Maandag 06/12/2021

‘De RTBF is geen haatzender’

ohanne Montay heeft zich tijdens het interview nog maar net beklaagd hoe de N-VA elk contact weigert sinds het uitzenden van de Morel-reportage, of ze krijgt telefoon van de partijwoordvoerder van de N-VA. Voor een interview met Bart De Wever is het nog te vroeg - “hij is nog te boos” - en een camera naar de VRT-studio’s sturen om hem daar even tegen te houden na zijn optreden in Terzake woensdag, geeft volgens de woordvoerder evenmin zin. Maar Montay is al blij met het telefoontje. “We zijn in ieder geval geen Jean Quatremer”, verwijst ze al lachend naar de correspondent van de Franse krant La Libération die door de N-VA in de ban is geslagen.

Het conflict tussen de RTBF en de N-VA komt er nog geen half jaar nadat De Wever de omroep al eens op zijn zwarte lijst had gezet na een portret dat journalist Christophe Deborsu van hem had gemaakt. In die reportage toonde Deborsu de flamingante kentekens op het graf van vader De Wever, vergezeld van schertsend commentaar. De N-VA vond toen dat de RTBF alle fatsoensgrenzen met de voeten had getreden, en maakte hetzelfde oordeel na de reportage over de begrafenis van Marie-Rose Morel. “We hadden nochtans opnieuw een goed contact, maar blijkbaar zijn we nu weer gestraft”, betreurt Montay de koude oorlog. “Ook met De Wever zelf had ik een goed contact. Hij is een aangename man, iemand met gevoel voor humor. Het is altijd leuk met hem te praten. Als hij praat tenminste.”

Snapt u de reactie niet na de reportage? Je kunt moeilijk volhouden dat die correct was.

Montay: “Ik heb altijd gezegd dat het stuk niet perfect was, en dan in het bijzonder de laatste zinnen. En we hadden ook moeten vermelden dat de kopstukken van het Vlaams Belang niet uitgenodigd waren. Maar dat dat tot zo’n reacties zou leiden? Nee, dat had ik absoluut niet verwacht. We kregen het verwijt een nieuwe Radio Milles Collines te zijn, een haatzender, mensen zeiden dat ze nooit meer naar ons willen kijken.

“Als je de tekst van de reportage herleest, zie je ook dat er geen haat in zit. Wij zijn echt geen haatzender. Journalistiek zie ik - behalve de laatste zinnen - het probleem niet. Is het niet normaal dat je bij iemands dood zegt uit welke partij zij kwam en dat je haar politieke loopbaan schetst? Misschien dachten sommige mensen nu dat er een andere Marie-Rose was, ze maakten er bijna een heilige van. Maar het verleden verdwijnt niet door het overlijden.”

Zijn sommige Vlaamse media op dat vlak tekort geschoten volgens u, door Morel louter op te voeren als een symbool in de strijd tegen kanker?

“Je hebt het puur emotionele aspect aan de ene kant, maar daarnaast heb je ook het politieke. Dat laatste, haar politieke achtergrond, werd verondersteld bekend te zijn en dus sprak men er niet meer over. Men had alleen aandacht voor de triestige begrafenis, de kinderen van Morel en de speech van De Wever. Maar er lag ook een Vlaamse vlag op de kist. Daar wordt dan niet over gesproken, terwijl het toch een duidelijk politiek signaal is. Nu, het is gebeurd en we moeten wachten tot het voorbij is. De gemoederen zullen mettertijd wel bedaren.”

Zouden de reacties anders geweest zijn als we niet in het huidige politieke klimaat zaten, met een aanslepende regeringsvorming en grote communautaire spanningen?

“Misschien wel, want alles is heel gevoelig nu. Je voelt dat elke gemeenschap met veel aandacht kijkt naar wat de media in het andere landsgedeelte zeggen. Het is bijvoorbeeld niet de eerste keer dat de VRT een reportage van ons uitzendt met ondertitels, alsof ze willen zeggen ‘kijk wat zij hebben gedaan!’. Ik weet niet of wij zo nauwgezet volgen hoe de VRT over Wallonië en Brussel bericht.

“Ik probeer ook altijd het verschil te maken tussen wat een Vlaams politicus of journalist zegt en tussen wat anderen denken of doen. Ik weet dat de Vlamingen niet allemaal N-VA’ers zijn, dat niet iedereen die voor de N-VA gestemd heeft een separatist is. Maar Het Laatste Nieuws kopte maandag wel ‘Walen misbruiken dood morel’. Dat veralgemenen is gevaarlijk.”

Is de kern van het conflict niet dat we elkaar gewoon niet goed kennen?

“Dat is niet nieuw. Kranten, tv-programma’s, nieuwsuitzendingen,... We spreken allebei over andere dingen. Ook de trend om uitwisselingen tussen redacties te organiseren en elkaar beter te leren kennen, is voorbij. Bij de RTBF zouden we dat wel willen, maar ik heb de indruk dat geen enkel Vlaams medium dat nu nog zou durven. Want als je zoiets doet, ben je volgens sommigen meteen Belgicistisch en heb je kamp gekozen. Ze vrezen dat zoiets hen een slecht imago zou geven.”

