Woensdag 27/01/2021

De sf-film die te vroeg kwam

Tijdens zijn openingsweekend in de States heeft de Disneyfilm Tron: Legacy, een sequel die bijna dertig jaar op zich liet wachten, meer opgebracht dan de originele Tron in 1982 tijdens zijn hele carrière. Die eerste film - over een jonge programmeur die door zijn eigen computerspel wordt opgeslokt - was nochtans een pionier op het vlak van CGI (computer-generated imagery) of digitale animatie. Men kan zijn tijd soms té ver vooruit zijn.

Een echte financiële catastrofe kon die eerste Tron niet genoemd worden, maar de Disneystudio had er wel veel meer van verwacht. Die sf-film, met Jeff Bridges in de hoofdrol, bracht in de States uiteindelijk 33 miljoen dollar op en eindigde daarmee op een respectabele 22ste plaats in de boxoffice, die in 1982 aangevoerd werd door ET: The Extra-Terrestrial. Die film was toen in de VS goed voor 359 miljoen dollar.

De vergelijking tussen Tron en Tron: Legacy moet inflatoir gecorrigeerd worden, maar de sequel - nu ook wel ‘reboot’ genoemd, zoals een computersysteem dat opnieuw opgestart wordt - bracht tijdens zijn openingsweekend alleen al 44 miljoen dollar op en zit momenteel, wereldwijd, aan 150 miljoen dollar.

De held van de eerste Tron-film, die inmiddels beschouwd wordt als dé classic hacker flick, was de begaafde videogamedesigner Kevin Flynn (rol van Jeff Bridges) die voor het bedrijf ENCOM allerlei nieuwe spelletjes ontwerpt, zoals Space Paranoids. Maar een snode collega steelt de codes, kan daarmee binnen ENCOM een blitzcarrière maken en laat Flynn aan de deur zetten.

Om te bewijzen dat hij wel degelijk de échte ontwerper is, ziet de ontslagen Flynn geen andere mogelijkheid dan het mainframe van ENCOM te kraken. Maar dat blijkt die krachtige computer zelf niet zo leuk te vinden. Gevolg: terwijl hij zit te hacken, wordt Flynn door een krachtige laserstraal stukje voor stukje verpulverd, en daarna gereconstrueerd in de virtuele wereld van zijn eigen videospel! De rest van de film moet Flynn dus proberen een uitweg te vinden uit zijn eigen game. Uiteindelijk lukt het hem en wordt hij de grote baas van ENCOM.

Maar in Tron: Legacy blijkt dat Kevin Flynn (opnieuw vertolkt door Jeff Bridges) toch weer in die virtuele wereld rondhangt. En dit keer is het zijn zoon Sam (rol van Garrett Hedlund) die hem komt zoeken, ook al is hij een beetje pissig omdat zijn vader indertijd zonder boe of bah uit zijn jonge leventje verdwenen is.

Digitale Frankenstein

Beide films zijn eigenlijk moderne variaties op de eeuwenoude Golem-mythologie, zoals die bij voorbeeld ook in het Frankensteinverhaal aan bod komt, namelijk de opstand of rebellie van een bepaald ‘creatuur’ tegen zijn eigen schepper. In beide Tron-verhalen zijn die creaturen dus vervangen door computerprogramma’s, die ooit door mensen werden bedacht maar op een bepaald moment tot leven komen en daarbij zelfs een menselijke vorm kunnen aannemen. Dit klinkt natuurlijk als sciencefiction en dat is het uiteraard ook, maar het bizarre aan het Tron-fenomeen is wel dat de productie van beide films alleen maar mogelijk was omdat er een beroep kon gedaan worden op computers om als het ware zichzelf of toch hun eigen digitale werkelijkheid te creëren. In de prille jaren ’80 was het uiteraard nog behelpen, want scenarist-regisseur Steven Lisberger beschikte toen over maar één computer met een geheugen van 2 MB!

Wie de originele Tron vandaag de dag bekijkt, kan alleen maar vaststellen dat het geheel nogal primitief oogt, maar in 1982 waren die computereffecten hoe dan ook baanbrekend. Dit was effectief het begin van het CGI-tijdperk. Maar het bioscooppubliek bleek op dat moment niet massaal geïnteresseerd. Toen Tron even later als videospel op de markt kwam, werd het op de speelkasten in lunaparken en dergelijke - er bestonden toen nauwelijks spelcomputers - wél een zeer grote hit. In die mate dat het videogame toen zelfs méér opbracht dan de film zelf.

Toch hield de Disneystudio aan die eerste Tron-film zo’n kater over - van regisseur Lisberger werd sindsdien niet zoveel meer gehoord - dat het erg lang geduurd heeft vooraleer men het opnieuw wou proberen. Via video en dvd had Tron weliswaar een soort cultstatus gekregen - in een aflevering van The Simpsons werd er zelfs gegrapt: “Does any one remember that movie ‘Tron’?” - maar uiteindelijk zou de ‘reboot’ dus bijna drie decennia op zich laten wachten. Die werd nu gemaakt door ontelbaar veel computers met gigantische geheugens, die in totaal maar liefst 68 weken aan de werk waren. En die nu bij voorbeeld ingezet konden worden om Jeff Bridges in verschillende versies op te voeren. Er is namelijk de Jeff Bridges (61) die er als Kevin Flynn op zijn huidige leeftijd uitziet. Maar er is ook een ‘digitale’ versie van Kevin Flynn, daar een van de kwaadaardige computerprogramma’s zich diens menselijke gedaante heeft aangemeten. Daarbij moest het gelaat van Bridges digitaal verjongd worden. Daarbij werd trouwens dezelfde technologie gehanteerd die eerder gebruikt werd om Brad Pitt te verouderen in The Curious Case of Benjamin Button.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234