Vrijdag 18/06/2021

De roof van de eeuw is gelezen en goedgekeurd

Het was een routineklus, gisteren in kamer 2BI van de Antwerpse rechtbank van eerste aanleg. De voorzitter nam akte van het feit dat in de zaak-Carlier Daniël - Koning Boudewijnstichting de partijen de strijdbijl hebben begraven. Daarmee is het gevecht om het Petrofinafortuin, met 210 miljoen euro een van de grootste legaten ooit in ons land, ten einde.Eigenlijk had de zaak-Carlier Daniël versus Nelen, Leysen en Defossé moeten heten. Volgens het testament zou het trio Constant Nelen, Louis Leysen en Philippe Defossé 50 procent van het legaat opstrijken, geheel vrij van successierechten. De andere helft gaat naar de Koning Boudewijnstichting (KBS), die volgens de regels van het duolegaat de successierechten over de gehele erfenis betaalt.105 miljoen euro belastingvrij erven, het is niet gek, als je bedenkt dat geen van de drie begunstigden familie was van Marie-Antoinette Carlier, de erflater. Was het testament wel authentiek? Niet volgens de Braziliaans-Belgische tak-Carlier, neven en nichten van Petrofinamiljardair Marie-Antoinette Carlier die tot hun eigen ontzetting buiten de wilsbeschikking waren gevallen. Hun eis tot nietigverklaring hebben ze opgeborgen, maar niet zonder compensatie. Na weken van onderhandelen werd deze zomer een vergelijk bereikt. In ruil voor het stopzetten van alle procedures staan de drie privébegunstigden een stuk van hun erfdeel af - niet alleen aan de Brazilianen maar aan alle wettelijke erfgenamen.

HALLO, HIER 30.000 EURO

“Ze hebben de stamboom grondig uitgeplozen”, zegt een insider. “Zowel de kant van Carlier als de kant van Amalia Goossens, de moeder van Marie-Antoinette. In totaal werd contact opgenomen met vijftig mensen, allemaal verwanten in de vierde graad, zeg maar neven en nichten of de kinderen en kleinkinderen van neven en nichten. Vooral bij de Goossensen vielen er velen uit de lucht. Ze hadden er geen flauw benul van wie Marie-Antoinette Carlier was geweest, laat staan dat het om een verre verwante ging. Al die mensen hebben een zeer fijne zomer achter de rug. Het ging om een fractie van het fortuin, maar toch. Het kleinste bedrag dat werd uitgekeerd was 30.000 euro, volle neven en nichten hebben tussen 500.000 en de 700.000 euro gekregen.” Ondanks dat beetje water in de wijn hebben ook Constant Nelen, Louis Leysen en Philippe Defossé een fijne zomer beleefd. Over de precieze verhoudingen kan onze insider geen details kwijt, behalve dat het ‘filantropisch erfdeel’ van de KBS de hele tijd buiten schot is gebleven. Een hint wil hij wel geven. Het trio zou na het vergelijk tussen 70 en 80 procent van het particuliere erfdeel overhouden. “Ze zijn erg goed weggekomen, vooral meneer Nelen. Hij is de grote slokop in dit verhaal.” Stan Nelen was veeboer en loonwerker en schopt het nu met de hulp van zijn vader tot kasteelheer, grootgrondbezitter en miljardair. “De Rockefeller van de Kempen”, zegt zijn zus Marie-Paule Nelen schamper. “Na het akkoord met de Brazilianen heeft hij met onze pa een helikopter gehuurd om zijn erfenis vanuit de lucht te gaat bekijken.”

