Maandag 21/10/2019

NAVO

De Russische Beer bonst op de NAVO-deur

Een Russische Tu-95 Bear tijdens een oefening. Beeld REUTERS

Een formatie van acht zware bommenwerpers en tankers boven de Noordzee. Nog eens vier Russen boven de Zwarte Zee. En boven de Baltische Zee minstens veertien gevechtsjagers in amper twee dagen. Wat bezielt Rusland om plotseling zoveel strategische bommenwerpers en gevechtsvliegtuigen het Europese luchtruim in te sturen?

De NAVO luidt de noodklok over de grootschalige operaties van de Russische luchtmacht in Europa. "Een ongewoon hoog niveau van luchtactiviteiten", zo noemt de alliantie de vier Russische formaties die zich dinsdag en woensdag in het Europese luchtruim vertoonden. De Russen meden elk radiocontact en hun vluchtplannen waren van tevoren niet gemeld bij de burgerluchtvaart.

F-16's, Eurofighters en Tornado's van de NAVO hebben dit jaar al meer dan honderd Russische toestellen onderschept, zo'n drie keer meer dan in heel 2013. Dit heeft al lang niets meer met standaardoefeningen te maken, meent generaal majoor b.d. Berry Macco, voormalig hoofd Operaties van de Nederlandse luchtmacht. De NAVO merkt nu de nasleep van de Krim-annexatie en de Oekraine-oorlog.

"Dit is geen toeval maar in zekere zin NAVO'tje pesten", zegt Macco (70), voormalig F-16-piloot. Als piloot, commandant van de Tactische Luchtmacht en directeur Operaties, tot 1999, had Macco ook te maken met de Russische luchtoperaties. Hij heeft 32 jaar ervaring als gevechtspiloot.

Een Noorse F-16 houdt een Tu-95, Ruslands strategische bommenwerper, in de gaten. Beeld REUTERS

Macco: "Als luchtmacht moet je altijd en voortdurend oefenen. Maar een zelfverzekerd Rusland zoekt nu echt de grenzen op. Ze laten zien dat ze er zijn. Hun boodschap is: we zijn een supermacht en we eisen onze rechten op. Het is ook een steek richting de NAVO van Vladimir Poetin, gezien de Westerse sancties tegen Moskou."

Moeten we in die zin ook de manoeuvres zien boven de Baltische Zee?
"De NAVO helpt, met de Baltic Air Policing Mission, het luchtruim te bewaken van Estland, Letland en en Litouwen. Drie lidstaten van de NAVO die zich, na de gebeurtenissen op de Krim en in Oekraïne, nu grote zorgen maken over de Russische bedoelingen. Als je zoveel gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers in zo korte tijd boven de Baltische Zee laat opereren, geef je een signaal af.

"Met het militair testen van de NAVO hebben deze Russische luchtoperaties niet veel te maken. Natuurlijk, het blijft interessant voor de Russen om te weten hoe snel de NAVO reageert en vliegtuigen de lucht instuurt. Maar zij weten al lang dat, zodra ze bij Moermansk de hoek om gaan, ze worden opgemerkt. Dat NAVO-toestellen al in minuten opstijgen, dat Noren en Nederlanders ze volgen. Maar ook Zweden en Finnen."

Zijn deze onverwachte luchtoperaties niet gevaarlijk voor de burgerluchtvaart?
"Door geen radiocontact te onderhouden, transponders uit te zetten en geen vluchtplannen bekend te maken, is Rusland internationale ICAO-afspraken niet nagekomen. Je kan wel op diplomatiek niveau Moskou aanspreken. Maar de reactie van Rusland zal zijn: wij zagen de burgervliegtuigen in de buurt wel en wij vlogen ruim om ze heen. Verder kan Europa niets doen. Het luchtruim boven zee is vrij. Moskou kan de langeafstandsoefeningen met de Tu-95 overigens prima boven eigen grondgebied houden. Rusland is groot genoeg."

De Tu-95's zijn stokoude bommenwerpers. Hebben ze nog wel nut?
"Waarom hebben ze deze toestellen nog, vraag je je af. Als ze oefenen in internationaal luchtruim, worden ze al heel snel opgemerkt. Hoe moeten ze dan ooit succesvol een missie uitvoeren richting de VS? Rusland beschikt over genoeg nucleaire langeafstandsraketten die sneller en effectiever zijn."

Een Russische Su-27 tijdens een luchtvaartshow. NAVO-vliegtuigen onderschepten de afgelopen dagen ook dit toestel boven de Baltische Zee. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234