Maandag 17/02/2020

De ramp van Warschau

Emissies? Afschaffen die handel!

De klimaatonderhandelingen hebben in Warschau een nieuw dieptepunt bereikt. De kans dat we de opwarming van de aarde nog onder de 2 °C gaan kunnen houden, is zo goed als onbestaand. Terwijl tot enkele jaren geleden slechts een minderheid van kleinere en radicalere klimaatbewegingen het 'circus' van de onderhandelingen aanklaagden, stapten nu ook de grote sociale en milieuorganisaties op. Het was te pijnlijk om te blijven, maar het is minstens even pijnlijk om te gaan. De hoop op een effectief internationaal klimaatakkoord is hiermee zo goed als in de prullenbak gegooid.

De top startte al onder een slecht gesternte. De Poolse regering kon moeilijk sterker provoceren dan door parallel aan de klimaattop een steenkooltop te organiseren, en de klimaattop te laten sponsoren door enkele van de meest vervuilende bedrijven ter wereld. Terwijl de civiele samenleving koest werd gehouden, wist de fossiele brandstoffenindustrie een centraal zitje op de top te bemachtigen.

Klimaatregels rammelen

De mooie klimaatverhaaltjes van bedrijven als Emirates, General Motors of Arcelor Mittal waren gelukkig gemakkelijk te doorprikken. 11.11.11 zette een andere, zo mogelijk nog verontrustendere evolutie op de agenda . Niet enkel wou men de beloofde emissiereducties tot een minimum herleiden, men wou ook een pilootfase lanceren om met allerlei nieuwe vormen van emissiehandel te experimenteren. Op die manier zou men de al erg minimale resterende emissiereducties ook nog eens via achterpoortjes kunnen omzeilen.

Vlaams minister-president Kris Peeters reageerde deze week kribbig op de aanklacht van 11.11.11. dat de federale en Vlaamse overheden samen voor een kleine 200 miljoen emissierechten opkocht uit het buitenland, en daarmee haar eigen verantwoordelijkheden ontliep (DM 20/11). Hij noemde zijn beleid 'verstandig groen' en verklaarde: "Onze projecten zijn onderworpen aan Europese en internationale klimaatregels." Dat zou best kunnen, en daar situeert zich precies het probleem: die regels rammelen langs alle kanten, en dragen de stempel van behoorlijk intelligente lobbygroepen. Met de recente ontwikkelingen in Warschau lijkt daar geen beterschap in te komen, eerder integendeel. De reeks problematische CO2-compensatieprojecten in het kader van emissiehandelssystemen is inmiddels een ellenlange lijst: van de bouw van iets efficiëntere steenkoolcentrales, tot de realisatie van grootschalige damprojecten. Van het affakkelen van gas tot het in stand houden van grote afvalstorten in dichtbevolkte gebieden omdat er methaan afgevangen kan worden. De sociale en ecologische catastrofes als gevolg van dit soort offsettings-project is al lang niet meer op één hand te tellen. Maar wat het voornaamste probleem met emissiehandel is, is dat het de echte kwestie uit de weg gaat: in plaats van stappen te zetten in de richting van een maatschappij die niet langer afhankelijk is van fossiele brandstoffen, tracht het zijn reductiedoelstellingen af te kopen.

Geweten sussen

Het is niet alleen een ramp voor de planeet. Het is ook onverstandig groen. In plaats van te investeren in structurele maatregelen die ervoor zorgen dat niet enkel dit jaar, maar ook de komende jaren, de emissies in eigen land dalen, kiest men ervoor om een nieuw soort van aflaten te kopen, die het geweten sussen op korte termijn, maar niets echt veranderen.

Tegelijkertijd blijft de groeimotor draaien, de uitstoot groeien, en een echte transformatie van de economie en het energiesysteem laat op zich wachten. Het doel van de klimaattop in Warschau was om stappen te zetten in de richting van een nieuw klimaatakkoord in 2015 in Parijs. Met Warschau gingen die stappen zo goed als allemaal de verkeerde richting uit. Het is een ramp voor het klimaat en voor ons allemaal. Een ramp die velen al aan de lijven ondervinden. Zelfs de tyfoon in de Filippijnen slaagde er niet in de elites van deze wereld wakker te schudden. Hoeveel rampen moeten er nog komen? Welke ramp is groot genoeg?

Er is maar één stap die in de goede richting werd gezet, en dat was die van sociale- en milieuorganisaties, weg uit het conferentiecentrum, terug naar de maatschappij, om het klimaatdebat te herpolitiseren en te vechten voor effectieve en sociaalrechtvaardige klimaatmaatregelen van onderop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234