Maandag 21/06/2021

De privésector verovert de ruimte

De eerste testvlucht van het Virgin Galactic-toestel van Richard Branson, een paar dagen geleden, was een succes. Binnen een week of twee wordt de commerciële Falcon 9-raket gelanceerd. Dat met name de VS hun ruimtevaartplannen in de koelkast hebben gezet, maakt de weg vrij voor privé-investeerders.

Nu overheden het heelal steeds meer links laten liggen, zien commerciële bedrijven een ‘zwart’ gat in de markt

Nu de wereld van het internet het merendeel van zijn mysteries heeft prijsgegeven, werpen de pioniers uit die branche zich op dat andere onontgonnen universum: het heelal.

De eerste test met de 54 meter lange Falcon 9-raket liep af met een sisser. De tweede, begin vorige week, verliep echter vlekkeloos en dus lijkt niks nog een lancering op 12 april in de weg te staan. De Falcon 9 zal de hemel invliegen van op het Kennedy Space Center in Florida. Bijzonder is echter dat het ruimtetuig volledig ontwikkeld en geproduceerd werd door een privébedrijf, SpaceX. Als alles gaat zoals gepland, wil SpaceX de Falcon op termijn inzetten als een soort van pendeldienst tussen de aarde en outer space.

De race naar commerciële ruimtetuigen is volop losgebarsten sinds president Obama’s aankondiging van vorige maand dat de overheid niet langer van plan was om het programma te financieren dat tegen 2020 opnieuw Amerikanen op de maan moet brengen. Wel riep hij bedrijven op om een ruimtetuig te ontwikkelen. “Een fantastische beslissing”, meent ruimtevaartkenner Nancy Vermeulen, die recent nog naar Utah afreisde om een Marsreis te simuleren. “Concurrentie kan alleen maar zorgen voor meer vooruitgang en meer kwaliteit. Amerika heeft nu binnenkort geen eigen vervoer meer naar het internationale ruimtestation ISS en zal afhankelijk zijn van de Russische Sojoez-raketten. Dat is een toestand die niet lang zal blijven duren.”

Ruimtevaartkenner Benny Audenaert meent ook dat het schrappen van de maanmissie een slimme zet was. “Kijk, als fan vind ik het natuurlijk jammer dat de VS dit plan afblazen, maar als Amerika niet gaat, zullen de Chinezen het wel doen. Dit is net zoals met de satellieten of de gewone luchtvaart: eerst was het in handen van de overheid, maar daarna werd het roer overgenomen door privébedrijven en kwam de grote doorbraak.”

Wetenschappelijke doelstellingen komen niet in het gedrang. “Integendeel”, zegt Audenaert. “Het is niet zo dat de VS helemaal niet meer investeren. Terwijl de vluchten in een baan rond de aarde overgenomen worden door bedrijven, kunnen overheden zich bijvoorbeeld op Mars richten. Op die manier komen er net middelen vrij om nieuwe, verdere terreinen te onderzoeken.” Hoewel er in Europa een intense samenwerking is tussen private en publieke investeerders in de ruimtevaart, zijn de VS voorlopig de enige natie die bewust oproept tot commerciële ruimtevaart. “Rusland bijvoorbeeld is dat zeker nog niet van plan”, stelt Audenaert. “Daar denkt de overheid net aan de ontwikkeling van een nieuw bemand ruimtetuig.”

De vraag van Obama om privé-initiatief wordt massaal gevolgd. Ondernemers zien geld in de ruimte: niet alleen van ruimtetoeristen, ook de schier onuitputbare voorraad aan mineralen en metalen lonkt. Een zogenaamde S-typeasteroïde van een halve kilometer groot die onder meer uit ijzererts bestaat, zou naar verluidt 15 triljoen euro waar zijn.

Richard Branson stuurde deze week zijn Virgin Galactic, een toeristisch ruimteschip waarvoor al een 300 enthousiastelingen tickets gekocht hebben, voor het eerst de ruimte in - weliswaar nog ondersteund door twee andere vliegtuigen. Branson, die zijn eerste fortuin maakte in de muziekbusiness en sindsdien op zowat elke markt gesprongen is, is de uitzondering. Het zijn immers vooral dotcommiljonairs die zich in de strijd om de ruimte geworpen hebben. Jeff Bezos, oprichter van Amazon, wil met zijn bedrijf Blue Origin een ruimtetuig voor de VS ontwikkelen. De man achter Falcon 9, de Zuid-Afrikaan Elon Musk, is eveneens de bedenker van Paypal. Hij wilde bij wijze van experiment een serre meesturen met een onbemande vlucht naar Mars, maar ontdekte dat dat ruim 70 miljoen euro zou kosten en bedacht toen dat hij het beter zelf kon doen. Google lanceerde dan weer een wedstrijd om vóór 2013 een robot op de maan te laten landen. Het team dat er in slaagt, krijgt zowat 33 miljoen euro. “Het zijn mensen die sowieso al met vernieuwende dingen bezig waren”, meent Audenaert. “Het is niet onlogisch dat net zij nu het voortouw nemen in deze sector. Dit is iets waarin ze zich nog echt kunnen onderscheiden.” Daarenboven vergt ruimtevaart gigantische investeringen. Elliot Pulham, voorzitter van Space Foundation, een organisatie die de ruimtevaartsector vertegenwoordigt, zegt het zo: “Als je een miljoen wilt verdienen in de ruimte, moet je eerst elders een miljard verdienen.”

Er is nog voordeel aan de commercialisering van ‘standaardruimtevluchten’: het heelal wordt bereikbaarder dan ooit. Vermeulen - die piloot is en ook deelnam aan de astronautenselectie - mikt daar duidelijk op en zou maar al te graag vliegen met een toestel genre Virgin Galactic. Audenaert weet het nog zo niet. “Op dit moment zou een ticket aan boord van de Virgin Galactic nog altijd zowat 200.000 euro kosten. En dat is geen echte ruimtereis, je bent hoogstens een uurtje of twee onderweg. Als er de eerste jaren niks misloopt, zal die prijs snel zakken. Maar dan nog is het eerder iets voor waaghalzen, vind ik.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234