Vrijdag 20/05/2022

De slimme president die dom handelt

Het is lang geleden dat de Amerikaanse politici nog zo eensgezind geweest zijn. Het standpunt waar ze zich als een man achter scharen laat zich in drie woorden samenvatten: Foei, Clinton, foei!

New York

Van onze correspondent

Tom Ronse

Het is ironisch dat de ex-president er tijdens zijn achtjarige bewind nooit in slaagde om zoveel unanimiteit tot stand te brengen als vandaag. Zelfs zijn trouwste aanhangers laten hem in de steek. Iemand als Jim Carville, de eeuwige verdediger van Clinton tijdens de hoogdagen van het Lewinsky-schandaal, altijd klaar om als een pitbull iedereen die zijn baas aanviel naar de keel te vliegen, keert zich nu van hem af. Zelfs zijn vrouw Hillary durft hem niet verdedigen uit vrees voor de gevolgen voor haar eigen politieke toekomst. De Democraten die tijdens de impeachmentepisode op hun tong beten omdat ze hun president wel moesten steunen, halen nu hun schade in. De hele partij is het eens met de andere Democratische ex-president, Jimmy Carter, die de amnestiebeslissingen die Clinton nam in de laatste dagen van zijn presidentschap "schandelijk" noemde.

Hoe meer erover onthuld wordt, hoe meer de indruk groeit dat Clinton op een corrupte manier amnestie uitdeelde. De meeste van zijn amnestiebeslissingen zijn niet controversieel, maar in 31 gevallen vroeg de president geen advies aan het ministerie van Justitie, zoals gebruikelijk is, en besliste hij op eigen houtje om amnestie of strafkwijtschelding te geven aan witteboordencriminelen en drugshandelaars. Het lijkt erop dat hij dat niet belangeloos deed. Zijn bewering dat er geen verband bestond tussen zijn besluit om gratie te verlenen aan Marc Rich, de voortvluchtige financier die voor 48 miljoen dollar belastingen ontdook en het geld dat Richs ex-vrouw Denise met gulle hand schonk aan Clinton, stuit op algemeen ongeloof. Ook zijn bewering dat hij niet wist dat zijn schoonbroer 400.000 dollar had gekregen in ruil voor twee andere gratieverleningen, is sceptisch onthaald, net als zijn ontkenning dat de gratie die hij verleende aan vier Hasidim-joden ook maar iets te maken had met de steun die de leiders van hun sekte gaven aan Hillary Clinton tijdens haar senaatscampagne in New York. Alleen Clintons halfbroer Roger slaagde er niet in om amnestie te bekomen voor zijn vrienden. De president vond blijkbaar dat Roger al blij mocht zijn met de amnestie die hijzelf kreeg voor zijn veroordeling in 1985 wegens cocaïneverkoop.

Het huidige schandaal doet vele Amerikanen denken aan alles wat Clinton eerder mispeuterde. Zoals in vroegere schandalen, komt er steeds meer aan het licht over hoe hij aan de rand van de wet opereerde, ervoor zorgend dat hij net niet over de schreef ging. En zoals vroeger verdedigt hij zich met argumenten die bij nader inzien van twijfelachtig allooi blijken. Zoals zijn bewering dat hij mensen wou helpen die door Amerika's strenge drugswetten een al te lange gevangenisstraf kregen. Er zijn vele duizenden drugsgebruikers en kruimeldealers opgesloten in de VS, maar zij kregen geen strafkwijtschelding. Carlos Vignali, die in 1994 werd veroordeeld voor de verkoop van 400 kilogram cocaïne, kreeg die wel, op voorspraak van Clintons schoonbroer Hugh Rodham. Rodham was niet de enige die voor zijn vrijlating pleitte: de kardinaal van Los Angeles en verscheidene politieke vooraanstaanden in die stad, waar Vignali's vader een invloedrijke zakenman is, deden dat ook, maar nu het is uitgelekt zeggen ze allen dat ze zich vergist hadden. Alleen Clinton kan zich niet zo gemakkelijk uit de slag trekken.

Zoals een lezersbrief in de New York Times het formuleerde: hoe is het mogelijk dat een man zo intelligent als Clinton zo dom handelde? De president wou in schoonheid eindigen, zoals bleek uit zijn verwoede pogingen in de laatste maanden van zijn regering om alsnog een akkoord tussen de Israëli's en de Palestijnen te forceren. Hij wou voor meer herinnerd worden dan de schandalen maar die lijken nu meer dan ooit zijn erfenis te belasten. Sommige van zijn partijgenoten voorspellen dat de storm zal overwaaien en dat de comeback kid, zoals Clinton zichzelf graag noemt, eens te meer zal terugkrabbelen. Maar zijn prestige heeft een enorme deuk gekregen en hij kan het niet meer herstellen door populaire maatregelen te nemen. Hij verliet het Witte Huis als onbetwiste leider van zijn partij, zoals bleek uit de verkiezing van zijn vriend Terry McAuliffe tot partijvoorzitter. Maar zelfs McAuliffe distantieert zich nu van hem. "Wat hij gedaan heeft, is verschrikkelijk voor onze partij", zegt Bill Daley, die minister van Handel was onder Clinton, "Bush beloofde de waardigheid in het Witte Huis te herstellen en Clintons daden geven hem nu een goed platform." Door Clintons isolement en omdat vele Democraten Al Gore de schuld geven voor het verlies van het Witte Huis, heeft de partij momenteel geen leider. "We proberen te doen wat we kunnen", zegt de Democratische senaatsleider Tom Daschle, maar hij geeft toe dat vele Democraten zich ontredderd voelen. Er is volgens hem echter geen reden voor paniek; de volgende verkiezingen zijn nog ver weg, er is nog tijd genoeg voor de Republikeinen om fouten te maken en voor de Democraten om zich te herpakken.

Dat lijkt ook de enige troost die senator Hillary Clinton heeft. Ze distantieert zich van de amnestiebeslissingen van haar man, hoe moeilijk dat ook is geworden nu de betrokkenheid van zowel haar broer als de financiële directeur van haar senaatscampagne is uitgelekt. De kans dat ze in 2004 zelf presidentskandidate zou worden, zoals sommigen voorspelden, lijkt nu wel verkeken maar als senator, verkozen voor zes jaar, heeft ze nog tijd om haar carrière te redden.

De kans dat Hillary ooit president wordt, lijkt meer dan ooit verkeken

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234