Donderdag 24/06/2021

De powerlist van het Vlaamse Boek: deel twee

Wie kraakt en wie maakt de auteurs in Vlaanderen? Wie verdeelt er de prijzen? En wie dicteert er de wetten? Vandaag publiceren we de tweede aflevering van de powerlist van het Vlaamse boek. Op de apotheose - de bekendmaking van de nummer één - is het wachten tot De Morgen Boeken, dat morgen verschijnt.

Antwerpen

Van onze verslaggever

Jeroen de Preter

5 Majo de Saedeleer Directeur Stichting Lezen Lid bestuur Fonds voor de Letteren Jurylid Vlaamse Cultuurprijs jeugdboeken Majo de Saedeleer is sinds kort directeur van de Stichting Lezen, een fonkelnieuwe, nog door Bert Anciaux in het leven geroepen vereniging die de krijtlijnen van het leesbevorderingsbeleid moet trekken. De Saedeleer komt wat leesbevordering betreft niet onbeslagen ten ijs. Voordien was ze jarenlang directeur van het Nationaal Centrum voor Jeugdliteratuur/Villa Kakelbont, de vereniging die onder meer de Jeugdboekenweek, de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen en Fahrenheit 451 organiseert. De vereniging vormt een essentiële schakel tussen jeugdboeken en onderwijs. De Saedeleer werkte eerder ook voor onder meer de VRT, Behoud de Begeerte en uitgeverij Averbode. De Saedeleer is een vrouw met een missie. Al decennia ijvert ze voor meer middelen voor kwalitatieve kinder- en jeugdboeken, niet zonder succes. Onder haar bewind werd het Nationaal Centrum voor Jeugdliteratuur de grootste leesbevorderaar van Vlaanderen en de ambassadeur van de Vlaamse jeugdboeken in het buitenland.

Majo de Saedeleer verkiest de zachte aanpak. Niettemin wordt ze, samen met Annemie Leysen - recensente voor De Morgen Boeken en voorzitter van de adviescommissie voor kinder- en jeugdliteratuur - door menig Vlaams jeugdauteur gezien als een vertegenwoordiger van de dictatuur van de goede smaak. Spreek in het bijzijn van De Saedeleer en Leysen de naam Marc De Bel niet al te enthousiast uit. De 'liefde' is overigens wederzijds. 4 Bart Vanegeren Literair journalist Humo Jurylid de Gouden Uil Literatuurprijs Bart Vanegeren is al jaren de boekenman van Humo, een blad dat elke week een klein miljoen lezers bereikt en, anders dan de belangrijkste concurrent Dag Allemaal, relatief veel aandacht heeft voor boeken. Humo is daarmee met ruime voorsprong het invloedrijkste forum in de wereld van het Vlaamse boek, Bart Vanegeren met ruime voorsprong de machtigste bespreker en interviewer. Vanegerens positie wordt nog versterkt door zijn stek in de jury van de mede door Humo ondersteunde Gouden Uil Literatuurprijs. Dat is in de eerste plaats goed nieuws voor Tom Lanoye. Vanegeren is een groot bewonderaar van de schrijver, en dat blijkt niet alleen uit zijn interviews en besprekingen in Humo. Zo was hij ook de samensteller van het liber amicorum Lanoye nv (1998), een boekje waarin Vanegeren zelf vertegenwoordigd is met het bewonderende essay 'Tom Lanoye, seismograaf'. Passages uit die tekst komen bijna letterlijk terug in de flaptekst van Lanoyes Zwarte tranen en het juryverslag dat de nominatie van die roman voor de Gouden Uil Literatuurprijs moest verantwoorden. Niemand zou er dus echt van opkijken mocht De Gouden Uil 2003 naar Lanoyes Boze tongen gaan.

