Vrijdag 27/05/2022

De schoen bepaalt hoe lang ze mogen kijken

Ego pedagogie l Amper een op de vier ouders beperkt mediagebruik van kroost

Het is niet de dreigende sloef van vader of de schoen van moeder die kinderen van de tv doet wegvluchten. Het zijn hun eigen schoentjes die de tv-tijd beperken en de tv afzetten als ze het tijd vinden om een eindje te lopen.

De schoen is een ontwerp van Gillian Swan, een laatstejaarsstudente aan de Brunel School of Engineering and Design. Ze ontwierp de schoen, naar eigen zeggen, om kinderen terug te krijgen waar ze horen: buiten. "Tien jaar geleden amuseerden kinderen zich door buiten te spelen met hun vriendjes", verklaarde de jongedame, "maar nu zitten ze vast in hun woon- of slaapkamer, om uren en uren tv te kijken."

Square-eyes, want zo doopte ze haar ontwerp, telt met een knop het aantal stappen dat het kind gezet heeft en berekent daarna hoeveel rust het heeft verdiend. Als het kind de rustperiode overschreidt, zendt de schoen een signaal naar de tv die hem afzet.

Gemiddeld zet een gezond kind zo'n 10.000 stapjes per dag, maar juffrouw Swan mikte iets hoger: 12.000 voor meisjes en 15.000 voor jongens. "Actieve kinderen raken snel aan dat aantal", vindt Swan. Ze bepaalde tevens dat een kind maximaal twee uur voor de tv mag doorbrengen, opnieuw een beetje streng. Een gemiddeld kind onder de twaalf zit immers zo'n drie uur per dag voor de buis.

Paul Tunock, de directeur van de Brunel School, verwacht dat het ontwerp ouders en kinderen zal helpen zich bewuster te worden van hun ongezonde levensstijl en een positieve verandering in het gezinsleven teweeg zal brengen.

Nee, mijn kind kijkt zeker niet te veel tv

Ouders klagen wel over het mediagebruik van hun kind, maar ze doen er niets aan. Dat blijkt uit een Amerikaanse studie uitgevoerd aan de Wake Forest University in North-Carolina. Hoewel 75 procent van de 1.800 ondervraagde ouders zei bezorgd te zijn over de hoeveelheid en inhoud van wat hun kinderen op tv te zien kregen, bleek slechts 23 procent bereid ook effectief actie te ondernemen om het mediagebruik aan banden te leggen.

Door Tina De Gendt

Dokter Shari Barkin, die de bevraging organiseerde, verklaarde niet echt verbaasd te zijn over de resultaten. "Dat heet cognitieve dissonantie", verklaart de dokter: "je weet wat je moet doen, maar je doet het niet."

Als ouders wel zouden doen wat ze vinden dat ze moeten doen, zou het aanzienlijk beter gesteld zijn met de kinderen, vindt de onderzoekster. De negatieve gevolgen van overmatig tv-kijken zijn reeds in verschillende onderzoeken aan het licht gekomen. Zo zou tv-kijken niet alleen mentale en slaapstoornissen in de hand werken, ook obesitas en diabetes zouden er indirect door veroorzaakt worden. Een actieve strategie van de ouders is dan ook wenselijk. "Ik heb nog nooit een kind de tv zien afzetten", zegt Barkin. "Dat is de taak van de ouders." Die blijken daar niet echt toe bereid.

De ouders werd een vragenlijst voorgelegd in de wachtkamer van de dokter terwijl hun kinderen (tussen twee en elf jaar oud) op gezondheidscontrole moesten. Ze werden ondervraagd over de strategieën die ze hanteren om het mediagebruik van hun kind aan banden te leggen. Gemiddeld kijkt een kind onder de twaalf zo'n drie uur per dag tv in Amerika. Ook naar het gebruik van andere media (zoals video's en computerspelletjes) werd gepeild. Uit het onderzoek bleek dat ouders wel sceptisch stonden tegenover de televisie, maar lakser waren als het op andere nieuwe media aankwam.

De onderzoekers onderscheidden passieve en actieve strategieën. Onder de eerste vallen niets doen en meekijken en onder de tweede het limiteren van de tv-tijd en het actief begeleiden van het kind terwijl het kijkt. Slechts 23 procent van de ouders zette restricties op het mediagebruik van hun kinderen en niet meer dan 11 procent praatte met het kind over wat het op tv te zien kreeg. De resterende 60 procent van de ouders had het meer voor de 'passieve aanpak': 7 procent gaf toe 'niets doen' als primaire strategie te hanteren en 36 procent van de kinderen had zelfs een tv op de kamer. De ouders leken niet van mening te zijn dat een tv op de kamer ongelimiteerd tv-kijken in de hand zou werken.

Ouders van jongere kinderen (onder de zes) waren wel meer geneigd actief bezig te zijn met het mediagebruik van hun kind: ongeveer 80 procent zei limieten te zetten op het aantal uur tv per dag. Ook ouders die zich bewust waren van de negatieve gevolgen van veel tv bij kinderen (zoals agressie, angststoornissen en depressie) en ouders die zelf waren opgegroeid in een tv-vrije omgeving zetten aanzienlijk meer druk op de mediaconsumptie van hun kinderen.

In de Verenigde Staten zijn onderzoekers en dokters al jaren bezig met bewustwordingscampagnes over de negatieve gevolgen van televisie. Jaarlijks wordt een tv-turn-off week gehouden waarin iedereen wordt aangemaand de tv een weekje uit te laten. Blijkbaar hebben de campagnes wel succes in die mate dat de ouders zich bewust zijn van de negatieve effecten van te veel tv, maar schieten ze hun doel voorbij wat betreft de effectieve realisatie van een oplossing. Dokter Barkin zegt een dubbel gevoel te hebben na de studie: "Enerzijds ben ik blij dat al die bewustwordingscampagnes toch niet onopgemerkt voorbijgegaan zijn, maar langs de andere kant denk ik dat het tijd wordt om de ouders aan te zetten om ook effectief iets te doen." Ze maant in de eerste plaats kinderartsen aan om de ouders ervan te overtuigen een effectieve strategie te bedenken.

In Europa gaat men ervan uit dat het probleem van overmatig tv-gebruik nog niet de proporties aanneemt van in Amerika. Ook dokter Barkin treedt die stelling bij: "Amerikaanse televisie is de gewelddadigste ter wereld en ook de commercieelste. De inhoud is vaak niet geschikt voor kinderen, maar Amerikaanse ouders lijken dat niet op te merken, omdat ze er zelf ook mee zijn grootgebracht."

'Ik heb nog nooit een kind de tv zien afzetten. Dat is de taak van de ouders'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234