Maandag 14/06/2021

'De sjotters van de Belgian Homeless Cup zijn helden'

Tot zijn achttiende speelde hij bij voetbalclub KSK Maldegem, als linksback. Anno 2012 is Bert Ballegeer (29) draaischijf van de Belgian Homeless Cup, voetbalcompetitie voor daklozen. 'Ik voel mij meer hofnar dan missionaris', zegt hij. 'Al lachend de waarheid zeggen: dat ben ik.'

Een vroege lentedag in Molenbeek. In de lommer van metrohalte Ribaucourt patrouilleren twee agenten. Vanuit de vensterramen richt een handvol pasgewassen T-shirts zich als een veelkleurige zonnebloem naar het firmament. En Bert Ballegeer, die leest. In The Spirit Level, de bestseller van Tom Wilkinson en Kate Pickett. Ondertitel van het boek: 'Why Equality is Better for Everyone'. Uitgangspunt van hun theorie: samenlevingen dienen geëgaliseerd, want mensen leven nu eenmaal langer, gezonder en gelukkiger in landen met meer gelijkheid.

Het is Ballegeer op het lijf geschreven. "Ik ben nog maar net begonnen, maar het ziet er nu al geweldig uit", zegt hij, op de trappen richting kantoor. "Je moet het zeker eens lezen." Reeds drie jaar fungeert de jonge Oost-Vlaming als drijvende kracht achter Belgian Homeless Cup, de sociaal-sportieve voetbalcompetitie voor dak- en thuislozen die morgen een nieuwe jaargang op gang trapt (zie kader). Met de bal als levensreddend anker en Ballegeer als begeesterd herder. Vier vijfden, maar met hart en ziel. Zo blijkt bijvoorbeeld uit zijn voicemail. "Hallo, met Bert van Belgian Homeless Cup", klinkt die.

"Ik kom nooit toe met die vier vijfden", zegt Ballegeer. "Maar het is een fantastische job. Ik ontmoet constant mensen van goede wil, en het is ongelooflijk om te zien wat dit project allemaal teweeg brengt." Ter illustratie: de resterende werkdag vult hij als vrijwilliger op bij 'Armoede in beweging', een project van Steunpunt Algemeen Welzijnswerk, en bij het Brusselse Circusatelier 'Zonder handen'.

Aan de muur van zijn kantoor hangen talloze artikels over de Belgian Homeless Cup. Met veelzeggende titels als 'We zijn verdomme allemaal winnaars!', 'De wervende kracht van sport', 'Voetballen voor een beter leven' en 'Allemoale thope'.

Op tafel: een Apple Macbook. Op de grond: een versleten voetbal. Krakkemikkig is Ballegeer zelf nog lang niet. Praat bevlogen, oogt kwiek. Geen moderne missionaris maar eerder een idealistische hofnar, zal tijdens het gesprek blijken. "Met sociale onrechtvaardigheid heb ik het altijd al moeilijk gehad", zegt Ballegeer. "Dat zit er al heel lang in. Mijn vader is lang diensthoofd geweest van De Pelgrim, een ontwenningscentrum voor alcohol- en drugsverslaafden, en mijn moeder is sociaal werker bij het OCMW. En ja, ik ben een idealist. Dat moet ik toegeven. Al heb ik wel altijd de neiging om de keerzijde van de medaille te zien. Vermoeiend, soms."

Een spreidstand die momenteel ook voor de hele organisatie geldt. Ballegeer als pars pro toto voor de Belgian Homeless Cup, zeg maar. "We weken ongelooflijk veel goodwill los, maar het is voor mij onmogelijk om dit alleen te blijven bolwerken", zucht hij. "Het begint echt te wegen, er zou dringend iemand moeten bijkomen. Toernooien organiseren, buitenlandse reizen regelen, een ontmoetingsdag, een vorming, de boekhouding, ons krantje The Cup, sponsor- contacten, subsidiedossiers, statuten, stuurgroepvergaderingen, ondersteuning van ploegen: alleen is dit bijna niet meer vol te houden."

'Toen ik zo goed als clean was, kwam ik bij de Streetboys terecht. Door opnieuw te kunnen sjotten, is mijn leven weer op het goede spoor terechtgekomen. Acht maanden geleden kon ik zelfs opnieuw aan de slag, als ruitenwasser bij een klein bedrijfje. Na alle miserie zit ik momenteel opnieuw in een positieve spiraal, en dat wil ik zo houden.'

(Abdel, kapitein van de Antwerp Streetboys, die twee jaar geleden naar de Homeless World Cup in Rio de Janeiro mochten)

Ballegeer: "De daklozen die je hier in Brussel op straat ziet zitten, bereiken wij zeer moeilijk. Iemand die enkel bezig is met zijn volgende maaltijd of zijn volgende nacht, is zeer moeilijk in te passen in een traject van een paar maanden. Ze zijn altijd welkom, al is het maar om in de winter eens een warme douche te kunnen nemen. Maar onze doelstelling ligt verder dan vrijetijdsbesteding. Ons publiek gaat ook veel breder: alcohol- en drugsproblemen, begeleid wonen, sans-papiers, psychiatrische begeleiding.

"Samen met de spelers bekijken we wat ze dat jaar willen bereiken. Naast huisvesting of papieren vind ik 'een lief' altijd een van de schoonste. Schitterend om te zien dat een gast door plots ergens bij te horen voldoende eigenwaarde krijgt om eindelijk een relatie aan te kunnen. Leven in groep, samen oplossingen vinden voor problemen: je ziet onze spelers kleine stappen nemen die later echte mijlpalen zullen blijken. Verschrikkelijk interessant.