Vanegeren is een intelligente interviewer en een recensent met een gouden, soms buitengewoon bijtende pen. Daarnaast is hij ook een handige jongen. Echt giftig is Vanegeren alleen via een omweg: via interviews met fictieve personages, bijvoorbeeld. Dat levert soms door en door valse stukken op, heerlijk om te lezen; tenzij je er, zoals bijvoorbeeld Piet Piryns of Paul de Wispelaere, het slachtoffer van bent. 3Dorian Van der Brempt Raadgever van de minister van Cultuur Regeringscommissaris Vlaams Fonds voor de Letteren

Toen Dorian Van der Brempt zowat anderhalf jaar geleden directeur werd van de VBVB, het huidige Boek.be, was dat voor velen een verrassing van formaat. Van der Brempt had zijn sporen immers in de eerste plaats verdiend in de wereld van de plastische kunst. Zijn enige belangrijke link met de wereld van het boek heette toen nog André Van Halewyck, een persoonlijke vriend van Van der Brempt. Het was trouwens Van Halewyck die, toen hij twee jaar geleden tot voorzitter van Boek.be werd verkozen, zijn vriend en tevens bestuurslid in de uitgeverij Van Halewyck, in de directeursstoel hees. Lang zou Van der Brempt echter niet bij Boek.be blijven. Een half jaar na zijn aanstelling als directeur vertrok hij naar het kabinet van Anciaux om er diens letterenbeleid mee vorm te geven. Niemand die er echt van opkeek. Boek.be bundelt verenigingen met soms heel verschillende belangen. De naar verluidt soms erg starre houding van de diverse partners botste met de soms wilde ideeën van Van der Brempt. De actie met de roman Vuur van Bart Koubaa was een idee van Van der Brempt.

Toen Bert Anciaux midden dit jaar plots ontslag nam, zag het er voor hem even niet zo goed uit. Van der Brempt kon evenwel op post blijven, zodat hij nu onder Paul Van Grembergen aan de lopende band ideeën en teksten levert die het boekenlandschap in Vlaanderen moeten hertekenen.

Van der Brempt is ook regeringscommissaris van het Vlaams Fonds voor de Letteren. In die hoedanigheid zou hij "vanuit de coulissen" geprobeerd hebben zowel fondsdirecteur Van Baelen als voorzitter De Wispelaere te vervangen. De regeringscommissaris zou aldus zijn 'adviserende' rol te buiten zijn gegaan. Van der Brempt spreekt dat tegen. "In het decreet staat ook dat ik voorstellen mag doen."

2 Frans Schotte Gedelegeerd bestuurder en algemeen directeur Standaard Boekhandel Voorzitter vzw De Gouden Uil Schotte is de numero uno van de grootste Vlaamse boekhandelketen. De algemeen directeur van Standaard Boekhandel mag dan wel wat minder vaak op de voorgrond treden dan zijn rechterhand Daniël Dullers (zie aflevering 1 van de powerlist), zijn manier van werken is daarom niet minder doortastend. Standaard Boekhandel is vandaag een florissant bedrijf dat nog elk jaar nieuwe filialen opent in steden en gemeenten in heel Vlaanderen. Ten koste van de kleintjes, wordt vaak beweerd. Het bedrijf zou er een monopoliestrategie op na houden. Door scholen en bibliotheken enorme kortingen aan te bieden zou de keten het boekhandellandschap systematisch verder uitdunnen. De kritiek is met name vaak te horen bij de veel kleinere, onafhankelijke 'boekhandelketen' De Groene Waterman. "Hun verkoopsmethoden zijn op de rand van het ethische en gewoon achterbaks", klinkt het daar. "Ze hebben alle sluikse middelen ingezet om De Groene Waterman te schaden."

Hoe dan ook staat Frans Schotte bekend als een erg charismatische man, die de beste relaties onderhoudt met topmensen uit de televisie- en uitgeverswereld. Hij is wellicht ook een van de meest vermogende figuren in het Vlaamse boekenvak. Anders dan veel collega's in het vak heeft hij ook nog een passie buiten de boekhandel. Zoals wel meer grote ondernemers is Schotte gek van voetbal. Hij is voorzitter van voetbalclub Cercle Brugge, een tweedeklasser.

Tot een paar jaar geleden zou Schotte de onbetwiste nummer één zijn in de powerlist van het Vlaamse boek. Wie hem van de troon stootte en - vooral - hoe hij of zij daarin geslaagd is, leest u morgen in Boeken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234