DE TWEE ‘JUFFROUWEN’

Zonder helikopter is het geheel ook niet te overzien. Nu de deal is afgerond, komen de tongen los. ‘De kraak van de eeuw’, is een gehoorde term. Even terugspoelen.Op 7 oktober 2007 overlijdt in het rusthuis Sint-Vincentius in Ekeren de 74-jarige Marie-Antoinette Carlier aan de gevolgen van een hersentumor. Met haar dood verdwijnt de laatste telg van Hector Carlier, de legendarische stichter van Petrofina, die tijdens het interbellum de grondslag legde voor een immens fortuin. De oliemagnaat stierf zelf op 1 januari 1946 in duistere omstandigheden. Volgens de overlijdensakte ging het om een beroerte, hardnekkige geruchten willen dat hij ofwel zelfmoord heeft gepleegd, ofwel naar zijn broer in Brazilië is gevlucht. In beide versies was het de bedoeling aan de repressie te ontsnappen, die de voor economische collaboratie veroordeelde top van Petrofina boven het hoofd hing.Wat er ook van zij, feit is dat zijn 26 jaar jongere vrouw Amalia Goossens, die hij in een baancafé in Ekeren had opgescharreld en bezwangerd, met drie kinderen op het familiekasteel de Boterberg in Kalmthout achterbleef. De zwakbegaafde Ferdinand stierf vroeg, Marie-Antoinette en haar jongere zus Amalia bleven hun hele leven alleenstaand. Amalia stierf in 2001, kinderloos, net als Marie-Antoinette. Toen ook zij zes jaar later het loodje legde, was daar de vraag van heel veel miljoenen.Alleen al het pakket aandelen Total Fina Elf was bij het overlijden 140 miljoen euro waard. Daarnaast was er een gemengde beleggingsportefeuille van 35 miljoen euro met een grote hoeveelheid op dat moment nog zeer gewilde Fortisaandelen. En dan was er het vastgoedimperium. De Carliers hadden in Antwerpen halve straten opgekocht, en stonden tot ver buiten de Kempen bekend als grootgrondbezitters. Bij de Boterberg hoort een bos van 400 hectare, de zomerresidentie in Schijf vlak over de Nederlandse grens is nauwelijks kleiner. In totaal bezaten de Carliers in België en Nederland zo’n 1.200 hectare bos en landbouwgrond met vier actieve boerderijen.Men zou er haast de collectie antiek en kunst bij vergeten, met werk van Permeke, Van de Woestijne en De Saedeleer. Nochtans lieten de Carliers het niet breed hangen. Vooral na de dood van hun moeder in 1989 hielden Marie-Antoinette en Amalia het sober. De juffrouwen, zoals ze in Kalmthout werden genoemd, liepen rond in afgedragen kleren, wasten zich aan de pomp en voedden zich met ravioli in blik. Wonen deden ze in een mistroostig personeelssouterrain, onder het met Perzische tapijten uitgevloerde kasteel. Inwonend personeel was er allang niet meer op de Boterberg, de juffrouwen waren op hun privacy gesteld.

DE NOTARIS-SCHOONDOCHTER

Wat er met het fortuin moest gebeuren, staat in het testament van 18 maart 2007, opgesteld en authentiek verklaard door notaris Jacques Van Roosbroeck uit Merksem. Een kopie van de wilsbeschikking, waarvan we moeten aannemen dat ze door Marie-Antoinette op haar ziekbed in het luxueuze revalidatiecentrum De Mick in Brasschaat is gedicteerd, belandde op ons bureau. Er zat een leestip bij: let op de namen van de getuigen, de waarnemers die met hun aanwezigheid en handtekening moeten garanderen dat een testament vrij en eerlijk tot stand komt.De wet verbiedt dat de notaris zijn eigen familie voor die controletaak inschakelt. Sophie Lebbe uit Snellegem was geen familie van Jacques Van Roosbroeck toen ze die zondagmiddag als getuige figureerde. Nog niet, want wie nu de twee familienamen googelt, komt bij een dure huwelijkslijst uit. Bernard Van Roosbroeck en Sophie Lebbe zijn op 8 augustus 2009 in het huwelijk getreden. Het paar heeft blijkens de huwelijkslijst een zwak voor het betere porselein en tafelzilver.Het is niet alledaags dat een notaris zijn aanstaande schoondochter als getuige in de arm neemt bij het verlijden van een delicaat testament. Hier is het gebeurd. Aangezien Lebbe die dag nog vrijgezel was, is er strikt genomen niets onwettigs gebeurd.De eigenlijke wilsbeschikking telt nog geen 200 woorden. Zelden was een woord zo duur: meer dan 1 miljoen euro per woord. Er staat: “Het is mijn uitdrukkelijke wens dat na mijn overlijden mijn ganse nalatenschap toekomt aan de Koning Boudewijnstichting, die ik aanstel als algemene legataris op last en voorwaarde.”Het legaat, staat er, moet worden ondergebracht in een Fonds Marie-Antoinette Carlier, dat zich zal beijveren voor het lot van kansarme jongeren in Europa en Afrika. Het is de tweede voorwaarde waar alles om draait. De algemene legataris is verplicht “vijftig procent van het totale legaat, vrij van successierechten en kosten, uit te keren”.Het vervolg doet denken aan een bierviltje waarop vrienden een caférekening hebben verdeeld. Tien procent gaat naar rentmeester Louis Leysen en echtgenote, 10 procent naar Fortismedewerker en private banker Philippe Defossé en echtgenote. De rest, 80 procent van 105 miljoen euro, gaat naar Constant Nelen en zijn echtgenote.