"Of het nu voetbal, basket of pietjesbakken is: maakt niet uit. Voetbal is dus maar een kapstok waar je vanalles aan kunt hangen. Maar het is wel een zeer dankbare sport om veel mensen bij te betrekken. Een van onze trainers heeft nu bijvoorbeeld zijn schoonbroer ingeschakeld: een bakker die voor elke training brood levert. En in Lier is er intussen een danscoach die de vriendinnen van de spelers dansles geeft terwijl de mannen aan het sjotten zijn.

"Maar Belgian Homeless Cup mag geen caritatief verhaal zijn. Daar ben ik heel beducht voor. 'Allez, we zullen eens wat doen voor die sukkelaars': dat mag het nooit worden. De mensen die aan de Belgian Homeless Cup deelnemen, zijn geen dutsen. Het zijn helden. Ze tonen moed en lef, en moeten een structurele kans krijgen om weer aan de maatschappij te kunnen meedoen. Hoe gaat dat verhaal nu weer? Geef de mensen geen vissen, maar een hengel en leer ze hoe ze die vissen kunnen vangen.

"Ik geloof heel sterk in de kracht van groepen, van positieve boodschappen en van sport. Maar toch voel ik me geen moderne missionaris. Een missionaris wil bekeren, wij willen samenwerken met zeer diverse partijen. Ik zou in het najaar bijvoorbeeld graag een debat organiseren over de rol van private en overheidsfinanciering. Wij willen graag bedrijven, sport- en sociale organisaties samenbrengen, en op lokaal vlak lukt dat al vrij goed. Daarin kunnen wij echt pioniers zijn, want de Belgian Homeless Cup gaat ook over structurele problemen als taal en onderwijs."

'Ik veronderstel dat 'Homeless World Cup' vooral hoopgevend moet zijn, ook voor toekomstige daklozen. Na drie afleveringen van deze serie komt het me voor dat hoop, een bevlogen soort geduld, een werk van zeer lange adem is. Je moet er aanleg voor hebben.'

(Humo's Dwarskijker, 20 april 2008)

"Voor deze job heb ik anderhalf jaar in een werking voor kansarme jeugd gewerkt, in de buurt van het Anneessensplein in Brussel. Dat ging echt niet vooruit, en ik ben er net op tijd mee gestopt. Anders had ik allicht een burn-out gekregen. Maar opeens zag ik deze vacature staan. In het begin was ik ook sceptisch, maar ik schrik er nog elke dag van hoeveel dit project teweegbrengt. Trainers of spelers die mij zeggen 'het werkt': dat telt voor mij. Van de spelers horen dat ze dankzij ons een superdag hebben gehad: daar doe ik het voor.

"Maar voorlopig zitten we nog altijd in de pioniersfase. Als ik plots ziek word, zal de werking van de hele organisatie een stuk stroever verlopen. Dat is frustrerend. En ik maak mij sowieso al heel dikwijls kwaad. Als ik bepaalde zaken wil doorduwen naar een hoger niveau, maar dat niet lukt bijvoorbeeld. Toplonen, nog zoiets: daar word ik woest van. Aan de schandpaal ermee!

"In de politiek zie ik me niet snel stappen, dan kom ik weer in een grotere structuur terecht. En ik ben ook helemaal geen groepsmens eigenlijk. Maar deze job zal ik niet voor de rest van mijn dagen doen. Ik ben nogal ongedurig, dus eens de motor van Belgian Homeless draait, zal ik misschien de fakkel doorgeven.

"Ken je Sea Shepherd, die uit protest met hun bootjes tegen de grote tankers varen? Wel, die vorm van guerrilla zie ik mezelf in de toekomst wel nog uitproberen. Met zeer beperkte middelen doén die tenminste nog iets, zonder een of andere logge structuur mee te sleuren.

"Ik heb het nogal moeilijk met autoriteit: ik kan zelf niet goed leiding geven, maar al evenmin leiding krijgen. Nog meer dan een missionaris ben ik dus een hofnar, denk ik. Ik wil pleiten voor verzoeting in plaats van verzuring. Al lachend altijd de waarheid kunnen en durven zeggen: dat ben ik."

In Lier vindt morgen het eerste van drie toernooien plaats. www.belgianhomelesscup.be

Belgian Homeless Cup

Belgian Homeless Cup, de Belgische partner van de wereldwijde organisatie Homeless World Cup, is gestart als project van vzw Open Stadion en het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk, met steun van de Vlaamse overheid. Intussen is het een autonome vzw. Bedoeling is om via een sociaal en sportief parcours dak-en thuislozen opnieuw te integreren in de samenleving. Meest tot de verbeelding sprekend is allicht het verhaal van Tiago Manuel Dias Correla, kortweg Bébé. Die schopte het via de Portugese partner van de Homeless World Cup tot bij Manchester United.

Middels een veelgeprezen tv-reeks op Eén, met voormalig Gouden Schoen Gilles De Bilde als peter, werd het project in 2008 gelanceerd in Antwerpen. Anno 2012 hebben elf Vlaamse steden een Homeless-project, telkens nauw verbonden met de plaatselijke professionele voetbalclub.

'2011 is een heel goed jaar geweest voor de Belgian Homeless Cup', zegt Ballegeer. 'Op een symposium in Parijs werden we als voorbeeldland bestempeld, de drie toernooien waren een succes, en dankzij extra steun van het Prins Filip Fonds kunnen we eindelijk de uitbreiding naar Wallonië maken. Dat betekent dat er dit jaar voor het eerst een ploeg uit Luik zal deelnemen aan de Belgian Homeless Cup.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234