Zaterdag 21/09/2019

De private banken en waarom ze zo stil

De sector is weinig transparant en het is vaak appelen met peren vergelijken

zijn

Wie zijn de spelers op de privatebankingmarkt? Wat hebben die banken te bieden? De Morgen piepte achter de schermen en ontdekte dat private banking een wel erg private aangelegenheid is. Op indiscretie konden we ze alvast niet betrappen. Of toch?

De privatebankingmarkt in België is weinig gefragmenteerd, hoewel het er soms op lijkt dat de rijke doelgroep van alle kanten wordt bestookt met lucratieve beleggingsvoorstellen. De recente consolidatiebeweging in de financiële sector, vooral dan in het segment van de beurshuizen, heeft ervoor gezorgd dat er nog maar weinig echt Belgische spelers overblijven. Wie blijft, ziet zijn cliëntenbasis elk jaar gevoelig toenemen.

De informatie omtrent de kapitalen die aangehouden worden binnen het mandaat van private banking, wordt heel discreet behandeld. Noch de Commissie voor het Bank- en Financiewezen, noch de overkoepelende organisatie voor de financiële sector Febelfin erkent over cijfers te beschikken inzake marktaandelen voor private banking. Zelfs in de jaarverslagen van de diverse financiële instellingen is het niet duidelijk hoe hoog de belegde kapitalen binnen private banking oplopen.

De Belgische Vereniging van Adviseurs Globaal Vermogensbeheer (ACP-VAV) wijt dat aan het gegeven dat de precieze definitie van private banking en de daarmee verbonden kapitalen tot op vandaag niet vastliggen. De financiële instellingen zelf interpreteren de term private banking doorgaans volgens de eigen commerciële strategie, vandaar ook dat de opgegeven cijfers niet altijd vergelijkbaar zijn. Het is vaak appelen met peren vergelijken.

Sommige private banken geven cijfers over het totaal van de tegoeden (waardepapieren, termijnrekeningen en liquiditeiten) die de cliënteel heeft toevertrouwd aan de bank met of zonder beheerscontract. Andere geven enkel cijfers met betrekking tot tegoeden waarvoor een beheersmandaat werd onderschreven. Het bewaren van de effecten in koffer valt in beide uitgangspunten buiten het cijfer van private banking.

Nog andere private banken geven cijfers in de richting van 'earning asset base', kortom alle tegoeden die een opbrengst of rendement genereren voor de privatebankingactiviteit. Dat is een cijfer dat ruimer ligt dan bij de eerste interpretatie, omdat hier ook bijvoorbeeld de kredietfaciliteiten en verzekeringen worden meegeteld.

Wanneer enkel gekeken wordt naar de belegde kapitalen, al of niet onder beheersmandaat maar wel toevertrouwd aan private banking, dan komt ACP-VAV tot een cijfer van ruim 52,5 miljard euro. Wordt 'earning asset base' als uitgangspunt genomen, dan loopt dat bedrag op tot 58,3 miljard euro.

Maar de cijfers op wereldvlak spreken misschien meer tot de verbeelding. Merril Lynch, een van de grootste financiële raadgevers ter wereld en consultancybedrijf Capgemini stellen in hun jaarrapport 'World Wealth Report' over 2004 dat wereldwijd 8,3 miljoen spaarders meer dan 1 miljoen dollar aanhouden in financiële bezittingen al of niet onder beheersmandaat. Dat is een aangroei van 7,3 procent ten opzichte van 2003. De groei in Europa loopt terug en moet voor het eerst sedert 2001 onderdoen voor die in de Verenigde Staten. Maar dé grote explosie van rijken is vooral te situeren in Singapore, Zuid-Afrika, Hongkong en Australië.