OEPS, ER WAS NOG FAMILIE

Duidelijker kan het niet. Toch zou advocaat Louis Leysen, die als rentmeester de onroerende bezittingen van de Carliers beheerde, maandenlang mist spuien. De media kregen te horen dat de erfenis integraal naar de KBS ging, woorden als duolegaat of privébegunstigden nam hij niet in de mond. Over de claim van de Braziliaanse erven deed hij schamper. Lijkenpikkers waren het. Nooit naar hun Belgische nicht omgekeken, en dan staan ze ineens op de begrafenis om de erfenis te claimen.Dat was kort door de bocht. Daniëlle, Ferdinando en François Carlier, kinderen van Hector Carliers jongste broer Daniël, die al voor de oorlog naar Brazilië uitweek, kwamen geregeld overvliegen om hun verwanten op te zoeken. Reisdocumenten vormden nooit een probleem, want ze hebben ook de Belgische nationaliteit.Leysen, die de regie van de begrafenis voerde, had er zelf alles aan gedaan om de Brazilianen van de uitvaart te weren. De begrafenisondernemer werd bewust niet op de hoogte gebracht van het bestaan van Braziliaanse verwanten. Die moesten het overlijden van hun nicht via via vernemen, net op tijd voor Ferdinando en François om op het eerste vliegtuig richting Europa te springen en de begrafenis alsnog bij te wonen - zeer tot ontzetting van het trio Nelen, Leysen en Defossé.Na de begrafenis wilden Ferdinando en François Carlier het wel eens weten: hoe zat dat met het testament? Notaris Mennes uit Essen kon hen niet wijzer maken. Mennes was decennialang de vaste notaris van de Carliers, lieden die huizen en gronden kochten zoals een gewone sterveling een gesneden brood. Het mag bevreemdend heten dat Marie-Antoinette uitgerekend voor haar ultieme wilsbeschikking een andere notaris nam.Jacques Van Roosbroeck, een goede bekende van Leysen met wie hij het lidmaatschap van Rotary Antwerpen-Voorkempen deelt, gaf niet thuis voor de Brazilianen. In vergadering, op missie, gsm niet op zak: alle pogingen tot een gesprek liepen spaak. Dus stapten de broers Carlier naar notaris Marc Demaeght in Laakdal. Of die even bij zijn confrater kon polsen? Notarissen wisselen informatie uit, daar bestaan regels voor. En jawel, Van Roosbroeck stuurt op 15 oktober 2007 een fax naar zijn confrater in Laakdal.We citeren letterlijk: “Het was de uitdrukkelijke wens van mevrouw Carlier haar ganse nalatenschap te laten toekomen aan de Koning Boudewijnstichting. Zij heeft deze instelling dan ook aangeduid als enige en algemene legataris op en last en onder voorwaarde een ‘Fonds Marie-Antoinette Carlier’ op te richten. Met bijzondere hoogachting en hartelijke confraternele groet.” Geen woord over het doorschuiven van 105 miljoen euro naar drie mannen.

