Vrijdag 20/05/2022

De smaak van rechts

Een nieuwe Montalbano is altijd een plezier om te lezen. Het ronden van de boei is nog iets meer: Andrea Camilleri gaat op zijn onnavolgbare manier in de aanval tegen racisme en xenofobie. Dat doet goed, in deze dagen.

Andrea Camilleri

Het ronden van de boei

Oorspronkelijke titel: Il giro di boa

Vertaald door Willy Hemelrijk

Serena Libri, 282 p., 15,75 euro.

Op zijn 79ste is hij de deken van de Italiaanse misdaadschrijvers en waarschijnlijk ook de beste. Toch heeft het meer dan tien jaar geduurd voor Andrea Camilleri zijn eerste boek gepubliceerd kreeg, niet omdat zijn werk niet deugde, maar omdat hij overvloedig gebruikmaakte van het Siciliaanse dialect, wat zijn boeken vrijwel onverstaanbaar maakte voor de Italianen van het vasteland. Hij was al 53 toen hij eindelijk een uitgever vond die het risico wou nemen. Zijn eerste roman verscheen in 1978, maar het succes bleef uit tot hij later detectives begon te schrijven met Salvo Montalbano in de hoofdrol. Sinds de jaren negentig is elke Montalbano een onverbiddelijke bestseller. Hoewel hij al meer dan vijftig jaar in Rome woont, blijft Andrea Camilleri een Siciliaan in hart en nieren. Geen reisgids kan de schoonheid en de sfeer van zijn eiland mooier beschrijven dan hij het doet. Die sfeer is het geheim van zijn politieromans, die meestal meer vertellen over wat commissaris Montalbano eet, drinkt en om zich heen ziet dan over zijn onderzoeken.

Montalbano blijft een boeiende figuur: een verstokte vrijgezel, een levensgenieter, altijd op de uitkijk naar het beste restaurant en altijd benieuwd naar welke lekkernij zijn huishoudster vandaag voor hem klaar heeft gemaakt. Maar ook een politieman: integer, intelligent, een commissaris die, in Camilleri's woorden "niet in de instellingen van de staat gelooft maar wel in de staat zelf". In zijn hart is Montalbano een rebel, maar hij is ook een overlever, slim genoeg om niet tegen windmolens te vechten.

Toch scheelt het deze keer niet veel. In Het ronden van de boei wordt Salvo Montalbano namelijk boos. De verrechtsing van het politieke klimaat zint hem niet en het nieuws dat hij ziet en leest - een betoger tegen de top van de G8 in Genua die door de politie wordt doodgeschoten, agenten die ongestraft demonstranten aftuigen - verontwaardigt hem. Hij besluit ontslag te nemen uit een korps waarvoor hij zich schaamt.

Maar Camilleri zou Camilleri niet zijn als hij het een en ander niet wist te relativeren. In al zijn oprechte verontwaardiging krijgt Montalbano immers een nieuwe klap... zijn lievelingsrestaurant houdt ermee op. "Op slag voelde hij zich ongelukkig als een personage uit een streekroman, het verleide en verlaten meisje, uit huis gejaagd met de vrucht van haar zonden in haar schoot, het meisje met de zwavelstokjes in de sneeuw, het weeskind dat op de vuilnishoop naar iets eetbaars zoekt...'"

Gelukkig blijken er op Sicilië nog meer restaurants te zijn. Het ontslag moet ook nog even wachten, want een misdaad dient zich aan. En Camilleri wordt weer ernstig: Montalbano is getuige van de aankomst in de haven van een onderschepte boot met illegale immigranten. Een klein jongetje gaat op de vlucht, maar de commissaris krijgt het kind te pakken en brengt het tegenstribbelend terug naar zijn moeder. Hij denkt er verder niet bij na, maar voelt zich diep schuldig wanneer een paar dagen later het lijk van het kind wordt aangetroffen: "Plotseling schoot er een gedachte door zijn hoofd, als een ijskoud mes dat eerst zijn hersenen doorkliefde, toen afzakte en zich met een vernietigende steek midden in zijn borst vastzette: de bekwame, briljante commissaris Salvo Montalbano had het jongetje bij de hand genomen en het, bereidwillige dienstverlener die hij was, overgedragen aan zijn beulen".

Het vervolg is niet alleen een spannend verhaal maar ook een boek met een boodschap. Want Camilleri is even boos als Montalbano en maakt geen geheim van zijn afkeer voor de manier waarop Italië en Europa met asielzoekers en immigranten omgaan. Dat is mooi, maar nog beter is dat hij er zijn gevoel voor humor niet bij verliest. Het ronden van de boei is dus geen preek maar een boeiende en vaak grappige detective die iets te vertellen heeft. Veel beter kunt u niet vinden.

Bart Holsters

Een spannend boek met een boodschap en humoristisch op de koop toe

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234