Zaterdag 17/04/2021

Politiek

De regering van technocraten, volgens 'De Morgen'

Paul De Grauwe zou premier worden in de technocratenregering die De Morgen heeft samengesteld. Beeld Tim Dirven
Paul De Grauwe zou premier worden in de technocratenregering die De Morgen heeft samengesteld.Beeld Tim Dirven

Een partij van technocraten? Moet kunnen, liet fiscaal expert Michel Maus weten in onze weekendkrant. Maar hoe zou een regering van technocraten en academici er in ons land kunnen uit zien? We deden een poging er één samen te stellen. Maak kennis met de regering van technocraten van De Morgen.

Paul De Grauwe - Premier

Paul De Grauwe, professor aan de London School of Economics, is met zijn internationale uitstraling en ervaring een geknipte kandidaat om een regeringsploeg van academici te leiden. De voormalig senator voor de Open Vld wordt vaak een van de meest vooraanstaande technocraten van ons land genoemd, maar is geen onverdeeld voorstander van een technocratische partij of regering, zegt hij. "Ik kan wel de oproep tot meer fiscale rechtvaardigheid van Michel Maus helemaal volgen. Daar wil ik zeker in meestappen."

Michel Maus - Minister van Financiën

"De touwtjes in handen hebben als minister van Financiën, dat zou ik leuk vinden", zei fiscaal expert Michel Maus dit weekend in deze krant. Volgens Maus is een grondige fiscale hervorming nodig om de frustraties over en onrechtvaardigheid van ons huidige fiscaal systeem weg te werken. Concreet gaat het over een tax shift waarbij werknemers en kmo's minder belastingen betalen en mensen met grote vermogens meer.

Michel Maus. Beeld Jonas Lampens
Michel Maus.Beeld Jonas Lampens

Dirk Lauwers - Minister van Mobiliteit

Professor mobiliteitsplanning aan de UGent. Wordt in de media vaak opgevoerd als mobiliteitsspecialist en levert ook commentaar op het mobiliteitsbeleid van de verschillende regeringen.

Dirk Lauwers. Beeld PHOTO_NEWS
Dirk Lauwers.Beeld PHOTO_NEWS

Gert Peersman - Minister van Begroting

Peersman is hoogleraar aan het departement Financiële Economie van UGent, haalde voor zijn werk verschillende internationale prijzen, maar mengt zich vooral vaak in het publieke debat door columns en interviews. Bij de verkiezingsstrijd liet hij zich heel kritisch uit over de financiële berekeningen in de verkiezingsprogramma's van de verschillende partijen.

Gert Peersman. Beeld Bas Bogaerts
Gert Peersman.Beeld Bas Bogaerts

Jozef Pacolet - Staatssecretaris voor Bestrijding van sociale Fraude, Privacy en Noordzee

Jozef Pacolet, doctor in de economie en hoofd van de onderzoeksgroep Welvaartsstaat en Wonen aan de KULeuven, heeft geen geluk. De bevoegdheden liggen in deze functie heel ver uit elkaar, maar Pacolet komt ongetwijfeld goed uit de verf als het over bestrijding van sociale fraude gaat. Hij legt zich in zijn academisch onderzoek onder meer toe op sociale fraude.

Jozef Pacolet. Beeld Bas Bogaerts
Jozef Pacolet.Beeld Bas Bogaerts

Bea Cantillon - Staatssecretaris voor Armoedebestrijding, Gelijke Kansen, Personen met een beperking

Directeur van het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck aan de Universiteit Antwerpen. Ze doceert over welvaartsstaat, armoede, sociale ongelijkheid en het sociale beleid in België en Europa.

Bea Cantillon. Beeld Thomas Sweertvaegher
Bea Cantillon.Beeld Thomas Sweertvaegher

Koen Schoors - Minister van Economie en Pensioenen

Vooraanstaand econoom van UGent. Doet mee aan het publieke debat en toont zich in zijn columns voor De Morgen een harde criticus van de regering-Michel I. Is expert in economische crisissen en schreef samen met Gert Peersman het boek 'De perfecte storm'. Daarin boog hij zich over onder meer de kredietcrisis en de vergrijzingsproblematiek.