Welke inspanningen doen jullie om Vlaanderen beter te leren kennen?

“Kranten lezen, tv-programma’s bekijken, websites van de Vlaamse media of Twitter volgen. Dat laatste is belangrijk omdat het misschien het laatste Belgische platform is. Je vindt er bijna alle politieke journalisten, Vlaamse en Franstalige politologen en politici. Dat is zeer interessant om volgen. Je kan onmiddellijk zien waar Vlaanderen vandaag over praat.”

Denken jullie zo Vlaanderen te kennen?

“Kennen niet, nee. Maar kent een Limburger Oost-Vlaanderen goed? Ik denk het niet. Je kent iets pas goed als je er leeft. Maar we kennen Vlaanderen goed genoeg om de belangrijke dingen te begrijpen. Maar we leven niet in dezelfde emotie, we spreken over andere dingen. Dat zag je duidelijk bij Marie-Rose Morel. Het zijn twee culturen, maar dat mag niet tot de conclusie leiden dat het niet meer mogelijk is samen te leven. Zo’n verschillen zijn altijd verrijkend op individueel vlak. Je voelt dan dat we van dezelfde belangrijke dingen des leven houden. Waarom kan dat niet op collectief vlak? Dat is bizar.”

De Vlaamse toppolitici zie je maar zelden bij de RTBF. Waarom willen zij niet komen?

“Alexander De Croo is een paar keer gekomen. Wouter Beke heb ik een aantal keer geprobeerd sinds hij voorzitter is, maar hij is nog nooit gekomen. De Franstaligen kennen hem bijna niet. Voor N-VA komt Eric Defoort vaak, maar De Wever? We hebben hem een paar keer in de gang van de VRT kunnen spreken, maar meer niet.

“Een reden is dat die politici natuurlijk al veel gevraagd worden door De zevende dag, Terzake en Het journaal. Maar de Franstalige publieke opinie is voor hen gewoon veel minder belangrijk. Hun kiezers wonen daar niet. Ze willen alleen maar komen als het hen goed uitkomt. Als ze er geen belang bij hebben, sturen ze iemand anders.”

Hoe moeilijk is het om nu chef politiek te zijn, na ruim acht maanden regeringsonderhandelingen?

“Het is vooral moeilijk om de goesting te behouden om elke dag opnieuw dezelfde dingen te vertellen. De eerste keer dat iemand naar de koning gaat, zeg je nog dat dit dé dag is. Maar als het de twintigste keer is. Cynisch word ik er niet van, nee. Ironie en humor mag, maar cynisme getuigt van weinig democratische zin. Ik neem gewoon wat meer afstand van de feiten. Ik voel bij een aantal collega’s op de redactie ook dat ze zich afvragen wanneer het zal stoppen. Ze zoeken een zin voor dit alles. Er is een gebrek aan perspectief. Maar het publiek heeft nog steeds veel belangstelling voor wat er gebeurt, merken we aan de kijkcijfers. Er is nog geen je-m’en-foutisme. Ontgoocheling misschien wel, omdat er nog steeds niets gedaan is met hun stem.”

Le Soir Magazine pakte woensdag uit met een artikel met de politieke kleur van televisiejournalisten. U wordt daarin omschreven als iemand met een ‘tendance socialiste’. Wat denkt u als u dat leest?

“Ik word er nerveus van. Het is zo oneerlijk en ook o zo makkelijk om gewoon maar wat geruchten neer te schrijven. Ik heb er zelf met geen enkele journalist van Le Soir Magazine over gesproken.

“Het zijn ook clichés. Ik heb nog nooit een lidkaart gehad. Ik ben geen militant of sympathisant van een politieke partij. Er is geen enkele link. Zelfs mijn ziekenfonds is neutraal. Ik werk hard om de politieke onafhankelijkheid van de politieke redactie van de RTBF te verdedigen, en daarom vind ik zo’n artikel kwetsend. Dit tast onze integriteit en geloofwaardigheid aan. Niemand heeft hier een lidkaart.”

Er zijn geen Siegfried Brackes bij de RTBF?

“Nee. Ofwel werken ze ondertussen al voor een partij (lacht). Het werkt nu helemaal anders dan vroeger. Bij aanwervingen of promoties wordt er nooit gevraagd naar een politieke kleur of voor wie je gestemd hebt. Je moet een project hebben dat je moet verdedigen. Na een bepaalde periode word je geëvalueerd, alles gebeurt objectief, net zoals dat in een normaal bedrijf gebeurt.”

Maar artikels zoals dat in Le Soir Magazine houden wel dat beeld in stand.

“Ja, en er zullen zeker een aantal lezers in hun vooroordelen bevestigd zijn. En anderen zullen dan weer raar opgekeken hebben omdat ze veronderstelden dat ik een andere kleur had. Maar ik kan iedereen geruststellen: ik ben van niemand.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234