Zondag 17/11/2019

De rechtsstaat

Het was gisteren het dagje niet van Eliane Liekendael. De hilarische vertoning waarbij de hoogste magistrate van het land, achtervolgd door een meute fotografen, als een kip zonder kop in het justitiepaleis rondrent, was potsierlijk, pure slapstick, een aanfluiting van de waardigheid van het ambt.

Waren het de zenuwen, een aanval van blinde paniek, was er een dieper psychologisch motief? Feit is dat de hele scène nog maar eens de lichte wereldvreemdheid van het gerecht aantoont. Welke oelewapper laat deze dame zonder enig escorte aankomen bij een justitiepaleis waar driehonderdvijftig beeldhongerige journalisten klaarliggen? Het leverde een sprintje op dat over de hele wereld een ontluisterend beeld van de Belgische justitie te zien gaf.

Maar goed, daar ging het niet in wezen niet eens om. Wel om het proces van de eeuw, waarvoor Liekendael in haar inleidende uiteenzetting nog een mooie in petto had. Volgens haar had ze evengoed een goede veertig beklaagden kunnen oproepen in plaats van de huidige twaalf. Dat deed ze niet, zei ze, omdat ministers niet moeten worden vervolgd voor een bagatel. Daar kan je inkomen, en bovendien behoren de kwalificatie van de feiten en de beslissing om al dan niet te seponeren uitsluitend tot de bevoegdheid van een procureur. Niets tegen in te brengen, en tot de wet-Franchimont van kracht wordt, hoeft Liekendael niet eens te motiveren waarom. Ook haar tweede reden, dat men geen loopjongens maar wel besluitvormers voor Cassatie brengt, is meer dan eerbaar. Maar de laatse reden rammelde een beetje. De beperking tot twaalf beklaagden was volgens Liekendael ook ingegeven door de overweging dat het proces anders "onbestuurbaar" zou zijn geworden. Dat lijkt eerder een puur pragmatische dan wel een inhoudelijke argumentatie. Het is alsof ze zou hebben gezegd dat er jammer genoeg maar twaalf stoelen beschikbaar waren en dat men daarom de anderen heeft laten lopen. Dat roept niet allleen vragen op over de rechtsgelijkheid van de betrokkenen, het is een argument dat ook een beetje wrang zal overkomen bij de mensen die vandaag voor een politierechtbank verschijnen omdat ze een parkeerboete niet betaald hebben. Die zullen zich, niet eens onterecht, afvragen of justitie in haar pogingen 'onbestuurbare' processen te vermijden, wel al haar middelen en mensen efficiënt inzet.

Liekendael eindigde haar urenlange betoog met een verrassend emotionele uitsmijter. In haar slotzinnen verklaarde ze, met tremolo's in de stem, dat ze rotsvast blijft geloven in de kracht van de rechtsstaat en de deugdelijkheid van de rechterlijke macht, waarvan ze zelf de hoogste vertegenwoordigster is. Dat is een mooie overtuiging.

Liekendael zit bovendien in de meest uitgelezen positie om de volgende maanden haar eigen overtuiging ook op het terrein waar te maken.Yves Desmet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234