Zaterdag 19/10/2019

De primussen van het parlement: winnaars, maar buitenspel gezet

Ze zijn gepassioneerd en tegendraads. Ze leerden het metier in verschillende partijen en mogen zichzelf doctor noemen, en nu ook primus: Lode Vereeck en Bert Anciaux. Beeld Tim Dirven.

Lode Vereeck (Open Vld) en Bert Anciaux (sp.a) zijn volgens u de beste parlementariërs van de afgelopen legislatuur. In totaal 48.548 lezers brachten hun stem uit op onze website op basis van het rapport van alle Vlaamse en federale parlementsleden in De Morgen. Een interview met beide primussen over de toekomst van het parlement en van zichzelf.

Volgens u zijn ze de primussen van het parlement, van hun partijtop krijgen ze een onverkiesbare plaats. Vlaams Parlementslid Lode Vereeck (49, Open Vld) en senator Bert Anciaux (55, sp.a). "Spijtig genoeg word je in de politiek niet vaak beloond voor je werk in het parlement."

In zijn boek 'De democratie voorbij' schrijft socioloog Luc Huyse dat het parlement haar vervaldatum ver voorbij is. Hij schetst het beeld van een onmachtig parlement dat als een notaris elders gemaakte afspraken in juridische vorm giet. En: "Het parlement mist geloofwaardigheid en slagkracht."

Niet meteen een hoopvolle boodschap voor Vereeck en Anciaux. De laatste geeft Huyse schoorvoetend gelijk. "Na 20 jaar toppolitiek moet ik vaststellen dat de huidige politiek veel te sterk bepaald wordt door partijen, te weinig door parlementsleden en hun overtuiging. Er is te veel angst om de eigen positie te verspelen, om buiten de gunst van de partijleiding te vallen. Het spel waarin de meerderheid voortdurend ja moet zeggen, en de oppositie nee, dat is zo ontzettend afstompend."

Vereeck houdt er desondanks de moed in. "Als het parlement geen macht heeft, dan is het omdat het die macht niet grijpt."

Tegen particratie
Het kan geen toeval zijn dat zowel Anciaux als Vereeck, die allebei een doctoraat op zak hebben, zich opwerpen als tegenstanders van de particratie. Aan de universiteit wordt voortschrijdend inzicht beloond, in een parlement niet. In de politiek is er geen ruimte om fouten te maken.

Anciaux: "Zelfs vanuit de meerderheid is het niet makkelijk om verbeteringen aan te brengen op het beleid van de regering. Zowel op Vlaams als federaal niveau wordt dat steeds minder aanvaard. Je hebt amper de kans om van gedachten te wisselen."

Een populariteitspoll doet Anciaux deugd, zegt hij zelf. "Maar helaas word je in de politiek niet zo vaak beloond voor het werk dat je in het parlement doet." Volgens Vereeck moet je dat vooral zelf afdwingen. "Ik heb mij volledig gesmeten als politicus. Er zijn nog altijd parlementsleden die als professor in het parlement zitten. Ik niet. Ik heb mijn toga afgelegd en het politieke spel gespeeld." De Open Vld'er vergelijkt het parlement met een rugbyspel. "Wie nooit durft aan te vallen, wordt zelf getackeld."

Al mag er van Anciaux wel wat meer empathie zijn in de politiek. "Er zijn parlementsleden die er door hun karakter in slagen om nooit een akkoord te smeden. Geen greintje humor, geen enkele empathie. Maar iemand die voortdurend slechtgezind rondloopt, stoot af. Die raakt nergens."

Vereeck: "Klopt. Een akkoord heeft vaak te maken met inhoud, maar nog vaker met 'een klik'. Men moet het je gunnen."

Mission impossible
Van dat laatste kunnen Anciaux en Vereeck meespreken. De kans is groot dat ze na de verkiezingen niet meer terugkomen naar het parlement. Lode Vereeck moet als eerste opvolger hopen dat Patrick Dewael een ministerpost krijgt. Anciaux moet met de sp.a in Brussel meer dan 30 procent halen, een mission impossible. Blijkbaar is hard werk dus geen garantie op een goede plaats op de lijst.

Het wringt, geeft Anciaux toe. "Wat mij raakt, is dat men mij al jaren verwijt dat ik een profiteur ben. Dat ik het alleen voor het geld doe. Daarom ben ik vijf jaar geleden bewust op een onverkiesbare plaats gaan staan toen ik naar sp.a overstapte. Nu zegt de partij dat Yamilla Idrissi (die de eerste plaats kreeg, ADB) vijf jaar geleden wél is verkozen. 'We gaan haar toch niet opzij zetten voor u?' (stilte) Nu ja, ik begrijp dat. Het voordeel is dat mijn lot nu volledig in handen van de kiezer ligt. Niemand zal mij nog eigenbelang kunnen verwijten."

Vereeck heeft daar minder problemen mee. "Het politieke metier is het voortdurend afwegen van beleid en populariteit. Ik kijk daar zeker niet op neer. Een goede lijst bestaat zowel uit stemmentrekkers als technische dossiervreters. En als de puzzel dan uiteindelijk in elkaar valt, dan gebeurt het soms dat je plotseling onverkiesbaar staat. Zo gaat het nu eenmaal."

Lees meer in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Beeld Tim Dirven
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234