Koen Schoors. Beeld Artur Eranosian
Koen Schoors.Beeld Artur Eranosian

Sven Biscop - Minister van Defensie

Sven Biscop doceert aan de Universiteit van Gent. Pleit onder meer voor een sterke Europese NAVO, die ten dienste staat van een Europees buitenlands beleid. De minimumdoelstelling van defensie zou volgens hem moeten zijn: in de land-, lucht- en marinecomponent minstens één serieuze gevechtscapaciteit behouden die in alle scenario's inzetbaar is.

Sven Biscop. Beeld Yann Bertrand
Sven Biscop.Beeld Yann Bertrand

Bilal Benyaich - Staatssecretaris voor Terrorismebestrijding en Deradicalisering

Bilal Benyaich is al politicoloog verbonden aan de VUB en denktank Itinera. Spitst zich toe op de discussie rond terrorismebestrijding en (de)radicalisering. Pleit voor emancipatie van mensen met een migratiegeschiedenis. Die groep moet daar zelf ook actief toe bijdragen, vindt hij.

Bilal Benyaich. Beeld BELGA
Bilal Benyaich.Beeld BELGA

Lieven Annemans - Minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken

Lieven Annemans (UGent en VUB) is de meest geciteerde gezondheidseconoom van het land. Hij strijdt in zijn boeken, columns en commentaren in media tegen de verspilling in de medische sector. Hij pleit voor een hervorming van de financiering van ziekenhuizen en het herbekijken van het loon van artsen.

Lieven Annemans. Beeld Wouter Van Vooren
Lieven Annemans.Beeld Wouter Van Vooren

Eva Brems - Minister van Ontwikkelingssamenwerking

Eva Brems, ooit even een televisiebekendheid, doceert Mensenrechten aan UGent. Ze strijdt voor mensenrechten en plaatst crisissituaties rond de wereld op de kaart. Ze trok van leer tegen de besparingen die de voorbije regeringen deden in ontwikkelingssamenwerking. Enig nadeel: stond enkele jaren op de lijst van Groen maar besloot in 2013 uit de politiek te stappen.

Eva Brems. Beeld PHOTO_NEWS
Eva Brems.Beeld PHOTO_NEWS

Brice De Ruyver - Minister van Binnenlandse Zaken

Veel geraadpleegd veiligheidsexpert en justitiekenner, gespecialiseerd in strafrecht. Criminoloog Brice De Ruyver was een tijdlang politiek adviseur bij de regering-Verhofstadt. Minpunt: misschien net iets te veel criminoloog om op alle facetten van het binnenlands beleid uit te blinken. "Ik begrijp de verzuchting van Michel Maus heel goed. Je hoort ze wel meer bij academici en wetenschappers die dicht bij het beleid staan."

Brice De Ruyver. Beeld PHOTO_NEWS
Brice De Ruyver.Beeld PHOTO_NEWS

Sophie Dutordoir - Minister van Energie, Leefmilieu en Duurzame Ontwikkeling

Sophie Dutordoir heeft als voormalige bazin van Electrabel ervaring en expertise. Al ziet ze een ministerpost in een regering van academici en technocraten niet meteen zitten. "Ik wil mijn expertise zeker nog ten dienste stellen van de politiek, als daar vraag naar is."

Sophie Dutordoir. Beeld Eric de Mildt
Sophie Dutordoir.Beeld Eric de Mildt

Hilde Laga - Minister van Justitie

Hilde Laga stampte het gelauwerde advocatenkantoor Laga uit de grond, doceert vennootschapsrecht aan KULeuven en is ook lid van de toezichtsraad van financiële waakhond FSMA. Een vrouw die niet alleen in de academische wereld, maar ook in de zakenwereld thuis is.

Hilde Laga. Beeld Bas Bogaerts
Hilde Laga.Beeld Bas Bogaerts

Jonathan Holslag - Minister van Buitenlandse Zaken

Docent internationale politiek aan de VUB. Kan als geen ander de internationale evoluties, en dan vooral de opmars van het Aziatische continent, inschatten. Is ook heel actief met het schrijven van boeken en columns. Wordt ook voor duiding gevraagd op nieuwszenders als BBC World, CNN en Al Jazeera. Holslag stond mee aan de wieg van de Vrijdaggroep, een denktank waar jonge Belgische talenten piekeren over een betere samenleving.