BOER BEZOEKT VROUW

Tom Doomen grinnikt als hij aan de uitleg van de notaris terugdenkt. De voormalige conciërge van het Jachthuis in Schijf heeft zijn huisbazen goed gekend. Hij was, behalve de clan-Nelen, een van de weinigen die Marie-Antoinette nog op haar sterfbed hebben bezocht. “Van Roosbroeck zegt dat hij het duolegaat verzweeg om de Brazilianen niet nodeloos te kwetsen”, zegt Doomen. “Het was al erg genoeg dat ze buiten het testament waren gevallen. Onzin, hij speelt onder één hoedje met het trio Nelen, Leysen en Defossé. Hoe langer de Brazilianen dachten dat de Koning Boudewijnstichting de enige erfgenaam was, hoe beter. Dat was een bittere pil, maar één die ze konden doorslikken.”Dat de Brazilianen vrij snel de waarheid konden achterhalen en naar de rechtbank stapten, is goeddeels te danken aan Willem van Bezooijen. Deze Nederlandse politieman, die achttien jaar lang na zijn uren toezicht hield op het Schijf, beet zich als een pitbull in de zaak vast. Hij had al lang een hekel aan de clan-Nelen en hield de Brazilianen via e-mails op de hoogte van de intriges op de Boterberg. Van Bezooijen zelf wil niet praten. “Te delicaat”, scheept hij ons af.Tom Doomen, keramist van passie, havenbediende van beroep, had het erg naar zijn zin in Schijf. Vijftien jaar lang mochten hij en zijn vrouw gratis een gigantisch, met klimop begroeid landhuis betrekken, met 350 hectare bos als rustgevend kader. “Ik kan niet verkroppen hoe ze Marie-Antoinette als een citroen hebben uitgeperst”, zegt Doomen. “Want zo is het gegaan. Nadat het testament klaar was, kon ze niet snel genoeg uit De Mick verdwijnen. Te duur, vonden Leysen en Nelen. Ze hebben haar in een rusthuis in Ekeren gedumpt, in een kruipkamertje.”Voor alle duidelijkheid: de Nelen in kwestie is niet Stan maar zijn vader Pol. Het moet een jaar of 30 geleden zijn dat de nu 83-jarige landbouwer uit Essen Hoek zijn entree op de Boterberg maakte. Zoals alle boeren uit de omgeving pachtte hij bij de Carliers, en zoals vele boeren werd hij wel eens gevraagd voor een klus. Dood hout uit het bos slepen, gras maaien, omheiningen repareren, ‘de juffrouwen’ betaalden zwart en keken niet nauw op gedeclareerde werkuren. Maar Nelens ambities reikten veel verder. Het duurde niet lang of hij besteedde meer tijd op de Boterberg dan op zijn eigen boerderij.“De juffrouwen konden niet op eigen benen staan”, zegt Doomen. “Na de dood van hun moeder vonden ze steun bij nonkel Vincent, de zwager van hun moeder. Toen die in 1997 stierf, zijn de Nelens in het gat gesprongen. Pol speelde voor chauffeur en privésecretaris, Lisa deed de boodschappen voor de juffrouwen. Op de duur had ze een volmacht op hun rekening, ze ging er trouwens prat op dat ze de handtekening van Marie-Antoinette perfect kon imiteren. Toen Amalia in 2001 wegviel, hadden ze de juffrouw helemaal in hun macht. Nelen was toen al volop bezig haar te scheiden van haar entourage. Dokter Van Peel, decennialang lijfarts van de Carliers, werd gedumpt en door zijn eigen huisarts vervangen. Hetzelfde is Tony Bervoets overkomen, de vorige rentmeester, wiens vader nog privésecretaris van Hector Carlier is geweest. Dat ging zo maar door, de lijst is lang.”“Het was toen al duidelijk”, aldus Doomen. “Nelen was op de erfenis uit, en al wie hem voor de voeten liep, moest ophoepelen. Alleen op Van Bezooijen heeft hij zich de tanden stuk gebeten. Hij is de juffrouw tot het einde blijven bezoeken, net als ik.”

