Zaterdag 19/06/2021

De Singelbrug bij de Paleisstraat in Amsterdam, George Hendrik Breitner, 1896

George Hendrik Breitner (1857-1923) wordt beschouwd als de belangrijkste impressionistische schilder van Nederland. Op z'n dertigste verhuisde hij van Rotterdam naar Amsterdam. Hij is beroemd voor zijn nerveuze stadsgezichten met anonieme passanten en voor zijn naakten in warm coloriet.

SNAPSHOT

Breitner was een van de eerste schilders die zich intensief met fotografie bezighielden. Al in 1889 begon hij te fotograferen met een camera die nog vrij groot was maar geen statief meer nodig had. Voor Breitner was fotografie een verslaving: hij kocht zich arm aan fototoestellen. Hij maakte duizenden foto's, die pas veertig jaar na zijn dood ontdekt werden. Breitner was gefascineerd door het leven van alledag in de stad: hij fotografeerde geen lege straten, maar bracht passanten in beeld. Het resultaat was soms vaag en onscherp, maar dat deerde hem niet. De foto's leverden het ruwe materiaal voor zijn schilderijen.

VROUW

Voor dit schilderij (1 bij 1,5 m) heeft Breitner zich op een aantal foto's gebaseerd. Door het tafereel onderaan en bovenaan af te snijden creëert hij een dynamisch beeld. De modieuze, rijkelijk geklede dame vooraan is in close-up genomen en lijkt uit het schilderij te stappen. Ze draagt een bruine bonten kapmantel en een zwarte hoed met veren. Ze drukt een mof tegen haar kin: vermoedelijk is het erg koud in het winterse Amsterdam. De mantel zorgt voor een warme toets tegenover de bruinrode gevels en de grauwgrijze lucht, terwijl de driehoekige vorm van de vrouw rust in het schilderij brengt.

DIENSTMEISJE

De chique dame heeft daar niet altijd gestaan. Doordat Breitner een foto maakte van een vroegere versie van zijn schilderij weten we dat op haar plaats oorspronkelijk een eenvoudige dienstmeid wandelde. Die heeft Breitner overschilderd. Hij voegde de man rechts toe, met zijn zwarte jas en bolhoed. Links van de chique dame schilderde hij een volksvrouw met een kind aan de hand. Oorspronkelijk stonden daar twee dames. Breitner heeft de hele scène ingrijpend bewerkt en vooral soberder gemaakt. Tegelijk heeft hij op de brug een dwarsdoorsnede van de Amsterdamse samenleving geschilderd: spelende kinderen (uiterst links), een volksvrouw, een dame, een heer en een dienstmeid (uiterst rechts), die met een gracieus gebaar haar rokken optilt om ze niet nat te laten worden.

SNEEUW

Breitner hield van ruwe, snelle penseeltrekken. De vuile, natte sneeuw heeft hij in forse trekken naar de toeschouwer toe geschilderd, waardoor het werk een bijzondere dynamiek bezit. Daartegenover staan de horizontaal afgelijnde, besneeuwde vensterbanken op de achtergrond.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234