Zondag 27/11/2022

De roekeloze dwerg heeft zijn vinger op de rode knop

De Noord-Koreaanse kernproef van vrijdag heeft zowel een echte aardbeving veroorzaakt als een diplomatieke schokgolf. Kunnen de VN of China niets ondernemen?

Woede en bezorgdheid strijden om de voorrang in de internationale reacties op de zwaarste kernproef die Noord-Korea in zijn 68-jarige bestaan heeft uitgevoerd. De woede geldt het negeren van de VN-resoluties die het land oproepen het kernwapenprogramma te staken. Bezorgdheid is er vooral om de suggestie van de Noord-Koreanen dat zij raketten voor de lange afstand kunnen uitrusten met 'bruikbare' kernkoppen.

De ondergrondse kernproef van vrijdag veroorzaakte volgens Amerikaanse seismologen een aardbeving met een kracht van 5,2 op de schaal van Richter, een zwaarte vergelijkbaar met die van de atoombom op Hiroshima. Van Peking tot Washington, van Moskou tot Brussel (NAVO, EU) werd de proef scherp veroordeeld.

Zuid-Korea verwijt Pyongyang "maniakale roekeloosheid". De belangrijkste Zuid-Koreaanse geheime dienst betwijfelt of de noorderburen in staat zijn raketten te voorzien van compacte kernladingen, zoals Noord-Korea na de test meldde.

"Als Noord-Korea iets beweert, is het onderscheid tussen waarheid en propaganda, tussen werkelijkheid en bluf, altijd lastig", zegt defensiedeskundige Sico van der Meer van het Nederlandse Instituut Clingendael. "Zoals de meeste experts kan ik me niet voorstellen dat Noord-Korea al in staat is kernkoppen zodanig te verkleinen dat ze passen op ballistische raketten die de VS kunnen bereiken. Maar met elke test komt dat moment dichterbij."

'Beangstigend'

"Het belangrijkste is dat de Noord-Koreanen dankzij vijf kernproeven sinds 2006 veel ervaring hebben opgedaan", zei een Amerikaanse expert vrijdag tegen persbureau Reuters. "Noord-Korea is op dit vlak geen achterlijk land meer", aldus Jeffrey Lewis van het Middlebury Institute of International Studies in California.

Eerder deze week lanceerde Noord-Korea, eveneens bij wijze van proef, drie raketten. Volgens het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie heeft Noord-Korea sinds het aantreden van leider Kim Jong-un in 2011 al 33 ballistische raketten afgevuurd. Dat is ruim tweemaal zoveel als onder het 17-jarige bewind van zijn vader, Kim Jong-il.

Van der Meer noemt het "opzienbarend en beangstigend" dat Kim Jong-un de militaire inspanningen weet op te voeren ondanks zware internationale sancties. Na de vorige kernproef, in januari, besloten de VN tot nieuwe in- en exportbeperkingen, verscherpte inspecties op goederenvervoer ter zee en door de lucht, en extra beperkingen voor het verwerven van buitenlands kapitaal. Amerikaans president Barack Obama en andere wereldleiders spraken vrijdag weliswaar over "negatieve gevolgen" voor Noord-Korea, maar het sanctiewapen lijkt steeds botter te worden.

Blije bevolking

Bovendien is het maar de vraag of China, lid van de VN-Veiligheidsraad met een vetorecht, bereid is Noord-Korea de duimschroeven verder aan te draaien. Peking is veruit de belangrijkste bondgenoot van Noord-Korea. Ook al veroordeelde China de jongste kernproef, het hekelde in één adem het Amerikaanse raketschild dat op Zuid-Koreaanse bodem wordt opgericht. De VS houden staande dat dit slechts gericht is tegen de dreiging vanuit Noord-Korea. "Maar China ziet het afweergeschut ook als een reactie op de eigen bewapening", zegt Van der Meer van Clingendael.

Anderzijds bespeurt hij groeiende onvrede in China over Noord-Korea, "een bondgenoot die maar niet wil luisteren". De proefvlucht van drie raketten viel deze week samen met de G20-top onder Chinese leiding. De wapens kunnen Japan en Zuid-Korea bereiken (en dus de duizenden daar gelegerde Amerikaanse militairen), en bovendien delen van China.

Het bewind in Pyongyang heeft opnieuw getoond doof te zijn voor de rest van de wereld. De eigen bevolking werd daarentegen blij gemaakt. The Washington Post signaleert dat de autoriteiten een reeds gepensioneerde tv-presentatrice naar voren schoven om het heuglijke nieuws te melden. "Als zij opduikt, weet je dat er iets groots gebeurd is."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234