Maandag 14/10/2019

De Ripperfan werd zelf seriemoordenaar

Brit Stephen Griffiths staat terecht voor moord op drie prostituees

Seriemoorden waren al jaren zijn passie. Hij doctoreerde erin, omringde zich met boeken over de gruwelijke daden van de Ted Bundy’s van deze wereld en postte op het internet foto’s van zijn idolen. Tot het moment dat hij zelf aan het moorden ging en werd gepakt. Afgelopen week werd de Brit Stephen Griffiths (40) beschuldigd van de moord op drie prostituees in Bradford. Zijn laatste slachtoffer maakte hij af met een kruisboog. En dat werd toevallig opgenomen op een beveiligingscamera.

Er viel een stilte in de rechtszaal toen de klerk aan de man vooraan vroeg of hij zijn volledige naam wilde geven. Die krabde even in zijn haren en antwoordde toen: “Euh, de Crossbow Cannibal (kruisboogkannibaal).” De stilte werd ijzig. Waar zijn adres was, vroeg de klerk daarop. “Hier zeker?”, repliceerde de beklaagde. Er klonken snikken in de rechtszaal en hier en daar werd verontwaardigd gemompeld. Het was gisteren de show van zijn leven en Stephen Griffiths schitterde als een acteur op zijn hoogtepunt. Een dag eerder, op donderdag, was hij in beschuldiging gesteld van de moord op drie prostituees. Nu verscheen hij voor het eerst in het theater: een eerste zitting voor de rechter, met in de zaal nabestaanden van zijn slachtoffers.

Maar eigenlijk was de film, die hem in de hele wereld bekendheid zou geven als een seriemoordenaar, vorige maandag al begonnen. Die dag trok de conciërge van Holmfield Courtflats, de woonblok waar Griffiths woonde in het Britse Bradford, wit weg toen hij de beelden van de beveiligingscamera’s van het afgelopen weekend bekeek. Niet om de dronken, lallende mannen die in beeld liepen of het occasionele hoertje dat in een auto stapte. Ook niet om de inbraak in de auto of de straatruzie. Dat waren de gewone maandagochtendbeelden, die was hij gewoon. De conciërge verslikte zich toen hij plots een vrouw in beeld zag die werd achtervolgd door een man. Die sloeg haar met een klap op het hoofd bewusteloos. Daarna verdween de aanvaller even uit beeld en keerde hij terug met een kruisboog. Hij richtte op het hoofd van de vrouw en schoot de pijl af. Daarna sleepte hij het lichaam van de vrouw uit beeld. Nog enkele keren was de man te zien, terwijl hij heen en weer loopt met vuilniszakken en een rugzak.

De vrouw, zo zou kort nadien blijken, was Suzanne Blamires, een 36-jarige prostituee, die vrijdag voor het laatst was gezien. Delen van haar lichaam waren toevallig die maandagochtend in de rivier Aire teruggevonden. Haar hoofd zat in een rugzak, die werd ontdekt aan de oever van de stroom.

Onmiddellijk belde de conciërge naar de politie, die meteen de grote middelen inzette. Met een stormram werd de deur van Griffiths’ flat ingebeukt. De man zelf werd naar buiten gesleurd en moest, gezicht naar beneden, op de grond liggen terwijl een agent hem onder schot hield. De hele buurt keek toe. Griffiths zelf, zo zouden buren later aan de Britse pers vertellen, keek onaangedaan. Of de agenten alstublieft zijn deur achteraf goed dicht zouden kunnen trekken, vroeg hij nog. Cut.