Jonathan Holslag. Beeld Jonas Lampens
Jonathan Holslag.Beeld Jonas Lampens

Valeria Pulignano - Minister van Werk en Sociale Zaken

Valeria wie? Pulignano is wellicht de meest onbekende naam in onze technocratenregering. Ten onrechte. De sociologe van KULeuven is een internationaal gereputeerde experte als het gaat over arbeidsverhoudingen, arbeidsmarkt en flexibiliteit, de rol van vakbonden en andere arbeidsgerelateerde onderwerpen. Stelde haar expertise ter beschikking voor de Europese Commissie en schreef verschillende boeken over die onderwerpen.

Valeria Pulignano. Beeld rv
Valeria Pulignano.Beeld rv

Peter Hinssen - Staatssecretaris voor Digitale Agenda en Innovatie

Technologiegoeroe, serial entrepreneur en kind aan huis in Silicon Valley. Een absolute autoriteit als het gaat over digitalisering en innovatie. Geeft wereldwijd lezingen over de impact van technologie op de samenleving.

Peter Hinssen. Beeld Wouter Van Vooren
Peter Hinssen.Beeld Wouter Van Vooren

Jan Van Hove - Staatssecretaris voor Buitenlandse Handel

Doctor in de economie, en professor internationale en Europese economie aan de KULeuven en HUBrussel. Geen ronkende naam, wel expert in zijn vakgebied.

Jan Van Hove. Beeld rv
Jan Van Hove.Beeld rv

Kati Verstrepen - Staatssecretaris voor Asiel en Migratie

Nobele onbekende voor veel mensen. Kati Verstrepen is voorzitter van de commissie vreemdelingenrecht bij de Orde van de Vlaamse Balie. Heeft ruime ervaring in vreemdelingenrecht en schreef ook over het onderwerp.

Kati Verstrepen. Beeld rv
Kati Verstrepen.Beeld rv

Proffen aan de macht: geen garantie op succes

Doelgerichte leiders die snelle besluiten nemen, die voor oplossingen zorgen. We snakken ernaar in crisistijden. Spreek over politiek, aan de keukentafel of in de aula van de unif, na een poos hoor je de kritiek: onze politici mankeren daadkracht. Bovenaan de agenda staat de volgende verkiezing, waardoor nodige hervormingen altijd verzanden in geknutselde compromissen. 'Want uiteindelijk willen politici toch eenvoudigweg herverkozen worden, mijnheer'. Of de meer neutrale verklaring: politici moeten met vele belangen rekening houden, waardoor besluiten nemen lastig is. Dat is zeker het geval als er vele partijen in een coalitie of als er sprake is van polarisatie tussen links en rechts.

De lokroep van de technocraten is in zulke discussies nooit veraf. Want waarom laten we mensen die uitmunten in hun vakgebied de beslissingen niet nemen? Zij zullen de politiek overstijgen en doen wat moet gebeuren. Gewoon logica.

Fiscaal professor Michel Maus is er, samen met enkele bevriende economen en juristen, mee bezig. In een weekendinterview met deze krant (DM 11/4) vertelt hij: "We denken aan een technocratische partij, die los van de traditionele partijen heel pragmatisch denkt en voorstellen doet. Je kunt niet blijven columns schrijven over hoe het moet veranderen, en dan niets zien veranderen." Heel concreet is het allemaal nog niet. De namen van zijn medestanders blijven nog onbekend. Maar Maus zegt wel: wees niet verbaasd als ik bij de volgende verkiezingen een lijst indien.

