Zondag 20/10/2019

De rivier als autosnelweg

Maar liefst 4.370 kilometer is de rivier lang, en dan nog: als de Congo uiteindelijk aan de grens met Angola uitmondt in de Atlantische Oceaan, stroomt hij onder het zeewater eigenlijk nog 150 kilometer door, zo groot is zijn kracht. En alles begint in Lualaba. Provincie van het land met dezelfde naam als de rivier.

Zoveel mensen hebben erop gevaren en op die 4.370 kilometer verhalen geraapt en geschiedenis geschreven. Of beschreven. Tien jaar geleden filmde Thierry Michel er Congo River. Au-delà des ténèbres. Tim Butcher schreef er Blood River en toen Rudi Vranckx bij de 50ste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid een stuk van de Congo deed, had dat niks met toeval te maken. In de filmzaal was hij ooit begeesterd door Apocalypse Now, gebaseerd op Joseph Conrads Heart of Darkness. En ook in dat boek stond de Congo centraal. Dit zei Vranckx er later over: "Je gaat een rivier op, steeds verder, en je komt van alles tegen. Maar bewaar je dan de menselijkheid zodat je zelf geen deel van de waanzin wordt?"

De Congo-stroom laat ook fotograaf Kris Pannecoucke niet los en Fleuve Congo River is het eerste grote fotoboek erover. In een land, aldus de fotograaf, waar geen deftig wegennetwerk bestaat, zijn rivieren de belangrijkste verkeersaders. En de Congo is dan de autosnelweg, de eigen Autoroute du Soleil zeg maar, al is het leven er geen vakantie en gaat niemand er ook zomaar op reis.

Beginnend in Kinshasa ziet de fotograaf hoe op 10 februari de sapeurs het graf van hun spirituele vader Adrien Mombele Samba N'gantshie - aka Strervos Niarcos - bezoeken. En dan gaan dorpen Mbandaka, Engengele, Kone, Lieki en Lilanda heten. Vaar je als kijker mee en krijg je een spectaculair beeld van de Wagenia-vissers aan de Boyoma Falls en zie je hoe worstelaars niet alleen met een tegenstander, maar ook met een python vechten.

De wereld is er anders. Kleurrijker. Exotischer. Verrassender. Blikopenend. Keihard soms, contrastrijk ook. Plots pronkt een Lamborghini op een stuk gewonnen land. Het is een gele. De Chinezen zijn in Congo. Het leven is er dus anders en het rijmt vaak op overleven. "Ik had het boek ook Article 15 kunnen noemen", zegt de fotograaf. "Naar analogie van Mobutu's fictieve wet: Débrouillez-vous. Of: trek uw plan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234