Zaterdag 15/08/2020

Economie

De relance na corona: het plan voor een welvarend, weerbaar en wervend Vlaanderen

De voorzitters van beide relancecomités: professoren Koen Debackere (links) en Lieven Annemans.Beeld Photo News

De Vlaamse regering zette twee relancecomités aan het werk die de politiek moesten inspireren tot een herstelbeleid na corona. De rapporten zijn ambitieus, maar klinken soms wat clichématig. ‘De rode draad van beide comités is dat duurzame en zorgzame economische groei noodzakelijk is.’

Elk kind een laptop en toegang tot het internet, het organiseren van herfst- en winterscholen, een leer- en loopbaankrediet voor iedereen, woon-zorgcentra omvormen tot kleinschaliger woon-zorghuizen. Het zijn maar enkele van de vele aanbevelingen die de twee relancecomités (een economisch en een maatschappelijk) hebben overgemaakt aan de Vlaamse regering. 

Hun lijvige rapporten moeten helpen om het relancebeleid in Vlaanderen na de coronapandemie vorm te geven. Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) zette vooraf duidelijk in de verf dat de rapporten geen voorafname van het regeringsbeleid zijn. “Ze vormen wel een belangrijke basis voor een relanceplan.” De Vlaamse regering wil na de zomer, bij de septemberverklaring, haar huiswerk klaar hebben.

“Er moeten dingen veranderen. We mogen niet zomaar terug naar het precoronatijdperk”, meent professor Koen Debackere, voorzitter van het economische adviescomité. “De Vlaamse regering moet ermee aan de slag, met als doel een welvarender, weerbaarder en wervender Vlaanderen.” 

Een aantal aanbevelingen staat al in het regeerakkoord, maar volgens Debackere is dat het minimum en moet Vlaanderen meer ambitie tonen. Opmerkelijk: hij pleit daarbij voor een begroting in evenwicht om de coronaschok tijdens deze legislatuur maximaal op te vangen. Al is de doelstelling van het begrotingsevenwicht onlosmakelijk verbonden met de ambitie om het Vlaamse bbp per capita in de top drie van Europa te loodsen. Nu bevinden we ons in het Europese peloton. 

Vlaams minister-president Jan Jambon over de rapporten: "Ze vormen een belangrijke basis voor een relanceplan."Beeld Photo News

De werkzaamheidsgraad in Vlaanderen moet naar 80 procent, momenteel bedraagt die 75,5 procent. Het opkrikken van de werkzaamheidsgraad is een oud zeer dat nu weer aan de oppervlakte komt. De aanbevelingen – meer inzetten op het activeren, de mismatch op de arbeidsmarkt wegwerken en levenslang leren – klinken dan ook stilaan als clichés. Daar is Debackere zich overigens van bewust. 

Toch zijn er daar doorbraken nodig, net als op het vlak van digitalisering of duurzaamheid. Hij pleit bijvoorbeeld voor meer investeringen in alternatieve vervoersmiddelen, “waardoor elke Vlaming in staat zou moeten zijn om met de fiets naar het werk te gaan”. 

Het beleid moet meer doelmatig en evidencebased zijn, waarbij er nood is aan betrouwbare data en evaluatiemomenten. Ook moet de overheid over de verschillende beleidsdomeinen heen kijken. “Klimaatmaatregelen hebben bijvoorbeeld een impact op mobiliteit en op het verdienmodel van bedrijven.”

Kwetsbare groepen

Professor Lieven Annemans, voorzitter van het maatschappelijke adviescomité, legt de nadruk dan weer meer op een betere levenskwaliteit voor de huidige en toekomstige generaties. “Want meer welzijn leidt tot meer welvaart.” Annemans meent dat bij een tweede coronagolf een nieuwe lockdown best vermeden wordt. “We denken dat het mogelijk is om de maatschappelijke diensten open te houden, als we het maths-principe hanteren. Dat acroniem staat voor: maskers, afstand respecteren, testen en tracen, handhygiëne en sociale verantwoordelijkheid.”

De coronapandemie heeft voor een digitale versnelling gezorgd, maar niet iedereen is mee. “Er is nood aan e-inclusie, ook in het onderwijs door elk kind een laptop of tablet en toegang tot het internet te geven”, bepleit Annemans. De crisis trof de meest kwetsbare groepen het hardst. Die mensen zouden in de toekomst actief gedetecteerd en benaderd moeten worden via een vertrouwenspersoon, klinkt het. Ook hier wordt al eens een open deur ingetrapt: de coronacrisis heeft het belang van de zorg aangetoond en dus moeten zorgberoepen “structureel worden opgewaardeerd”.  

Een laptop voor elk kind lijkt professor Annemans aangewezen.Beeld Photo News

Tot slot verliezen veel mensen hun job, terwijl er tegelijk nood is aan extra mankracht in knelpuntberoepen of toekomstgerichte sectoren. Men zou werkzoekenden kunnen heroriënteren op basis van hun competenties, is een van de aanbevelingen. Inzake woonomgeving lanceert het relancecomité het concept van de vijftienminutenstad, waarbij alle functies – ook groene ruimte – binnen het kwartier stappen of fietsen te vinden zijn.

Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, noemt de plannen ambitieus. “Deze voorstellen stralen optimisme en durf, hoop en toekomst uit”, reageert gedelegeerd bestuurder Hans Maertens. “De rode draad van het economische adviescomité is dat duurzame en zorgzame economische groei noodzakelijk is en dat daarvoor meer mensen aan het werk moeten in een meer digitale samenleving. Dat onderschrijven we met Voka volledig, het zijn dan ook de pijlers die we zelf zien om onze Vlaamse economie te transformeren”, zegt hij. “Ook de fundamenten die daarvoor nodig zijn zoals inclusie, innovatie, internationalisatie of een systeemdenkende overheid.” 

Hij wijst erop dat eerdere crisissen door de politiek en de sociale partners aangegrepen werden om enorme doorbraken te realiseren. “De crisis toont aan dat er vaak veel meer mogelijk is dan we dachten. Zoals nieuwe businessmodellen, digitaal lesgeven, telegeneeskunde maar ook vrijwilligerswerk en volgehouden burgerzin.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234