Zaterdag 16/01/2021

De renaissance van The Boss

Vanavond is het zover. Dan speelt Bruce Springsteen samen met zijn haast even legendarische E Street Band het grootste Belgische concert in een carrière die inmiddels vier decennia beslaat.

Het is een stelling die op deze pagina's al vaker naar voor werd gebracht: eigenlijk zijn er maar twee soorten mensen. Fans van Bruce Springsteen, en zij die hem nog nooit live hebben gezien. Er bestaan uitzonderingen die de regel bevestigen - zijn laatste passage in het Koning Boudewijnstadion tien jaar geleden werd, vooral door de schabouwelijke akoestiek daar - geen onverdeeld succes. Maar de eindeloze stroom euforische vijfsterrenrecensies die de voorbije maanden uit de Verenigde Staten, Australië en een hele reeks Europese landen kwamen aangewaaid, liegen er niet om: op zijn 63-ste verkeert Springsteen in de vorm van zijn leven.

De tournee begon vorige zomer ter promotie van Wrecking Ball, maar stukje bij beetje zijn de optredens - standaard drie uur en meer - een eigen leven beginnen leiden. De jongste weken gebeurt het steeds vaker dat Springsteen een van zijn klassieke platen - Born to Run, Darkness on the Edge of Town, Born in the USA, Nebraska zelfs - integraal speelt.

Maar belangrijker: de laatste jaren is er tijdens Springsteen-concerten een wonderlijke traditie ontstaan die hem tot een uniek fenomeen maakt in het hedendaagse tourcircuit. Fans troepen samen voor het podium met kartonnen bordjes waarop (vaak heel obscure) nummers worden aangevraagd. Van vergeten b-kantjes over oude soulcovers tot zelden of nooit gespeelde albumtracks: ze zijn in de loop van de tournee allemaal de revue gepasseerd. Het is een benadering die niets dan voordelen biedt. Enerzijds omdat de echte fans naast de haast eindeloze reeks classics ook wat 'kennersmomenten' krijgen, anderzijds omdat het de routine uit de concerten houdt, én op die manier de reputatie van de E Street Band als beste ingespeelde rockgroep ter wereld wordt bevestigd.

Nochtans heeft het gezelschap recent twee belangrijke steunpilaren verloren. In 2008 stierf Danny Federici, de stille kracht achter het Hammondorgel die ervoor zorgde dat de rock-'n-roll van de groep ten allen tijde een flinke scheut soul kreeg toegediend. Zijn plaats werd ingenomen door Charlie Giordano, die al eerder met Springsteen had samenwerkt tijdens de bloedstollende Seeger Sessions-concerten.

Alleen: toen Clarence Clemons twee jaar geleden bezweek aan de gevolgen van een hartstilstand, leek het erop dat de dagen van de E Street Band geteld waren. De tenorsax van Clemons was even essentieel voor de sound van Springsteen als het geluid van een mondharmonica op de vroegste platen van Dylan. Zoals The Boss vorig jaar al in De Morgen liet optekenen: "It takes a whole village to replace the Big Man." En dus kwam er een hele blazerssectie in de plaats, waarbij een glansrol werd weggelegd voor Jake Clemons. Inderdaad: het neefje van. En tot vandaag gaat er geen concert voorbij zonder dat de nagedachtenis van zijn beste vriend en soulmate in herinnering wordt gebracht. Dus ook al wordt het vanavond het eerste Belgische E Street Band concert zonder de legendarische saxofonist: toch zal hij nooit ver in het geheugen zitten.

Afkeer van Bush

De renaissance van Springsteen, want dat is het, kwam er niet van de ene dag op de andere. Hoewel zowel Human Touch als het tegelijk verschenen Lucky Town niet zo zwak zijn als ze bij hun release in '92 werden omschreven, gelden ze tot vandaag als dieptepunten in zijn repertoire. Even daarvoor had hij de E Street Band na twintig jaar trouwe dienst een fax gestuurd met de boodschap dat ze zich vrij mochten voelen om op andere aanbiedingen in te gaan.

Zelf liet hij New Jersey - de plek die het decor en de inspiratiebron voor zijn eerste platen had gevormd - achter voor de glamour van Los Angeles. Met 'Streets of Philadelphia', een van zijn grootste hits, en het spartaanse The Ghost of Tom Joad wist Springsteen nadien wel te overtuigen, maar de onvermijdelijke reünie met de E Street Band in 1999 was niet de overweldigende comeback waar je op gehoopt had. De kentering kwam er pas toen Amadou Diallo werd neergeschoten door de New Yorkse politie, en Springsteen als reactie daarop het messcherpe 'American Skin (41 Shots)' schreef. Ook zijn afkeer van George Bush en de nasleep van 9/11 leidden ertoe dat Springsteen zijn vorm terugvond en met The Rising een van de meest significante platen uit zijn hele carrière maakte.

Devils & Dust, opnieuw een sobere soloplaat, en het buitengewone project The Seeger Sessions hielden het momentum gaande. In Springsteens eerbetoon aan folklegende Pete Seeger schemerde weer dat tomeloze spelplezier door dat zijn concerten halverwege de jaren zeventig zo legendarisch had gemaakt. Zoals hij het zelf verwoordde in zijn keynote speech op het South By Southwest- festival in Austin vorig jaar: "Als je het podium opstapt, moet je de muziek behandelen alsof het alles is wat je nog rest." En precies dat maakt de concerten van Springsteen zo magisch. Des te opmerkelijker, omdat de essentie van wat hij in zijn oeuvre wil overbrengen in de loop van die veertig jaar eigenlijk niet noemenswaardig veranderd is: hij combineert oud met hedendaags, koppelt sociaal engagement aan uitgesproken spelplezier, en slaat een brug tussen soul, folk en stomende rock-'n-roll.

Onvermoeibaar

Bovenal is Springsteen een poëet, een verhalenverteller die de zwakken in de maatschappij een stem geeft. Een inspirerend zanger wiens introducties even bevlogen zijn als de songs zelf. Dat hij het voor elkaar krijgt om dat als multimiljonair op een geloofwaardige manier te doen, onderstreept bovendien nog iets: als artiest heeft Springsteen zich al zolang zo open en bescheiden opgesteld, dat zijn integriteit niet langer ter discussie staat. En ten slotte is Springsteen een werker, iemand die zonder special effects, vuurwerk of opblaaspoppen een enorme massa in bedwang kan houden. Toen hij vorige zomer zijn Europese tournee begon in de helse hitte van Sevilla, werden de fans, bevangen door de warmte, met bosjes tegelijk afgevoerd. Maar Springsteen zelf ging onvermoeibaar drie uur door, en toonde zelfs achteraf geen tekenen van uitputting. Dat staat ons dus vanavond ook te wachten, want in tegenstelling tot wat vooraf werd aangekondigd kun je er gif op innemen dat The Boss straks langer dan tweeënhalf uur op het podium zal staan. Met dank aan de, zoals ze intussen wordt aangekondigd, heart stopping, pants dropping, hard-rocking, booty shaking, love-making, Viagra-taking E... Street... Band.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234