Woensdag 20/01/2021

De primeur van 'Story'

Volgens Dirk Voorhoof gaat Story's coververhaal over de sms'en van premier Leterme regelrecht in tegen de fundamentele beginselen van journalistieke beroepsethiek en respect voor mensenrechten.

'Exclusief! 849 pikante sms'en van Leterme aan zijn minnares", zo luidt de grote titel op de cover van Story deze week. Nooit eerder liet een weekblad in Vlaanderen de broek zo laag zakken. Of de premier een lief heeft of niet en welke intieme berichtjes hij rondstuurt, dat hoort niet journalistiek openbaar gemaakt te worden. De poging van Story om deze ongegeneerde inkijk in het privéleven van de premier te legitimeren door de sms'en in verband te brengen met diens politiek functioneren of tussenkomst voor een contractuele job van één jaar, is, om in het jargon te blijven, van de pot gerukt. Story blaast het verhaal op tot een grote luchtballon, onnoemelijke schade aanrichtend aan het privéleven en de intieme levenssfeer waar elkeen, ook een politicus, zelfs een premier, recht op heeft.

De journalistieke sector in Vlaanderen, inclusief omroeporganisaties en uitgevers van kranten en weekbladen, hebben zich nochtans nog maar een paar maanden geleden achter een tekst geschaard die de basisbeginselen van de journalistieke beroepsethiek uitlijnt. In deze 'Code' van de Raad voor de Journalistiek staat als uitgangspunt dat de journalistieke berichtgeving zich in de uitoefening van het recht op informatie en de vrijheid van meningsuiting laat leiden door het respect voor andere fundamentele mensenrechten. Verwezen wordt onder andere naar de plicht voor de journalist om waarheidsgetrouw te berichten, fair op te treden en respect te betonen voor het privéleven en de menselijke waardigheid.

Voor wat het privéleven betreft wordt in art. 23 van de Code nog eens het principe beklemtoond dat de journalist het privéleven van personen respecteert en het niet verder aantast dan noodzakelijk in het maatschappelijke belang van de berichtgeving. De afwijking op het principe is voldoende bekend: wanneer aspecten uit het privéleven van personen, en zeker van publieke personen zoals vooraanstaande politici, onlosmakelijk verbonden zijn met bepaalde laakbare of strafbare feiten die invloed hebben op hun publiek functioneren, dan kan het recht op informatie de bovenhand halen op het respect voor de privacy.

Overigens is dat niet enkel het perspectief van de journalistieke beroepsethiek, ook de rechtspraak past dit basisprincipe toe. In de praktijk levert dit vaak een moeilijke evenwichtsoefening op tussen het recht op privacy en het recht op informatie van het publiek in verband met het functioneren van politici, topambtenaren, magistraten, managers, academici of captains of industry... Dat er af en toe grenzen opgezocht worden of dat er als onderdeel van grondig speurende onderzoeksjournalistiek al eens onfraaie persoonlijke dingen naar boven komen, is onvermijdelijk. Maar ook dan behoort het tot de basisregels van het recht en de beroepsethiek om de privacy van de betrokkenen in de berichtgeving niet meer aan te tasten dan strikt nodig om het verhaal of de reportage geloofwaardig te maken of feitelijk te onderbouwen. Leedvermaak is hoe dan ook uit den boze.

Ook het Europees Mensenrechtenhof heeft in een aantal arresten van de voorbije jaren (onder andere in de zaken omtrent Caroline van Monaco en Naomi Campbell) en zeer onlangs in de zaak-Max Mosley duidelijk laten verstaan dat de persberichtgeving echt wel rekening moet houden met het respect voor de privacy, ook van publieke personen. Nog niet zolang geleden vond het Europees Hof dat de berichtgeving over de huwelijksproblemen van de Oostenrijkse president, Thomas Klestil, een inbreuk uitmaakte op het privéleven van de president en zijn echtgenote, juist omdat niet voldoende aangetoond was dat de informatie uit de intieme sfeer enige bijzondere relevantie had voor het publiek functioneren van de president.

Tegen ethische code

Wat Story deze week presenteert als exclusieve reportage over intieme sms-berichten tussen premier Yves Leterme en een (vermeende?) minnares gaat regelrecht in tegen de fundamentele beginselen van journalistieke beroepsethiek en respect voor mensenrechten.

Story probeert wel argumenten aan te halen (Leterme zou een job "hebben willen regelen" voor zijn minnares op het ministerie van Buitenlandse Zaken, de premier zou een overleg met Di Rupo gemist hebben omdat hij een "vlugge tussenstop" had gemaakt bij zijn minnares enz.), maar het is duidelijk dat deze allusies op geen enkele manier een rechtvaardiging kunnen inhouden voor het uitsmeren van de talrijke intieme sms-berichten. Voeg daarbij de 'pikante' mededeling van de redactie dat wegens het uitdagende karakter van vele sms'jes enkel de minst expliciete werden gepubliceerd en het is duidelijk dat de Code voor de journalistieke beroepsethiek niet bovenaan op het bureau ligt van de hoofdredacteur van het weekblad in kwestie. Wat Story deze week presenteert is journalistieke porno.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234