De Belgische spaarder is een conservatieve speler. Dat blijkt niet enkel uit het vaak defensieve beleggingsprofiel maar ook uit de keuze van private bankier. Het merendeel van de kapitalen die toevertrouwd worden aan private banking gaat naar de vier grootbanken. Wie daar het laken naar zich toetrekt, is niet helemaal duidelijk. KBC en Fortis zijn vermoedelijk ook de grootste spelers binnen private banking, hoewel de vergelijkingsbasis weinig transparant is.

KBC kan na de herschikking binnen de groep nu een beroep doen op twee privatebankingentiteiten, wat voor buitenstaanders nogal verwarrend overkomt. KBC Private Banking is de dienstverlening die vooral gericht is naar het kantorennet. Daar wordt hoofdzakelijk een advies gegeven inzake de KBC-huisfondsen waarin de groep een hele reputatie heeft opgebouwd. Daarnaast zijn er de kantoren van KBL European Private Banking, dat actief is in elf Europese landen waaronder België. Binnen die entiteit vallen onder meer de gespecialiseerde beurshuizen Puilaetco en Dewaay, die respectievelijk in 2004 en 2005 werden geïntegreerd. Op het moment van de overname telde Puilaetco zesduizend vermogende cliënten met samen een beheerd vermogen van ruim 3,4 miljard euro. Het noodlijdende Dewaay stond al een hele tijd te koop en overleefde maar moeilijk de beursmalaise in 2001-2003. Met KBL European Private Banking wil KBC duidelijk een exclusieve benadering en wordt gemikt op een heel specifieke en veeleisende doelgroep.

De privatebankingactiviteit van Fortis is in de meeste landen bekend onder de naam Mees Pierson. In België beschikt Mees Pierson over acht commerciële vestigingen: Gent, Kortrijk, Charleroi, Antwerpen, Hasselt, Leuven, Luik en Brussel. De Fortisgroep zit met private banking duidelijk in een fase van strategische beslissingen. De Afrikaanse bank Belgolaise is ontmanteld en om de haverklap haalt Fortis de pers met nieuwe acquisities in de sector van het vermogensbankieren. Recent werd de vermogensbank Dryden Wealth Management overgekocht van het Amerikaanse Prudential Financial en werd een alliantie aangegaan met de Indiase vermogensbank ICICI. Afgelopen weekend deden geruchten de ronde dat het Britse Lloyds TSB en Fortis toenadering zochten om hun dienstverlening vermogensbankieren te fusioneren.

Dexia Private Banking biedt twee cliëntenbenaderingen. Ofwel kiest de cliënt voor een aanpak via het kantoor. Elk agentschap kreeg een private bankier toegewezen waarop de cliënt een beroep kan doen. Zo geniet de cliënt gelijktijdig van de nabijheid van het agentschap en krijgt hij toegang tot het volledige product- en dienstengamma van Dexia Private Banking. Ofwel kiest de cliënt exclusief voor de private bankier en wordt dat dan ook zijn bevoorrechte contactpersoon in een van de tien Private Houses en Offices verspreid over heel België.

De vierde grootbank ING voert tot op vandaag een vrij autonome koers in België. Niettegenstaande het gegeven dat regelmatig overnamedossiers worden bestudeerd, primeert hier de organische groei. ING heeft in België een beheerd vermogen onder contractueel beheer in de buurt van 11 miljard euro. Daarnaast zijn er nog heel wat tegoeden van privatebankingcliënten die niet gevat zijn in een contractuele overeenkomst. ING liet in het voorjaar van 2001 enkele beheersformules overkoepelen door de juridisch-fiscale structuur van een privébevek, wat vrij uniek is in België. In die structuur biedt ING de optie om rechtstreeks in aandelen, obligaties en liquiditeiten te investeren. Anderzijds is er het alternatief waarbij ING Private Banking een beheer in fondsen van derde partijen (third party funds) aanbiedt.

De afgelopen vijftien jaar verdwenen heel wat kleinere spelers die zich op de Belgische markt profileerden als vermogensbeheerder. Sommige werden opgeslorpt door grotere Belgische entiteiten, andere vielen ten prooi aan de buitenlandse overnamelust. Het zijn die vermogensbankiers die later uitgroeiden tot heuse private bankiers.

