Vrijdag 30/10/2020

De romantiek van cijfers en statistieken

Wanneer vandaag Football Manager 2014 verschijnt, laait bij duizenden jongens de dromerij hoog op. Want meer nog dan een computergame is Football Manager, voorheen Championship Manager, een cultus, een verslaving. Eentje waarover afgekickte spelers als volgt getuigen. 'CM, dat waren de initialen van mijn lief.'

Bakırcıoğlu. Het is veertien jaar geleden, een scheetje van de tijd, en moeiteloos vloeit de naam van de vingers naar het blad. Vreemd werkt het geheugen. Vergeten zijn de namen van dorpen waar je sliep, van films die je zag, van vrienden die je maakte. Opgeslorpt door het zwarte gat dat verleden heet.

Maar Bakırcıoğlu, nee, die naam vergeet je nooit. Je herinnert zelfs een voornaam: Kennedy. En een nationaliteit: Zweed met Turkse roots.

Behalve voetbalspeler is Kennedy Bakırcıoğlu ook madeleinekoekje. Hij trekt je terug de tijd in, fors en onaangekondigd. Hij roept beelden op. Presenteert zichzelf als katalysator van dit verhaal, een verhaal over Championship Manager, een computerspel dat nu Football Manager heet (na een breuk tussen de ontwikkelaar en software-uitgever Eidos vervelde Championship Manager in 2004 tot Football Manager) en waarover je op internet leest: "Football Manager is een van de populairste sportgames aller tijden."

Je opent je mailbox en leest de volgende zinnen. Ze komen van Hans Op De Beeck, sportredacteur bij HLN.be:

"Anderton with a precise pass... Hit first time by Sheringham... GOAL FOR TOTTENHAM. Op mijn pc-scherm flikkert dat laatste balkje heftig op in de clubkleuren, in dit geval wit en navy blue. De digitale klok leest 04:36. 's Nachts. Het bed wenkt, maar West Ham away ook. Ach, het is blok en het eerste examen is pas volgende week. Ik heb het over mijn toenmalige verslaving aan Championship Manager, CM in gametaal, voorloper van Football Manager. Van meisjes wist ik in die tijd niet zo heel veel af, de skills van mijn verdedigende middenvelder (uitgedrukt in punten op 20) - die kende ik wel van buiten. CM, dat waren toen de initialen van mijn lief."

Fans maken het spel

Najaar 2000, je bent veertien, en je koopt Championship Manager, editie 2001. Het is op voorspraak van een vriend dat je de game koopt. Een zalig spel, noemt hij het. "Precies echt." Na aankoop zit je uren aan het computerscherm gekleefd, als een konijn aan een lichtbak. Een laptop is op dat moment nog een verre fantasie, je speelt op een veredelde typewriter. Inbellen op internet maakt de buren wakker, verder dan Yahoo kom je nauwelijks.

Maar Championship Manager krijg je vliegensvlug in de vingers. Je weet hoe op te starten, in te loggen, een club te selecteren. "U bent nu aangesteld als nieuwe manager van Parma AC", lees je, en je keurt de troepen. Fabio Cannavaro, Lilian Thuram, Guanluigi Bufon. Een kern met potentie. En dus vink je in het vakje 'ambities', door het bestuur voorgeschoteld, 'meedingen naar de kampioenschapstitel' aan. Je organiseert een reeks oefenmatchen, een trainingsstage naar het Argentinië van je sterspeler Juan Sebastion Veron, een scoutingcel in Zuid-Afrika.

Op internet vind je na lang zoeken een lijst met "jonge en talentvolle spelers die elke CM-speler meteen in huis zou moeten halen". Op de lijst namen als Martin Palermo, in realiteit later nog de spits van de Argentijnse nationale ploeg, en Zlatan Ibrahimovic, toen "een 17-jarig talent uit de Zweedse competitie". Achteraf beschouwd een verbazend accurate voorspelling.

Over die hoge realiteitszin zegt Kristof Terreur, 'Onze man in Engeland' voor Het Laatste Nieuws en de voorbije jaren researcher van Football Manager: "De eigenschappen van de spelers worden toegevoegd op basis van eigen waarnemingen, feedback van supporters, zaken die je leest, contacten met trainers en scouts. Je hebt basisrichtlijnen in de centrale database waar je je aan moet houden. Mathematische formules waardoor je een speler nooit kunt overraten.

"Maar het spel wordt gemaakt door duizenden fans overal ter wereld. Head researchers hebben nooit de volledige controle over alles. En zo wordt er wel eens wat overdreven in de attributes - dat is door strengere regels de laatste jaren veel minder mogelijk geworden. Tó Madeira bijvoorbeeld zat begin jaren 2000 in de databank, maar was eigenlijk gewoon de Portugese researcher die zichzelf gigantisch hoog had ingeschat."

Coach in Azerbeidzjan

In 2000 staat ook Kennedy Bakırcıoğlu op de lijst. Je koopt hem, al weet je niet meer juist waarom. Veelbelovende statistieken, lage vraagprijs, polyvalent profiel (aanvallende middenvelder / aanvaller, links / midden / rechts), dat moet het geweest zijn. Het duurt uren vooraleer jouw bod zijn vraagprijs evenaart.

