Woensdag 05/08/2020

De poepsimpele megakunstroof

In het Musée d’Art Moderne in Parijs zijn dieven aan de haal gegaan met een Picasso, een Léger, een Matisse, een Braque en een Modigliani. Raampje openen en het was geflikt. Het alarmsysteem van het museum was namelijk al een tijdje defect. Het stadsbestuur en de museumdirectie spreken van een buit van 90 tot 100 miljoen euro.

Kunstdieven profiteren van defecte alarminstallatie en graaien meesterwerken van Picasso en Matisse mee

PARIJS

De diefstal is een van de lucratiefste van de afgelopen jaren, zo niet een van de grootste ooit, in geld uitgedrukt. Volgens de Parijse burgemeester Bertrand Delanoë, die zegt bijzonder triest en geschokt te zijn, is de kunstroof een ‘ontoelaatbare aanslag op het cultureel patrimonium van Parijs’.

De diefstal vond plaats in de nacht van woensdag op donderdag. De dader sloeg een raam van het museum kapot en forceerde een hangslot. Op camerabeelden is te zien hoe een gemaskerd individu het museum langs een venster binnendringt. Er ging geen alarm af. De diefstal werd gisterochtend bij de opening van het museum ontdekt.

Tegen een verslaggever van Le Parisien zei een medewerker van het Musée d’Art Moderne dat de alarminstallatie van het stadsmuseum al twee maanden defect was. “We hadden dat gesignaleerd in het personeelslogboek. Onze oversten wisten ervan en hadden de stad Parijs moeten verwittigen. Onbegrijpelijk dat er al die tijd niets is gebeurd.”

De werken die verdwenen, zijn Le pigeon aux petits pois van Pablo Picasso, La pastorale van Henri Matisse, L’olivier près de l’estaque van Georges Braque, La femme à l’éventail van Amedeo Modigliani en Nature morte aux chandeliers van Fernand Léger. Samen zouden de doeken goed zijn voor ongeveer 100 miljoen euro.

“Met die bedragen zou ik toch oppassen”, zegt Axel Poels van de cel Kunstcriminaliteit van de federale politie. “De Magritte die vorig jaar in Brussel werd gestolen, was aanvankelijk ook 2 miljoen euro waard. Dat bedrag is later bijgesteld naar 500.000 euro.”

Een defect alarm daargelaten is het een illusie te denken dat alle musea tegenwoordig zijn uitgerust met een hypermodern alarm. “Dat is voor de grote musea het geval”, weet Poels. “Maar de kleinere musea en de kerken, waar toch ook veel kunstschatten verzameld staan, hebben er doorgaans het budget niet voor.”

Van de dader of daders is voorlopig geen spoor, zodat het vooralsnog gissen blijft naar het motief. Volgens Axel Poels zijn de meeste kunstdiefstallen gevallen van artnapping, waarbij de daders achteraf ‘losgeld’ eisen voor de gestolen werken. “Ik vind het idee van een maniakale collectioneur die de opdracht geeft tot zo’n diefstal ook aanlokkelijk, maar ik sta daar heel sceptisch tegenover. In mijn carrière heb ik het nog maar één keer meegemaakt. Iemand die buitenboordkanonnen liet stelen op bestelling.”

Nog een optie is die van de amateur: dieven die via het internet op de hoogte geraken van de prijs van een kunstwerk en denken dat ze hun slag kunnen slaan. “De opportunisten”, noemt Poels ze. “Zij vormen het grootste gevaar omdat ze de dag na de diefstal wakker worden met het bericht dat hun gestolen buit simpelweg onverkoopbaar is.”

Als het om een artnapping gaat, zal het wachten zijn op de eis voor losgeld. En dat gaat meestal heel subtiel, weet Poels. “Zoiets gebeurt altijd via-via. Dieven vragen vaak 10 procent van de marktwaarde van het doek. Vindersloon, noemen ze het zelf. Naar een koper zullen ze zelden stappen. Op de legale markt is zo’n doek onverkoopbaar, maar ook de illegale markt houdt er niet van. Het trekt politie-aandacht, en daar zijn de mannen die met duistere zaakjes bezig zijn niet blij mee.”

Gespecialiseerde diensten van de Franse politie wezen eerder al op het gebrek aan veiligheidsmaatregelen in Parijse musea. In juni 2002 werd een schriftje met tekeningen van Picasso gestolen uit het gelijknamige museum in het derde arrondissement. De waarde van het schriftje werd geschat op enkele miljoenen euro’s. Op het moment van de diefstal waren renovatiewerken bezig in het museum.

Wat ook de waarde van de gestolen doeken is, nu al is zeker dat het gaat om de belangrijkste diefstal in Frankrijk sinds de inbraak in het pauselijk paleis in Avignon in 1976, waarbij maar liefst 118 doeken van Picasso werden gestolen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234