De drie overblijvers hebben alle een heel degelijke reputatie in het privatebankingmilieu.

Bank Degroof kampte met een identiteitscrisis na de moeilijke beursjaren 2001 tot 2002 en oordeelde dat de beste verdediging wel eens de aanval zou kunnen zijn. In die roes ging Bank Degroof op overnamepad en werd onder meer de Gentse vermogensbank De Buck binnengerijfd. Onlangs nam Degroof ook nog de Luxemburgse vestiging van Banque Nagelmackers over, tot voor kort onderdeel van Delta Lloyd. Bank Degroof heeft vestigingen in België, Luxemburg, Zwitserland, Spanje, Nederland en Frankrijk. In België is er een privatebankingkantoor in bijna elke grootstad.

Petercam, met een beheerd vermogen van ongeveer 6 miljard euro, is een heel degelijke speler met een aandeelhouderschap van vennoten waardoor waardevolle werknemers minder de neiging voelen om te grazen aan de overkant. Het internationale magazine Euromoney bekroonde Petercam begin 2005 tot beste private bank in België voor Degroof en Bank Delen.

Het Antwerpse Bank Delen werd in 1936 opgericht en kwam in de eerste helft van de jaren negentig in de invloedssfeer van de holding Ackermans & Van Haaren. Binnen die holding werden de banden met Bank J.V. Breda aangescherpt, waarvoor Delen ook het vermogensbeheer verzorgt. Het beheerde vermogen wordt geschat op ongeveer 7 miljard euro. Naast het dynamische discretionaire of rechtstreekse vermogensbeheer, biedt de dienstverlening Delen Online ook adviserend vermogensbeheer aan.

Bank De Maertelare kwam binnen de invloedssfeer van het Franse Société Générale en voert vandaag duidelijk een internationale politiek. Daarbij wordt werk gemaakt van het opkrikken van de instapdrempel, wat in de praktijk niet altijd evident is.

Mondjesmaat doen buitenlandse spelers hun intrede op de Belgische markt. De meeste erkennen het spaargedrag van de Belg te hebben onderschat. De gemiddelde rijke Belg is een conservatieve investeerder en zweert bij de traditionele spelers, doorgaans de bekende grootbanken.

Het Nederlandse Van Lanschot Bankiers was een van de eerste buitenlandse private bankiers op de Belgische markt. De hoofdzetel is gevestigd in Antwerpen en in diverse Vlaamse grootsteden werd een kantoor ingeplant. Naast het vermogensbeheer pakt Van Lanschot graag uit met zijn Instituut voor Persoonlijke Financiële Planning, een bedrijfsonderdeel dat zich specifiek toelegt op de patrimoniale begeleiding.

ABN Amro is ook al enige tijd actief in België, maar wist in 2004 zijn marktaandeel gevoelig op te krikken via de overname van de Antwerpse vermogensbank Corluy. Na die fusieoperatie bedraagt het beheerde vermogen ruim 5 miljard euro.

Deutsche Bank is ook al enkele jaren aanwezig als private bankier in België maar met vallen en opstaan. Voor een patrimonium vanaf 1 miljoen euro biedt Deutsche Bank de keuze tussen het adviserende beheer en het discretionaire beheer. Deutsche Bank in België heeft eerder de reputatie van 'discounter' op diverse terreinen en is ook de trendsetter wat de vergoeding op spaarrekeningen betreft.

Enkele jaren terug lieten ook enkele grote Zwitserse spelers zich opmerken in België. Wereldspeler UBS timmert aan de weg en haalt behoorlijk wat gefortuneerde cliënten over de streep. Het ontbreken van een kantorennet en de zoektocht naar gekwalificeerde relatiebeheerders speelt die grote groep in België echter niet in de kaart. Ook het Franse BNP Paribas ervaart die problematiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234