Dinsdag 22/06/2021

De Qatar Clash: waarom nu?

Koert Debeuf is Europees directeur van The Tahrir Institute for Middle East Policy.

Het kleine maar rijke Qatar is al lang een doorn in het oog van Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte. Het is geen geheim dat Qatar sinds de start van de Arabische revolutie moeite noch geld spaart om de Moslimbroeders en aanverwante organisaties te steunen in Libië, Egypte, Syrië en Palestina. Bovendien gebruikt Qatar zijn televisiezender Al Jazeera om propaganda te voeren ten voordele van deze groepen. Wat ook erg moeilijk ligt, is de onafhankelijke diplomatieke koers van Qatar. Zo onderhoudt het goede contacten met Hamas en Iran, niet de beste vrienden van respectievelijk Egypte en Saudi-Arabië.

Het gaat hier niet zomaar om wat onenigheid. Voor Saudi-Arabië staat momenteel niets minder dan het eigen overleven op het spel en dit door twee existentiële gevaren. Het eerste gevaar is volgens Riyad de Moslimbroederschap, omdat het "islamistische revolutionairen" zijn die het Saudische regime omver zouden willen werpen. Daarom steunen de Saudi's alles wat de opgang van de Moslimbroederschap tegenhoudt, de Egyptische president Sisi op kop.

Heilige schrik

Het tweede existentiële gevaar voor de Saudi's is Iran. Zij zien met lede ogen aan hoe Iran vandaag zowel de Iraakse als de Syrische politiek domineert en via Hezbollah veel invloed heeft in Libanon. Iran en Saudi-Arabië steunen ook tegengestelde kampen in de oorlog in Jemen. Maar nog belangrijker is dat 15 procent van de bevolking in het soennitische Saudi-Arabië sjiieten zijn. Saudi-Arabië heeft een heilige schrik dat Iran deze geloofsgenoten zou oproepen om in opstand te komen en zo het Saudische koningshuis en zijn ideologie kapot te maken.

Saudi-Arabië deed al verschillende pogingen om een coalitie te smeden van anti-Moslimbroederschap- en anti-Iran-landen. Dit liep steeds met een sisser af. Zij zagen ook met lede ogen aan dat president Obama en Europa een akkoord sloten met Iran.

Belangrijke vriend

Bovendien werd Saudi-Arabië verweten dat het IS en andere terroristen financierde, iets wat het altijd bij hoog en laag heeft ontkend. Het feit dat Qatar wel nog extremistische groepen bleef financieren, ondergroef ook nog eens de geloofwaardigheid van de grote buur. Met andere woorden, de Saudi's zagen hun isolement toenemen terwijl ze net meer vrienden nodig hadden in hun existentiële strijd.

Plots kwam die zo belangrijke vriend uit de lucht vallen: Donald Trump. Het feit dat Trump twee weken geleden in de Saudische hoofdstad Riyad zijn onvoorwaardelijke steun uitsprak aan de Saudische koning, was voor hen een enorme opluchting. Meer nog, in de naam van de strijd tegen het terrorisme gaf Trump hen vrij spel. Egypte maakte daar meteen gebruik van. President Sisi drukte een keiharde ngo-wet door en voerde openlijk luchtaanvallen in Libië uit.

Het is die nieuwe Amerikaanse rugdekking die de Saudi's nu gebruiken om Qatar met de grootste middelen voor het blok te zetten. De boodschap is duidelijk: het is met ons of tegen ons. En Qatar heeft geen andere optie dan een grote bocht te nemen en Saudi-Arabië te volgen. Het is immers een kwestie van buigen of straks niet meer bestaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234