Met de verdwijning van de drie prostituees en een verdachte seriemoordenaar herbeleefde Bradford, een stad in West Yorkshire, een nachtmerrie. Nog geen dertig jaar geleden hield hier, in het noorden van Engeland, de Yorkshire Ripper brutaal en gruwelijk huis. Peter Sutcliffe, zoals de man in het echt heette, vermoordde tussen 1975 en 1981 in de regio dertien vrouwen en randde er nog een pak andere aan. Sutcliffe zit momenteel een levenslange straf uit in een hoogbeveiligde psychiatrische instelling bij Londen en komt niet in aanmerking voor vervroegde vrijlating. Drie van zijn slachtoffers waren vrouwen uit Bradford, twee van hen waren prostituees. En, alsof de link met een kwart eeuw geleden nog meer moest worden benadrukt, heeft Stephen Griffiths dezelfde advocaten ingehuurd die destijds de Yorkshire Ripper verdedigden.

Dat fijne gevoel voor detail komt wel vaker terug in het leven van Griffiths. In het feit bijvoorbeeld dat hij de laatste jaren doctoreerde aan de universiteit van Bradford rond de geschiedenis van moord in het Victoriaanse Engeland tussen 1847 tot 1899. Dat was de tijd dat Jack the Ripper in Londen zijn gang ging. Griffiths had ook een passie voor boeken over seriemoorden. Dat blijkt uit zijn ‘wish list’ op de website Amazone waar titels als Serial Killers, Mass Murderers en Britain’s Bloodiest Serial Killers prijken.

Op zijn pagina op MySpace, die intussen gedeactiveerd werd door de politie, had hij tientallen foto’s van seriemoordenaren als Fred West en Ted Bundy staan, maar ook van figuren als Reinhard Heydrich, een nazileider die ook bekendstond onder de alleszeggende naam ‘de Beul van Praag’. Een ‘pseudo-menselijk wezen’, zo omschreef hij zichzelf volgens de Britse krant The Guardian op zijn MySpacepagina, waar hij de nickname Ven Pariah gebruikte. “Mensheid is niet enkel een biologische conditie”, zo schrijft deze Ven Pariah. “Het is ook een geestestoestand. In het beste geval ben ik een pseudo-menselijk wezen. In het slechtste een demon... wat zou deze pseudo-mens doen, vraag je je af.”

Hoe het zover kon komen en waarom een beloftevolle jongen zich ontpopte tot de seriemoordenaar die Stephen Griffiths werd, is nog niet helemaal duidelijk. Daarover zal later nog uitvoerig worden gedocumenteerd in rechtbankverslagen en psychologische profielen. Bekend is wel dat Griffiths opgroeide in Wakefield, niet ver van Bradford, bij zijn vader en zijn jongere zus. Een keer kwam hij in zijn jeugd, na een diefstal uit een garage, in aanraking met de politie. Nadien werd hij de voorbeeldige zoon en student en haalde zijn diploma psychologie aan de universiteit van Leeds.

Maar in 1991 liep het mis en moest Griffiths opgenomen worden in Rampton Special Hospital, een hoogbeveiligd psychiatrisch ziekenhuis. Depressie, zo luidde de diagnose. Hoe lang Griffiths daar moest blijven, is niet meteen duidelijk. Ook niet wat hij vlak na zijn vrijlating deed. Wel woonde de man de afgelopen dertien jaar in Bradford, waar hij zes jaar geleden aan zijn doctoraat begon.

Een eenzaat, vertelden buren over Stephen Griffiths nadat de hele Britse pers de afgelopen week neerstreek in Bradford. Een weirdo die reuzenhagedissen hield als huisdier en altijd een grote doos vol ratten in huis had om aan zijn reptielen te voeren. Altijd gekleed in het zwart, altijd met een lange leren jas en een donkere zonnebril.

Hij beschreef zichzelf ietsje anders. Ernstig en gedisciplineerd, zo stond op zijn profiel dat hij in 2008 had opgesteld voor de datingsite Soulmates van de krant The Guardian. “Ik verzorg mijn lichaam en gezicht, vooral dat laatste, waardoor ik er geen dag ouder uitzie dan 25 jaar (misschien dat ik ergens een portret van Dorian Gray heb verborgen)”, liet hij aan toekomstige kandidates, liefst vrouwen tussen 29 en 39 jaar, weten. “Ik ben druk bezig naar onderzoek in moordzaken en dat eist een pak zelfdiscipline en emotionele onthechting... Daarom is het belangrijk voor mij om te relaxen op andere momenten... Hoewel ik een extreem harde, assertieve persoon ben, ben ik niet het heerszuchtige type.” Een keer zou hij contact hebben gehad met een potentiële date. De politie is nog op zoek naar die persoon.

