Vrijdag 09/12/2022

De rommelmarkt als metafoor

theater

mohamed 'ben' benaouisse begint aan nieuw hoofdstuk met eigen project 'het is lam'

De kleine foyer van het Gentse theaterhuis Victoria ziet er deze week voor een keer niet uit als een café, maar wel als een Arabisch theesalon: kussens op de grond, lage tafeltjes, kelims, sfeervolle lampen... Aanleiding voor deze tijdelijke reorganisatie is Het is lam, een project van Mohamed 'Ben' Benaouisse, die na een parcours binnen Victoria en Latrinité via een partituur van objecten en herinneringen zijn eigen verhaal wil vertellen.

Gent / Van onze medewerkster

Sally De Kunst

Sinds hij in 1994 finalist was van de Beste Belgische Danssolo, heeft Mohamed 'Ben' Benaouisse niet stilgezeten. Hij speelde bij Victoria onder meer in Moeder & kind (1995) van Arne Sierens en Alain Platel. Daar ontmoette hij zielsverwant Helmut Van den Meersschaut en richtte samen met hem en met Noël Van Kelst het collectief Latrinité op, goed voor drie producties met ronkende namen als Dansé Donsé Dan Don (1995), Auri Sacra fames (1997) en Limbus Patrum (2000). Ondertussen participeerde Benaouisse ook aan Via (1998) van Hush Hush Hush en bleef hij aan de slag bij Victoria, waar zijn laatste wapenfeit Club Astrid was, het regiedebuut van Lies Pauwels. Met zijn eigen project Het is lam wil hij nu aan een nieuw hoofdstuk beginnen.

"Ik was toe aan een andere manier van werken", vertelt Benaouisse. "Tot nu toe heb ik altijd meegedraaid in projecten waarbij we vanuit een concreet gegeven begonnen te improviseren om zo tot een resultaat te komen. Dat was zo bij Alain Platel, bij Latrinité, waar het uitgangspunt eenvoudigweg het casino of de luchthaven was, en bij Club Astrid. Het was een waardevolle werkwijze, maar de uiteindelijke voorstellingen waren nooit echt mijn persoonlijk universum. Voor Het is lam ben ik als het ware omgekeerd gaan experimenteren: ik ben vertrokken van het beeld dat ik in mijn hoofd had en heb daar de juiste puzzelstukken in ingepast."

De eerste sporen van Het is lam werden in juni al ingesleten, toen Benaouisse in Rijsel een solo deed met beelden van zijn overleden vader. Dirk Pauwels, artistiek leider van Victoria, zag het werk en nodigde Benaouisse uit om zijn project met de steun van het Alexis Dallièrefonds verder uit te werken. "Die solo was erg persoonlijk", aldus Benaouisse, "terwijl Het is lam universeler is. Ik heb er allerlei kleine en grote dingen in geïntegreerd die mij fascineren, om zo tot een ruimere context te komen. Zo zeggen moslims bijvoorbeeld als ze lam serveren heel nadrukkelijk: 'Het is lam'. Ze zeggen niet: 'Het is geen varken'. Dat kleine onderscheid houdt mij bezig. Maar ik ben bijvoorbeeld ook geïntrigeerd door het schandaal dat in de Franse media uitbrak naar aanleiding van de rituele slachting van schapen tijdens de ramadan. Waarom? Ten slotte is het offer van een lam een element dat deel uitmaakt van verschillende godsdiensten." En dan belanden we meteen bij een andere persoonlijke fascinatie van Benaouisse: het overbekende Het Lam Gods, dat hij regelmatig gaat bekijken in de Gentse Sint- Baafskathedraal, en dat een visuele echo vindt in het decor van Het is lam.

Ondanks deze thematiek wil Benaouisse met Het is lam geen statement maken over religie of het multiculturele: "Ik wil geen strijd leveren. Ik heb nooit het gevoel gehad dat hier in België als allochtoon geen plaats voor mij was, dat ik hier niet thuis was. Integendeel zelfs." Veeleer wil hij een performance maken met beelden uit het verleden. Het met objecten volgestouwde scènebeeld, een soort persoonlijke rommelmarkt is daar een metafoor van. "Een rommelmarkt is een plek waar voorwerpen uitgestald zijn die een menselijke geschiedenis hebben. Op het podium creëren we een soortgelijke atmosfeer." Bovendien is Benaouisse geïnteresseerd in de 'dans' van deze voorwerpen: "Als je voorwerpen verplaatst, krijgen ze een ander verhaal. De kopjes waar we nu uit drinken, stonden eerst gewoon opgestapeld achter de bar. Nu staan ze hier in een heel andere context, terwijl wij een gesprek hebben. Voor mij is dat een soort dans."

De krasse zeventigster Julia Debruyne, de twintigster Lenny Van Wesemael en de drie jonge politiek vluchtelingen Mohammed Al Jarad, Mahmoud Al Jarad en Amir Nabeli, die samen met hem op het podium staan, noemt Benaouisse dan weer "herinneringen": "Je kunt Het is lam eigenlijk beschouwen als een beeld uit mijn hoofd, waarin de acteurs aanwezig zijn. Een soort persoonlijke levende installatie waarin beelden uit het verleden domineren en herinneringen het heden paralyseren."

Het is lam van Mohamed 'Ben' Benaouisse speelt op 20, 21 en 22 december in Victoria, Fratersplein 7, 9000 Gent. Info: 09/225.37.32.

'Een rommelmarkt is een plek waar voorwerpen uitgestald zijn die een menselijke geschiedenis hebben'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234