STAP VOOR STAP

Lang bleef de functie van rentmeester niet vacant. Louis Leysen stond in de coulissen klaar. De advocaat uit Wuustwezel is een oude bekende van de Nelens. Hij trad op als raadsman toen Stan in de jaren tachtig in een hormonenzaak betrokken was. Het rentmeesterschap heeft ook zijn carrière in de advocatuur geen kwaad gedaan. Dankzij de cumul kon kantoor Leysen van Wezel naar de chique Van Rijswijcklaan 17 in Antwerpen verhuizen. “Leysen heeft het handig gespeeld”, zegt Marie-Paul Nelen. “Als rentmeester heeft hij het kantoor op kosten van de juffrouw laten renoveren, goed wetende dat hij het later zou erven.”Zo prominent als Louis Leysen door deze affaire banjert, zo vaag is de rol van Fortisbankier Defossé. Hij heeft jarenlang het vermogen van de Carliers beheerd, maar sinds wanneer volstaat dat om opgenomen te worden in een testament?“Het is simpel”, zegt Doomen. “Eigenlijk wilde Nelen met niemand delen, maar omdat hij als simpele boer de zaak niet alleen rond kreeg, heeft hij er toch een paar handlangers bij gehaald. Leysen en Van Roosbroeck had hij nodig voor de juridische kennis, Defossé omdat hij als enige wist waar het geld zat.”Misschien blijkt de meerwaarde van Defossé wel uit deze anekdote van Marie-Paule Nelen. “Het was in de beginperiode in de Mick”, vertelt ze. “De juffrouw was toen nog lucide. Onze pa begon over haar vermogen, en ineens flapt ze het eruit: dat ze ook nog 300 miljoen frank zwart geld bezat.”Marie-Paule Nelen heeft lang geaarzeld om haar boekje open te doen. Maar wat, bedenkt ze zich nu, heeft ze te verliezen? Haar eigen vader heeft haar een loer gedraaid. Jarenlang hebben zij en haar man Leo Claessens het spel meegespeeld. Leo was toezichthouder in Schijf, Marie-Paule was drie halve dagen per week gezelschapsdame. “Voor 10 euro per uur. Niet slecht, maar voor de gezelligheid moest ik het niet doen. De juffrouw sprong van de hak op de tak. Bescheiden was ze niet, ze kon hoog opgeven over haar fortuin.”Marie-Paule heeft veel met de mantel der liefde bedekt. Hoe haar vader, die geen dag liet passeren zonder op de Boterberg te passeren, de zeven jaar jongere Marie-Antoinette compleet domineerde. En hoe hij die macht gebruikte om voor zichzelf te zorgen. Gewezen rentmeester Bervoets keerde boer Nelen gemiddeld 10.000 euro per maand voor diensten en onkosten uit. Zoon Stan, die zich zelden op de Boterberg vertoonde, werd niet vergeten. Had Stan zijn oog laten vallen op een stuk landbouwgrond dat een andere boer hij de Carliers pachtte? Dan werd die stakkerd verplicht het stuk af te staan, anders zou de pacht fors de hoogte in gaan.En Marie-Paule? Die wachtte af, vertrouwend op vaders belofte dat ook zij iets zou krijgen. Misschien het Wildven in Wildert, een villa uit de jaren zestig op een domein van honderd hectare, aangelegd door de beroemde tuinarchitect Jacques Wiertz?