Tot moeder roept. "Moet het koud worden, mijn eten?"

Hans Op De Beeck, een tweede keer: "In Engelse voetbaltijdschriften viel mijn oog meermaals op reclame voor Football Manager by Mail. Waarbij mail in die tijd nog echt voor post stond. Een gefrankeerde enveloppe, met dikke Engelse munten erin. Groot was mijn verbazing en opwinding toen ik nog geen week later -het was een woensdagmorgen - mijn eigen postploeg kreeg. Blackburn Rovers. Het principe was hetzelfde, alleen werden je handgeschreven data ergens over het kanaal in een pc gestoken, die beide ploegen tegen elkaar liet spelen. Romantischer dan toen werd het nooit. Woensdagochtenden waren zelden zo spannend. Van ver zag ik de postbode afkomen. Of vervloekte ik de man als hij een kwartier te laat was."

Ontelbare blogs en internetgemeenschappen zijn rond Championship Manager gebouwd. Voetbalfans uit alle windstreken delen er tips, seizoensontwikkelingen, ervaringen. Als leden van een geheime maar wijdverspreide cultus. Veelzeggend is dan ook de titel van het boek dat de Britse journalist Iain Macintosh vorig jaar schreef: Football Manager Stole My Life: 20 Years of Beautiful Obsession.

Een vreemde verslaving vind je het, want Football Manager is een game waarbij op het scherm alleen sobere statistieken, en dus geen voetbalveld, laat staan bewegende spelers, verschijnen.

Maker Miles Jacobson: "De liefde van de spelers voor het spel is intens. Het mooiste vind ik de complimenten van trainers of voetballers die zeggen dat ze dankzij de game hun kennis over voetbal hebben opgeschroefd. Ole Gunnar Solskjear bijvoorbeeld, voormalige spits van Manchester United, heeft me ooit gezegd dat hij de tactiek van zijn coach vooral dankzij Championship Manager begreep."

Kenmerkend zijn ook de vriendschappen die op Championship Manager zijn gestoeld. Ook bij jou, in 2000. Elke vrijdag in de herfst van dat wonderlijke jaar fiets je, als bezeten, naar je toenmalige beste vriend. Wat volgt zijn uren vol tactiek, getalm tussen 4-4-2 en 4-4-3, blijdschap over een transfer, ruzie over een nederlaag, enkel onderbroken door een partijtje één tegen één in de tuin. Vijf minuten, niet langer. Want niet jij, wel Kennedy Bakırcıoğlu moet schitteren.

Een bijzondere tijd is het, die duurt tot je verweesd achterblijft. Tot je vriend, de hoofdcoach, op vrijdagavond voor een avontuur in het buitenland kiest - de lokale kroeg - en jij, de assistent-coach, er voortaan alleen voor staat. Met het seizoenseinde in zicht.

Weg vriendschap.

Championship Manager brengt in die periode wel vaker het slechtste in jezelf naar boven. Meermaals vergeet je na een reeks nederlagen op save te klikken. Meermaals vliegen je papieren vol opstellingen en bespiegelingen de jongenskamer rond. Meermaals klop je op het blad van je bureau.

Hoe dan ook, zo ver als Vugar Huseynzade zal je het nooit schoppen. Op basis van zijn kwaliteiten in Football Manager wordt die in november 2012 aangesteld als nieuwe trainer van FC Baku, een club uit Azerbeidzjan. Daarover zei hij, met de stem van duizenden Championship Manager-spelers: "Hier droom ik al jaren van."

Tieners met tactiek

Terug naar het heden, naar vandaag, de dag dat Football Manager 2014 in de winkels ligt. Het is speelbaar op pc, Mac en Linux, en heeft de opties nogmaals uitgebreid. Maar kopen zul je het niet doen. Liever laat je Kennedy Bakırcıoğlu een jongensdroom blijven.

Op Wikipedia lees je: "In de zomer van 2007 kocht Ajax Bakırcıoğlu van Twente en gaf hem een contract voor vier seizoenen. Met de transfer was ongeveer 1,2 miljoen euro gemoeid. In de zomer van 2012 keerde hij terug bij Hammarby IF, waar hij eerder al speelde tussen 1999 en 2003."

Ajax, Twente, Hammarby. Niet elke droom groeit tot Disneyfilm uit.

Hans Op De Beeck, nog een laatste keer. "De meeste van mijn vrienden snapten het niet. Maar de ontwikkelaar die in de jaren 90 bedacht heeft dat tieners liever de tactiek bepalen dan zelf te willen passen en schieten, mag een groot psycholoog genoemd worden. Niets zo leuk dan door die ene tactische ingreep, die ultieme wissel, het matchverloop helemaal om te gooien. The Special One, dat was niet Jose Mourinho, dat was jij."

Football Manager 2014 verschijnt vandaag. www.football-manager.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234