Taaie, politieke zeden

Heeft ons land nood aan onafhankelijke professoren op de parlementsbanken en in de regering? Veel ervaring met een puur technocratische partij of bestuur hebben we niet. De academische wereld en de politiek zoeken mekaar geregeld op, maar de successen zijn dun gezaaid. Econoom Paul De Grauwe zat voor de liberalen tussen 1991 en 2003 met tussenpozen in de Kamer en Senaat, en keerde vervolgens terug naar zijn Leuvense alma mater, Alzheimerspecialiste Christine Van Broeckhoven vlucht al na drie jaar terug naar haar labo. Haar collega's Eva Brems (Groen) en Marleen Temmerman (sp.a). zijn intussen ook alweer vertrokken van het politieke toneel. Professoren Hugo Vandenberghe, Mark Eyskens (beide CD&V), Johan Vande Lanotte (sp.a) konden zich wel langer verzoenen met de taaie, politieke zeden.

Het dichtst dat ons land is gekomen bij technocratisch bestuur is misschien wel in 2010, tijdens de lange periode van lopende zaken na de federale verkiezingen. Een periode van bijna twee jaar waarin de afscheidnemende ministers niet meer kunnen doen dan beheren. De facto zijn het de hogere ambtenaren van de overheidsdiensten die de boel draaiende houden. Tegelijk krijgt het parlement meer ademruimte om zelf maatregelen door te drukken. Bijvoorbeeld rond strengere regels voor gezinshereniging en de afschaffing van de snel-Belgwet. Maatregelen waar tot op vandaag tevredenheid over bestaat. Veel politici kijken naar die maanden als een verfrissende experiment voor onze democratie.

In het buitenland zijn wel voorbeelden van academici en bureaucraten die de politieke macht overnemen van de politici. De opmars der technocraten was het eerst te zien in Italië, in 2011. De begrotingsproblemen worden er dan zo groot dat premier Silvio Berlusconi wordt weggestuurd. In zijn plaats komt de Mario Monti, een saaie bankier die het land terug op orde moet krijgen. Onder zijn leiding hervormt een zakenkabinet de pensioenen, zwengelde de belastinginkomsten aan, moderniseerde een uiterst rigide arbeidsmarkt en schonk Rome zijn internationale geloofwaardigheid terug.

Het bewijs dus: waar partijpolitiek faalt, snellen de technocraten ter hulp? Niet meteen. Monti is onverkozen. Hoewel hij de parlementaire steun krijgt van links en rechts in het parlement, blijft zijn optreden een nogal ondemocratische noodoplossing. Bovendien blijkt het campagnevoeren hem slecht te vergaan wanneer zijn termijn ten einde loopt en het tijd wordt om stemmen te verzamelen voor zijn beleid. Kiezers blijven ijskoud bij harkerige Monti. Het eindresultaat is dat de brave, oude man na een termijn al mag opkrassen en dat Italië terugkeert naar een strijd tussen figuren als Berlusconi en de schreeuwboei Beppe Grillo, om uiteindelijk te landen bij de huidige sociaaldemocratische premier Matteo Renzi.

Nood aan verhaal

In Griekenland heeft zich tegelijkertijd, in grote lijnen, hetzelfde voorgedaan. Een academicus wordt aangesteld om de boel recht te trekken, in dit geval Lucas Papademos. Hij is in Athene gerespecteerd, in Europa graag gezien. Een economieprofessor, een analyticus, een bruggenbouwer, nog net niet de redder des vaderlands. Maar Papademos moet een overgangsregering leiden met partijen die mekaar rauw lusten. Bovendien verzetten de ambtenarij, de vakbonden en het leger zich tegen elke hervorming. De man die moet veranderen zonder omzien, te snijden waar nodig, botst onmiddelijk op de grenzen van de realiteit. En dat blijft zo nadat hij de macht halverwege 2012 doorgeeft aan Antonis Samaras, die ook een aantal technocraten opneemt in zijn ploeg, zwalpt Griekenland politiek van het ene uiterste in het andere.

Paul De Grauwe, die in onze oefening het tot premier heeft geschopt, zegt dat ook technocraten nood aan een verhaal hebben, anders kan je mensen niet verleiden om voor je te stemmen. En al snel dreig je evengoed in het 'traditionele' straatje te belanden waarbij coalities moeten gesmeed worden en compromissen gemaakt. De Grauwe: "Gewoon beheren is in de praktijk niet mogelijk op langere termijn. Sowieso kan een zakenkabinet volgens mij alleen een oplossing zijn tijdens zware crisissen. En dat is in ons land niet het geval vandaag."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234