In mei 2007 immers had Pol Nelen zijn dochter in vertrouwen genomen. Er was een testament gemaakt. Hij stond er zelf in voor 80 procent, Leysen en Defossé voor elk 10 procent. En dat zij later met Stan moest uitmaken hoe ze het allemaal onder elkaar zouden verdelen.De openhartigheid had een dwingende reden: de Brazilianen waren in het land. Erger nog, ze waren met die vervelende Van Bezooijen op stap en konden ieder moment in de Mick binnenvallen. Het mocht in geen geval tot een tête à tête tussen de juffrouw en de Brazilianen komen. Er werd een heuse wachtdienst georganiseerd. Pol en Lisa, Marie-Paule en Leo, de vrouw van Louis Leysen, de Nederlandse klusjesman Jan De Bakker, die zijn (gewezen) boezemvriend Nelen geloofde toen die hem wijsmaakte dat hij in het testament stond. De verpleegsters in de Mick keken er niet meer van op. Ze hadden al langer in de mot dat de bewoner van kamer 2025 geen doorsnee patiënt was. Wat wel opschudding veroorzaakte, was het incident in het kantoor van Mickpsycholoog Tom Hanké. Na enig aandringen had die zich bereid getoond Ferdinando en François Carlier te ontvangen. De Braziliaanse broers, op dat moment niets vermoedend van het testament, wilden weten hoe het stond met de geestelijke toestand van hun nicht. Het gesprek was nauwelijks begonnen of de deur vloog open. Lisa en Marie-Paule duwden de juffrouw met haar rolstoel de kamer in. En dat hij geen woord meer mocht zeggen, beet de boerin de verbouwereerde psycholoog toe, “want de juffrouw wil dat niet”.De geestelijke toestand van de erflater op 18 maart 2007, dat was de hamvraag in het proces dat er nooit is gekomen. Bij Stan Nelen, Louis Leysen, Philippe Defossé en notaris Van Roosbroeck vingen we bot. Geen commentaar, luidde het over de hele lijn. Details over het vergelijk werden gisteren niet vrijgegeven, alle betrokkenen hebben strenge geheimhoudingsclausules ondertekend. De Brazilianen hadden een stevig dossier, maar kozen eieren voor hun geld. “Omdat mijn cliënten beducht waren voor een jarenlange procedureslag met een ongewisse uitkomst”, zegt een van hun advocaten.Opmerkelijk is de rol van de Koning Boudewijnstichting (KBS). Sinds ze het legaat op 24 oktober 2007 aanvaardde, staat de KBS in voor het beheer van de volledige nalatenschap. Het Fonds Marie-Antoinette Carlier, opgericht om projecten ten gunste van jongeren in Afrika en Europa te steunen, is intussen een feit. Het kapitaal bedraagt 15 miljoen euro. Gelet op de omvang van het fortuin mag dat gerust een verrassend laag bedrag worden genoemd. De verklaring is nochtans simpel. De KBS heeft van haar erfdeel zo’n 75 miljoen euro successierechten aan de Vlaamse schatkist doorgestort. Voor het eigen erfdeel gold het gunsttarief van 8,8 procent. Voor de andere helft werd liefst 65 procent betaald, het maximumtarief voor schenkingen aan niet-verwanten. Om een en ander te betalen moest eerst een deel van de erfenis liquide worden gemaakt, een operatie die door de economische crisis met zware verliezen gepaard ging. De KBS lijkt zich zo schaamteloos te hebben laten misbruiken voor de roof van de eeuw. Dominique Allard, directeur van het Filantropisch Centrum, dat bij de KBS nalatenschappen beheert, is het daar uiteraard niet mee eens.Dominique Allard: “Dit is en blijft een prachtig cadeau, niet alleen voor ons, maar voor de samenleving. Met 15 miljoen behoort het Fonds Marie-Antoinette Carlier tot de grootste fondsen die we beheren. De nadruk ligt op projecten in Afrika, een bestemming waarvoor het steeds moeilijker wordt om middelen te vinden.”

Marie-Antoinette Carlier zou wel niet meer lucide zijn geweest bij het verlijden van het testament.

“Het gaat om een authentiek testament, dat hebben intussen ook de familieleden erkend. Ik zie geen vonnis dat in een andere richting wijst.”

De familieleden hebben geld gekregen om tot dat inzicht te komen.

“Ik stel vast dat ze niet meer op een rechtszaak aansturen. Dat wijst erop dat hun argumenten om de authenticiteit van het testament te betwisten niet zwaar wegen.”

Heeft de KBS zich vergewist van de geestelijke toestand van de erflater bij het opmaken van het testament?

“Hoe zouden we? We hebben het testament pas na het overlijden, op 24 oktober 2007, ontdekt.”

