Zondag 07/03/2021

ReportageVerenigde Staten

‘De situatie wordt heel instabiel’: Michigan maakt zich op voor ‘grootste gewapende mars in Amerika ooit’

De staatspolitie patrouilleert zaterdag bij het Capitoolgebouw van Michigan in de hoofdstad Lansing, voorafgaand aan de verwachte protesten op zondag. Beeld REUTERS
De staatspolitie patrouilleert zaterdag bij het Capitoolgebouw van Michigan in de hoofdstad Lansing, voorafgaand aan de verwachte protesten op zondag.Beeld REUTERS

Hekken, zandzakken, een paar agenten op straat: in de hoofdstad van Michigan is het zaterdag nog opvallend rustig. Zondag worden hier, net als in 49 andere steden, gewapende Trump-fans bij het Capitool verwacht. ‘De situatie wordt heel instabiel.’  

De hekken rondom het Capitoolgebouw van Michigan zijn gewoon van die standaardhekken die rond bouwplaatsen staan, wiebelige gaaspanelen met een enkele ijzeren klem als verbinding, overduidelijk haastig en voor weinig neergezet – niet te vergelijken met de zwarte stalen schotten die in Washington bij het Capitool zijn geplaatst. Als je hier tegenaan leunt, beginnen ze al mee te geven.

Daarachter is de weg vrij. In Washington staan achter de barrières duizenden soldaten van de Nationale Garde klaar om indringers op te vangen, hier in Lansing, de hoofdstad van Michigan, beginnen meteen achter de hekken de treden die naar de toegangsdeur leiden. ‘Gelieve een andere ingang te nemen’, staat er nog wel op een bordje op de trap.

Dat is de situatie zaterdag, bij één van de vijftig nieuwe doelwitten die rechtse milities volgens de FBI zondag op de korrel hebben. De vijftig belangrijkste regeringsgebouwen in de vijftig hoofdsteden van de vijftig staten, plus DC zelf: dat zijn de plekken waar, bij elkaar opgeteld, zondag ‘de grootste gewapende mars ooit gehouden op Amerikaanse bodem’ moet plaatsvinden.

Is dat wat de mannen met baarden en in camouflagekleding bedoelden, toen ze op 6 januari van de trappen van het Capitool af kwamen en zeiden dat ze zich zouden ‘hergroeperen’, en dat we ze dan weer zouden zien, in een stad waar ze wél wapens mochten dragen?

De avond daarvoor is in Washington bij een wegversperring in het centrum al een man uit Virginia opgepakt met een ongeldige inauguratiepas, een geladen pistool en vijfhonderd kogels – hij zei dat hij verdwaald was, en een pas had omdat hij beveiligingswerk voor de inauguratievoorbereidingen had gedaan. De man is zaterdag weer naar huis gestuurd.

Lansing is een oude bekende. Dit is de stad waar in april vorig jaar gewapende mannen het Capitool binnenvielen, terwijl het parlement vergaderde – als in een generale repetitie voor wat er vorige week in Washington gebeurde. Twee van die bestormers zouden elkaar die zomer weer vinden, met vier anderen, in een nog ambitieuzer complot: de ontvoering van gouverneur Gretchen Whitmer, waarvoor ze in de bossen van Michigan en Wisconsin oefenden, en het buitenhuis van Whitmer observeerden.

En toen kwamen de geruchten. De Boogaloo bois zouden komen (de jongens in hun Hawaii-shirts die een burgeroorlog willen ontketenen), de Proud Boys (de provocerende knokploeg die op 6 januari voorop liep bij de bestorming van het Capitool in Washington), plus natuurlijk de milities van Michigan die de demonstratie hadden aangevraagd.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Dichtgetimmerd

Dus maakten de autoriteiten hun borst nat, de afgelopen dagen. De burgemeester verzocht de gouverneur om soldaten van de Nationale Garde van Michigan. De politie verzocht de inwoners van de stad binnen te blijven. Er is zelfs aangeraden om Black Lives Matter posters van ramen te halen en Biden-stickers van bumpers, omdat die de leden van de milities zouden kunnen provoceren.

Het resultaat is te zien. Het kantoor van de gouverneur, winkels en het kantoor van de lokale tv-zender hebben hun panden dichtgetimmerd. Behalve bij het Capitool staan er ook hekken voor de deuren van het stadhuis, met wat zandzakken op de voeten. Een groepje van vier staatspolitieagenten loopt rondjes om het parlementsgebouw.

