Zondag 13/06/2021

De smaak van de Belgen: Vlaming kijkt graag over taalgrens

C'est arrivé près de chez vous. Beeld UNKNOWN
C'est arrivé près de chez vous.Beeld UNKNOWN

Ter gelegenheid van dertig jaar Fnac gaat de cultuurwinkelketen samen met De Morgen op zoek naar de culturele smaak van de Belgen. Op onze site konden de lezers de voorbije week uit dertig boeken, films en cd's hun toppers naar het zenit stemmen. Vandaag: hoe ziet de filmsmaak van de Vlaming eruit? Opvallend Belgisch, zo blijkt. Want de toptien demonstreert een mooi evenwicht tussen Vlaams en Waals filmwerk. En ook nog eens tussen auteurscinema en populair entertainment. Een compromis op zijn Belgisch? Het kan dus toch nog.

Het opmerkelijkste aan de eerste plaats voor C'est arrivé près de chez vous is misschien niet zozeer dat het hier om een Waalse productie gaat, dan wel dat het de oudste titel uit dit filmlijstje betreft. Het is ondertussen reeds van 1992 geleden dat C'est arrivé op het Festival van Cannes voor een klein maar fijn 'succès de scandale' zorgde en zie: twintig jaar later blijkt de film, die in de rest van de wereld ook bekend en berucht werd als Man Bites Dog, nog absoluut niet verdwenen in de nevelen der tijd, maar nog steeds springlevend als cultklassieker.

C'est arrivé lanceerde onder meer de naam en reputatie van de Naamse acteur Benoît Poelvoorde, over wie collega Jan Decleir ooit zei: "Ik ben geen royalist, maar deze man alleen al rechtvaardigt het bestaan van de Belgische staat." Bij dit no budget-project - we bedoelen hiermee wel degelijk de film C'est arrivé en niet de Belgische staat - was Benoît Poelvoorde behalve als hoofdrolspeler ook actief als scenarist, regisseur en producer.

De film maakte de Belgische bioscoopbezoeker meteen ook vertrouwd met het begrip 'mockumentary', wat zoveel betekent als een nepdocumentaire, die meestal met satirische bijbedoelingen gedraaid wordt. C'est arrivé près de chez vous afficheerde zichzelf dus als een reportage, waarin huurdoder Ben (Poelvoorde) zich tijdens zijn dagelijkse werkzaamheden liet volgen door een filmploeg. Zo kon de kijker bijvoorbeeld zien hoe Ben een oud besje een dodelijke hartaanval bezorgde door haar extreem te laten schrikken, waarmee hij als kleine zelfstandige toch weer een kogel kon uitsparen. Of men kon Ben ook horen vertellen hoe hij ook al eens een Marokkaan vermoord had door hem levend in te metselen achter een muur "maar natuurlijk wel met zijn hoofd in de richting van Mekka".

Politiek correct zijn moet toen zowat de laatste bekommernis van het trio achter C'est arrivé geweest zijn en hun vlijmscherpe satire op allerlei uitwassen van mediatieke sensatiezucht blijft nu, twee decennia boordevol reality-tv later, nog steeds overeind.

Wat verder nog opvalt, is onder meer:
dat Erik Van Looy en Jaco Van Dormael allebei met twee titels in de toptien vertegenwoordigd zijn, alhoewel ze geen van beiden echt 'veelfilmers' kunnen genoemd worden.
dat boekverfilmingen van Vlaamse auteurs nog altijd in de smaak vallen (zoals blijkt uit de aanwezigheid van De helaasheid van Dimitri Verhulst, van De zaak Alzheimer van Jef Geeraerts en Ben X van Nic Balthazar
dat Tom Barman misschien eens werk moet maken van een tweede film, want zijn debuut Any Way The Wind Blows wordt nog steeds voldoende gesmaakt door de cultuurconsument om op de zesde plaats te eindigen. Die film dateert inmiddels al uit 2003.
dat de gebroeders Luc & Jean-Pierre Dardenne, net als Van Looy en Van Dormael, waarschijnlijk ook meer dan een keer in deze toptien hadden kunnen opduiken, maar hun filmwerk werd in deze peiling samengebald tot de grote dvd-box, waarin naast hun twee Gouden Palmwinnaars, Rosetta en L'enfant, ook andere titels werden opgenomen, zowel bekend (La promesse en Le silence de Lorna) als onbekend en indertijd trouwens ook onbemind, zoals hun eerste bioscoopfilms Falsch en Je pense à vous.
dat verandering van spijs doet eten, ook wat onze nationale filmsmaak betreft. En dat een mix tussen populair en kwaliteitsvol entertainment (zoals Aanrijding in Moscou op plaats twee en Loft op plaats drie) en auteurscinema (zoals Any Way The Wind Blows of het oeuvre van de Dardenne-broers) zich daar uitstekend toe leent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234