Zaterdag 18/09/2021

Muziek

De rock is dood, en dus sterft ook gitaarbouwer Gibson

De collectie gitaren die Slash ontwierp voor Gibson. Beeld EPA
De collectie gitaren die Slash ontwierp voor Gibson.Beeld EPA

Wereldberoemd, een monument in de muziekwereld en nu overgeleverd aan zijn schuldeisers: gitaarbouwer Gibson. Het bedrijf vroeg dinsdagavond faillissementsbescherming aan. Nu de elektrische gitaar uit de mode raakt, heeft het bedrijf het moeilijk.

Nog niet zo lang geleden kon een beetje muziekliefhebber ze allemaal opnoemen. De Les Paul, de SG, de Flying V, de Thunderbird. En natuurlijk ook welke gitaarheld welk model om de nek had hangen. Die tijden zijn veranderd: de iconische bouwer van al deze gitaren dreigt ten onder te gaan. Niet dat er minder muziek wordt gemaakt, integendeel. Alleen zijn elektrische gitaren daar niet meer voor nodig.

Want rock is dood. Of misschien niet helemaal dood, maar de laatste decennia is het genre toch flink overvleugeld door elektronische muziek. Het is de voornaamste reden dat Gibson, een van de grootste gitaarbouwers ter wereld, dinsdagavond faillissementsbescherming aanvroeg.

Guns N' Roses-gitarist Slash met zijn Gibson. Beeld EPA
Guns N' Roses-gitarist Slash met zijn Gibson.Beeld EPA

Het zijn de dj's – de Martin Garrixen, Tiësto's of David Guetta's van deze wereld – die de ruimte in de collectieve verbeelding overnamen van Eric Clapton, B.B. King, Jimmy Page of Slash, die toevallig allemaal op een Gibson speelden. Tieners van nu klappen hun laptops open als ze muziek willen maken, op festivals zien ze muzikanten massaal achter knoppenkastjes te staan. De tijd is voorbij dat je in het oefenhoek smakelijke heldenverhalen oplepelde over een B.B. King, die zijn Gibson ES-355 uit een brandend huis redde en haar prompt 'Lucille' doopte.

Een half miljard schuld

De hele branche heeft er last van. Ook Fender, die andere gitaargigant, worstelt met een flinke schuldenlast. Guitar Center, de grootste gitaarbouwer van de Verenigde Staten, ziet zijn klanten weglopen. De omzet van Gibson zelf daalde de afgelopen drie jaar van 2,1 miljard naar 1,7 miljard dollar; ook Fender leverde die periode zo'n 20 procent aan omzet in. Het is veelzeggend dat in 2010 de akoestische gitaar zijn elektrische broertje inhaalde qua wereldwijde verkoop.

Pogingen van Gibson om het tij te keren mochten niet baten. Eerder dit jaar werd al bekend dat de gitaarbouwer zucht onder een schuldenlast van ruim een half miljard dollar, die deze zomer moet worden voldaan. Nu hebben die schuldeisers de controle over het bedrijf overgenomen. De aandelen van topman Henry Juszkiewicz, die midden jaren 80 het bedrijf juist van de financiële afgrond redde, zijn hem afgenomen.

B.B. King ontvangt in 2005 een gigantische verjaardagskaart in de vorm van zijn Gibson-gitaar Lucille. Beeld AFP
B.B. King ontvangt in 2005 een gigantische verjaardagskaart in de vorm van zijn Gibson-gitaar Lucille.Beeld AFP

Juszkiewicz was het die de afgelopen jaren het tij probeerde te keren. Door kostbare foefjes te introduceren zoals de digitale gitaar, die als een soort synthesizer met snaren op de computer kon worden aangesloten; of een zelfstemmende robot-gitaar waar niemand écht op zat te wachten. Daarnaast poogde hij het conservatieve bedrijf – dat zijn gitaren met de hand bouwt in de fabrieken van Nashville, Memphis en Bozeman – in een hip lifestylemerk te veranderen.

Dj-spulletjes

Ook investeerde Juszkiewicz flink om andere markten te betreden met consumentenelektronica en dj-spulletjes. Zo betaalde hij 135 miljoen dollar voor een innovatiedivisie van Philips, wat Gibson voornamelijk schulden opleverde.

En zo dreigt een trots Amerikaans icoon ten onder te gaan. Het bedrijf werd in 1902 opgericht door Orville Gibson, een ober uit Michigan die in 1894 zijn eerste mandoline bouwde. Rond de oorlogsjaren won de gitaar terrein op de mandoline, en in 1935 bracht het bedrijf zijn eerste elektrische gitaar op de markt.

In 1952 zag hun meest iconische model het levenslicht: de Les Paul, vernoemd naar de jazzgitarist die hem hielp ontwerpen. Vorig jaar verkocht Gibson 170.000 gitaren in tachtig landen. Bij de gitaarbouwer, die zetelt in Nashville, werken 875 mensen.

Het is moeilijk voor te stellen dat dit bedrijf nu van het toneel verdwijnt. De schuldeisers voeren een reorganisatie door en wat overblijft zal wellicht samen met de merkrechten worden doorverkocht. Maar als niemand meer gitaren koopt, wie wil dan nog een gitaarbouwer kopen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234