enkel de koers in de laatste maand telt. Open Vld en N-VA kapten hun cijfermateriaal in mootjes en serveerden het in twee keer. Sp.a koos om strategische en inhoudelijke redenen voor één persconferentie. Omdat de cijferdiscussie wel erg vroeg viel en omdat 'de principes achter de berekeningen nog steeds belangrijker zijn'. Het grote nadeel is dat ze niet konden scoren net voor het campagnegewoel losbarstte. Van het cannabiscongres eind februari bleef immers enkel de wietgeur hangen.

De socialistische campagnemomenten volgen elkaar in de komende weken wel in een strak tempo op. Ze pakken nog uit met hun plan voor de gezondheidszorg, met de voorzitter zelf in de rol van Maggie 'doktoor' De Block, 1 mei en de traditionele ledendag. Dat, en enkele debatten op tv, moeten volstaan.

Op de Grasmarkt én in de media wordt Tobback door zijn socialistische kameraden gemist. Niemand betwist zijn retorisch talent, niemand trekt in twijfel dat hij het De Wever lastig kan maken, maar hij toonde nog maar zelden zijn kunnen.

Even zorgwekkend is dat de kopstukken maar moeilijk te vereenzelvigen zijn met hun boodschap. Tobback is van nature een cassante cynicus, de federale regeringsleden John Crombez, Johan Vande Lanotte, de feitelijke nummer twee en nummer drie, komen over als daadkrachtige bestuurders. De boodschap die de partij uitdraagt, die van solidariteit en welvaart voor allen, kleeft niet echt aan hun ribben. "Wat wij nodig hebben", zucht een partijkopstuk, "is een flinke scheut menselijkheid en bescheidenheid. Dan komt het misschien nog goed."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234