Maar verder is het nog opvallend rustig. Van de Nationale Garde geen spoor: er is geen cordon rond het gebouw, er zijn geen patrouilles, geen zandkleurige Hummers die vorige jaar bij de in rellen uitmondende Black Lives Matter-protesten verschenen. Van Trump-aanhangers of militieleden is ook nog niet veel te zien – al rijden af en toe pickup-trucks langs met open raampjes, waaruit mannen met camouflagepetjes op het hoofd naar buiten kijken; ook meldt iemand dat er in supermarkten kleine groepjes zijn gesignaleerd van mannen met Confederate-vlaggen op hun jacks die bier kwamen inslaan.

Wordt het druk? Blijft het rustig? Er is zaterdag geen peil op te trekken.

Wapenhandelaar Joel Fulton: ‘Ik weet niet wat ze van plan zijn.’  Beeld Michael Persson
Wapenhandelaar Joel Fulton: ‘Ik weet niet wat ze van plan zijn.’Beeld Michael Persson

Er lijken in elk geval (ook) mensen thuis te blijven. Joel Fulton, eigenaar van een vuurwapenwinkel en schietbaan in Battle Creek, een uurtje van Lansing, die bij de jaarlijkse wapenmars op het Capitool altijd present is en vaak de spreker die alles aan elkaar praat, zegt dat het te onvoorspelbaar wordt. ‘Ik weet niet wie daar zijn, ik weet niet wat ze van plan zijn. Ik heb daar geen controle over, de situatie wordt heel instabiel.’

En Bob Dick (70), voor wiens huis aan Strange Highway even buiten Lansing nog steeds de Trump-vlaggen wapperen en de bordjes in de tuin staan (‘Trump 2020’, ‘Choose Freedom’, ‘My Governor is an Idiot’), zegt dat het protest vooral rare figuren zal aantrekken. Eventueel geweld is zinloos, want ‘alles is over een paar dagen voorbij’, zegt hij. Want? ‘De militairen maken het af. De generaals gaan dit oplossen. Alle verraders worden opgepakt. Dat wordt dus waarschijnlijk executie. Ja, allemaal. Biden, Harris, Pelosi. Eindelijk wordt de moord op Kennedy gewroken. Ik pak de popcorn en ga lekker in mijn luie stoel zitten, de komende dagen.’

Borden in de tuin van Bob Dick: ‘Mijn gouverneur is een IDIOOT.’ Beeld Michael Persson
Borden in de tuin van Bob Dick: ‘Mijn gouverneur is een IDIOOT.’Beeld Michael Persson

Meewarig

QAnon-fanatiekelingen zoals deze vriendelijke oudere heer worden de laatste dagen wat meewarig aangekeken door rechtsextremisten omdat ze ‘te goedgelovig’ zouden zijn, en denken dat alles vanzelf goedkomt. Tegelijkertijd worden rechtsextremisten zoals de Proud Boys met wantrouwen aanschouwd door militieleden: de Southeast Michigan Volunteer Militia heeft de bijeenkomst zondag afgeraden, omdat de Proud Boys voor ‘maximale chaos’ zouden gaan. ‘We denken dat demonstranten dan geen veilige ontsnappingsroute hebben uit het centrum, mocht het uit de hand lopen’, zei Michael Lackomar donderdag tegen de lokale website CityPlus. ‘Dus adviseren we mensen weg te blijven.’ (Daarnaast denkt Lackomar dat de hele demonstratie een valstrik kan zijn, opgezet door vijandelijke groeperingen.)

Volgens brigadier-generaal Michael McDaniel van de Nationale Garde van Michigan betekent dit dat er ‘beginnende stratificatie’ is van de verschillende groepen, zo zei hij op een persconferentie. Zoals dat vaak gaat met revoluties: elke eenheid is tijdelijk.

Maar de grote dag moet eerst nog beginnen. Gaat het hek het houden? ‘Ach, tegen de Ku Klux Klan in de jaren negentig was zo’n soort hek ook voldoende’, zei John Truscott, verantwoordelijk voor de bewaking van het Capitool, dinsdag tegen de Lansing State Journal. ‘Dus hopelijk nu weer.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234