Vrijdag 09/12/2022

Staatsgreep Turkije

"De slachtofferpositie lijkt Erdogan goed uit te komen"

Mete Ozturk van de Turkse krant Zaman die in het Nederlands verschijnt onder de naam 'Zaman vandaag'.  Beeld Bas Bogaerts
Mete Ozturk van de Turkse krant Zaman die in het Nederlands verschijnt onder de naam 'Zaman vandaag'.Beeld Bas Bogaerts

Couppogingen mogen dan vaker in de Turkse geschiedenis zijn voorgekomen, de gebeurtenissen van gisteren hebben hem toch verrast, zegt Mete Özturk, hoofdredacteur van de Belgische editie van de Turkse krant Zaman Vandaag. Volgens hem is de top van het leger de laatste jaren allesbehalve coupgezind. “Deze poging tot staatsgreep is slecht. Maar de gevolgen, die zijn mogelijk nog veel slechter.”

Femke van Garderen

Tientallen doden, honderden gewonden, meer dan duizend arrestaties. Mete Özturk stelt vanop zijn vakantieplek in Spanje met verbazing de stand van zaken in Turkije vast. “Het leger heeft een traditie als hoeder van de Kemalistische seculiere staat. (Kemal voert verregaande hervormingen door, zoals de strikte scheiding van kerk en staat, red.) Ze vindt de AKP-partij al lang een bedreiging”, zegt hij aan de telefoon. “Toch komt dit onverwacht.”

Hij verwijst naar de laatste, mislukte staatsgreep in 2007. Toen poogde het leger een “digitale staatsgreep” te plegen door op een website van de chef-staf een waarschuwing te plaatsten tegen de verkiezing van AKP-kandidaat Abdullah Gül tot president. “Dat heeft toen tot heel wat rechtszaken en vervolgingen geleid van officiers en stafchefs.” Volgens hem is de houding aan de top van het leger sindsdien erg veranderd. “Ze wordt dan aangesteld en gecontroleerd door de regering. Daardoor zijn eerder bondgenoten dan vijanden.”

Putschisten onbekend

Wie maakt dan deel uit van de zogenaamde Peace For Home Movement die poogde de regering om ver te werpen? Öztürk heeft er het raden naar. “Het is onduidelijk wie precies de militairen in de junta zijn. Wat waarschijnlijk is, is dat het mensen uit het middenkader zijn. Mensen die vrezen voor een islamitische staat.”

Volgens Öztürk wordt in de Turkse media, die gestuurd wordt door de regering, wel al een schuldige aangewezen. “Iedereen daar heeft het over de Gülenbeweging (Gülen is een invloedrijke progressieve prediker en belangrijke tegenstander van Erdogan, red.)” Onterecht, meent hij. “Dat is geen terororische of militaire gewapende regering. De Gülenbeweging is gericht op interculturele dialoog.”

Özturk meent dat de militaire junta alvast niet verwacht had zoveel tegenkanting te krijgen. “Kijk naar al die mensen die op straat zijn gekomen. Die vormen één front tegen de coup. Zelfs de meest Erdogan-kritische mensen.” Ook Öztürk rekent zich daartoe. “Hoe vreselijk de regering-Erdogan ook mag zijn, ze is wel democratisch verkozen. Het kan niet dat daar op een ondemocratische manier op gereageerd wordt.”

Mete Ozturk. Beeld Bas Bogaerts
Mete Ozturk.Beeld Bas Bogaerts

De hoofdredacteur vreest voor wat nu volgt. “De coup is slecht, de gevolgen mogelijk nog slechter.” Hij heeft het over de sociale onrust, over de polarisatie. “De slachtofferpositie lijkt Erdogan in elk geval goed uit te komen. Die positie maakt dat de weg openligt voor wat hij zo graag wilt: alle macht naar hem toe trekken. Sowieso zal hij nu een opkuis kunnen houden binnen het leger: iedereen die hij nog niet onder controle had, kan uit de weg geruimd.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234