Stephen Griffiths woonde vlak bij Thornton Road, de rosse buurt van Bradford. Daar werkte Suzanne Blamires, wier moord werd geregistreerd door een beveiligingscamera en wier lichaamsdelen in de rivier werden gevonden, de afgelopen tien jaar als straatprostituee. Volgens collega’s zat ze aan de drugs. “Ze was onteigend door haar moeder. Soms ging het erg slecht met haar, maar daar geraakte ze telkens bovenop”, verklaarde een kennis van haar aan de krant The Times.

Blamires’ moeder leek gisteren haar dochter alles vergeven te hebben en sprak in tranen over de “intelligente en welbespraakte” vrouw die een opleiding volgde om verpleegster te worden. Suzanne Blamires blijkt een idyllische jeugd te hebben gehad, met exotische safarivakanties en een mooie toekomst. Tot ze aan de heroïne geraakte. “Jammer genoeg geraakte ze op het slechte pad en had ze niet het leven dat ze had moeten hebben”, zei Nicky Blamires in een krant. “Ze was een beminde dochter, zus en nicht en wat is gebeurd, zal mij tot mijn dood achtervolgen.” Blamires werkte op straat onder de naam Amber en werd zaterdag als vermist opgegeven door haar vriend.

In Thornton Street werkte ook Shelley Armitage, een 31-jarige prostituee die voor het laatst op 26 april werd gezien, opnieuw op beelden van een beveiligingscamera. Twee dagen later gaf haar partner haar als vermist op bij de politie. Armitage had, net als Blamires, een drugsprobleem en zat ook aan de drank. “Shelley was een aangenaam persoon. Ze had, zoals alle meisjes die de straat doen, ernstige problemen, maar ze was vriendelijk en zachtaardig”, verklaarde een vriendin in de Britse pers.

Van Shelley Armitage is nog geen spoor, maar Stephen Griffiths is ook beschuldigd van haar dood. Net als de moord op Susan Rushworth, een 43-jarige moeder en grootmoeder die aan de heroïne zat en zich prostitueerde om haar drugs te kunnen betalen. Ook het verhaal van Rushworth is triest: slachtoffer van huiselijk geweld, gebukt onder epilepsieaanvallen en de zorg om haar drie kinderen, geraakte ze verslaafd. Maar ze was vast van plan haar leven te beteren. Toen ze verdween, had ze al weken geen shot meer gezet omdat ze wilde afkicken.

De zaak-Stephen Griffiths heeft Thornton Road, of beter de onveiligheid van de rosse buurt in Bradford, opnieuw op de agenda gezet. Niemand zegt dat de gruwelijke moorden onverwacht komen, iedereen wijst naar de doodlopende steegjes waar junks hun shot zetten, de verlaten fabrieksgebouwen, de dichtgetimmerde huizen waar prostituees hun werk doen. En iedereen zegt dat de politie en het stadsbestuur de buurt liever negeren.

In de Britse pers werd ook de nieuwe Britse wetgeving rond prostitutie gehekeld, en met name de belofte van de vorige minister van Binnenlandse Zaken Jacqui Smith. “Ik wil al het mogelijke doen om deze kwetsbare vrouwen die worden uitgebuit of in de prostitutie gedwongen, te beschermen”, zei Smith in 2008, als aankondiging van een nieuwe wet, die vorig jaar werd gestemd. Uiteindelijk draaide die wet uit op het criminaliseren van personen die gebruikmaakten van diensten van prostituees en kreeg de politie meer bevoegdheden om prostituees te arresteren en bordelen te sluiten. Waardoor, zo zeggen prostituees in The Independent, de meisjes noodgedwongen meer op straat moesten werken en minder beschermd werden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234