Ik zou als erflater beter slapen als ik zeker wist dat de bestemmeling van mijn erfenis bereid is die erfenis met alle lasten en voorwaarden te aanvaarden.

“Vaak zoekt men op voorhand contact, meestal via de notaris. Maar deze gang van zaken is niet ongewoon. Ik heb trouwens zelf kunnen vaststellen dat mevrouw Carlier goed geïnformeerd was. Toen we op haar kasteel de inventaris gingen opmaken, zag ik op haar bureau een hele stapel documenten over schenkingen liggen.”

Stelden jullie zich er bij het aanvaarden van het testament geen vragen over dat de helft van haar vermogen naar niet-verwanten ging?

“Dat is de keuze van de legataris. Kijk, het duolegaat is een perfect legaal instrument om vrienden of verwanten een cadeau te doen. Wij gaan nooit zelf op zoek naar schenkingen. Wat we wel doen: we bieden een structuur aan voor mensen die iets willen opbouwen in de filantropische sfeer.”

Heeft de KBS gelobbyd om de zaak ver van de schijnwerpers te regelen?

“Dat is nonsens.”

‘ZE WAS AL VER HEEN’

Aangezien er geen rechtszaak (meer) is, erkent iedereen de authenticiteit van het testament, wat op zijn beurt tot de conclusie leidt dat de erflater lucide was. Tom Doomen, die de juffrouw meermaals in de Mick heeft bezocht, ook net voor die bewuste zondag in maart, ziet het anders. “Ze was al ver heen”, zegt hij. “Soms zat ze uren voor zich uit te staren, zonder teken van herkenning. Soms begon ze te praten met haar zus of haar moeder, die al lang dood waren. Voor mij is het totaal ondenkbaar dat ze wist wat er precies in dat testament stond. Dat blijkt ook uit een stom detail. De juffrouw zou nooit akkoord zijn gegaan met de naam van het fonds. ‘Fonds Marie-Antoinette Carlier’. Had de juffrouw mogen kiezen, dan spraken we van het Fonds Hector Carlier. Papa, dat haar god”.Marie-Paule Nelen: “Soms was ze er nog bij, op andere dagen wist ze niet wie er aan haar bed zat. Dat menske was totaal op, zelfs toen ze nog op de Boterberg woonde. Af en toe moest ze een rekening aftekenen. Dan zat ze urenlang door een vergrootglas naar dat papier te turen. Van dat duolegaat heeft ze volgens mij nooit iets geweten. Ik denk dat ze is gestorven in de overtuiging dat alles naar de Koning Boudewijnstichting zou gaan.”

RUZIE IN DE FAMILIE

Marie-Paules droom van het Wildven is niet uitgekomen. Het Wildven is van Stan, net zoals de Boterberg en de rest van het erfdeel-Nelen op naam van haar broer. Handig bekeken van Pol Nelen, die op zijn 83-ste beseft dat hij niet meer de eeuwigheid voor zich heeft. Door zijn levenswerk bij leven en welzijn aan Stan over te maken, vermijdt hij alweer een rondje successierechten.Waarom ouders hun twee kinderen zo verschillend behandelen? Marie-Paule ziet geen verklaring, ze kent wel de dorpsroddels. Dat ze geen echte dochter van Pol zou zijn. Ook haar broer heeft er al op gezinspeeld. Alle bruggen zijn opgeblazen, zelfs met haar eigen zoon, die de kant van haar vader en broer koos. “Voor een beetje geld”, zucht ze. “Weet je wat ik het ergste vind? Dat ze ons al die maanden voor hun kar hebben gespannen. We hebben ons uitgesloofd, uren in de Mick gespendeerd. Ik ben er altijd van uit gegaan dat ook de Brazilianen zouden erven. Maar nee, onze pa wilde alles. Op de Boterberg moest ik de post sorteren. Bedelbrieven van Artsen Zonder Grenzen of het Rode Kruis moesten eruit. Die mocht de juffrouw niet zien. Dat is onze pa ten voeten uit.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234