Woensdag 04/08/2021

'De politiek neemt niet de juiste maatregelen tegen armoede'

Tien jaar na het algemeen verslag over de armoede is er veel verbeterd. Daar zijn experts het over eens. 'Armoede is erkend en er is tenminste een aanzet gegeven om het probleem structureel aan te pakken.' Maar de reactie van de politiek kan beter. 'Ik heb niet de indruk dat armoede voor alle politieke partijen een speerpunt is.'

Bart Demyttenaere (foto) en Lut Goossens zijn elk op hun manier expert inzake het thema armoede. Demyttenaere schreef er vorig jaar een boek over, In vrije val, armoede in België. Lut Goossens werkt al 31 jaar in de sector, de laatste jaren als voorzitster van de Link in Antwerpen, een draaischijf voor de opleiding van de veel geroemde ervaringsdeskundigen.

Is er veel veranderd sinds de regering-Dehaene tien jaar geleden met het algemeen verslag over de armoede uitpakte?

Demyttenaere: "De beleidsmakers mogen er in zekere zin zelfs trots op zijn dat armoede nu een erkend probleem is. Een belangrijke rol daarin is gespeeld door de ervaringsdeskundigen. De derde lichting is nu afgestudeerd en ze komen haast allemaal aan de bak. Sommigen kregen zelfs een plaats als adviseur op de kabinetten. Er is tenminste een aanzet gegeven om het probleem structureel aan te pakken."

Goossens: "Dat systeem mag je bijna revolutionair noemen. Via die ervaringsdeskundigen slagen organisaties als de VDAB of Kind en Gezin er veel beter in het probleem armoede te begrijpen. Zo worden de misverstanden beperkt."

Volgens de discussienota's van het kabinet-Dupont blijven de problemen nochtans legio.

Demyttenaere: "Mijn kritiek is dat armoedebestrijding niet meteen een speerpunt is voor de politieke partijen. Ik blijf overtuigd dat er nog heel wat sensibilisering moet gebeuren en, bovenal, de politiek moet consequent zijn. Als je blijft herhalen dat armoede een onrecht is, moet de bestrijding daarvan ook een topprioriteit zijn. En dat betekent dat je meer middelen moet vrijmaken. Desondanks blijft het voor vele organisatie knokken om hun jaarlijkse budgetten rond te krijgen."

Goossens: "Ik deel Barts pessimisme niet. Natuurlijk blijft het knokken maar het item staat veel duidelijker op de politieke agenda. Tijdens de recente begrotingscontrole van de Vlaamse regering heeft Frank Vandenbroucke ervoor gezorgd dat wij twee jaar verder kunnen werken. In al die jaren dat ik met armen werk merk ik dat de mentaliteit echt wel veranderd is. We kijken nu met meer begrip naar armen.

Nu heeft u het over de onmiddellijke subsidiëring. De discussienota's van het kabinet-Dupont graaft dieper dan dat en heeft het over structurele problemen: huisvesting, maximumfactuur, toegang tot het onderwijs, om er maar een paar te noemen.

Goossens: "Op veel vlakken worden andere dingen gedaan dan eigenlijk nodig zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de cultuurcheques. Armen doen dat niet, ze weten niet wat het aanbod is, hoe er te geraken. Dat geld wordt dus op de verkeerde plaats geïnvesteerd. De regering zou bijvoorbeeld beter werk maken van de bestraffing van elektriciteitsmaatschappijen die de elektriciteit afsnijden. Of zich inspannen voor een hoger leefloon, want nu kunnen die mensen de eindjes helemaal niet aan elkaar kunnen knopen. Ook moet de private huurmarkt aangepakt worden.

Tot slot: hoeveel mensen leven in armoede in België?

Demyttenaere: "Er zijn verschillende cijfers. In België leven 6 à 7 procent van de mensen onder het bestaansminimum. Maar het hangt ervan af welke definitie je hanteert. Eurostat bijvoorbeeld (het statistisch bureau van de Europese Commissie, FL) gaat uit van een cijfer van 13 procent. Armoede wordt te vaak vernauwd tot mensen die geld ontberen. Terwijl je eigenlijk beter de term kansarmoede hanteert, wat verwijst naar een kloof op alle vlakken. Huisvesting, cultuur of gezondheidszorg: de tweedeling is nooit zo groot geweest al nu."

Goossens: "Wij gaan uit van een cijfer van driehonderdduizend gezinnen. Dat is 6 à 7 procent. Dat zijn de mensen die arm geboren zijn. Het cijfer van Eurostat neemt er ook de anderen bij: zij die in de armoede beland zijn door echtscheiding of een faillissement. En doe je dat, dan kan het cijfer zelfs oplopen tot 20 procent."

Fabian Lefevere

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234