Vrijdag 03/02/2023

De platenboer kijkt het liefst achteruit

Het risico op een 'fout' jazzgeschenk is dezer dagen bijzonder groot, zeker als je bedenkt waar het in de jazz vandaag om draait. Vandaag zijn de ordewoorden steeds meer improvisatie en avontuur, vaak naar het voorbeeld van oude getrouwen uit het vak. Begin dit jaar kwam pianist Cecil Taylor (79) in Gent de lat leggen en eind oktober blies saxofonist Ornette Coleman (78) in Brussel nog eens alle twijfels weg. Maar intussen richt de platenindustrie nog het liefst een nostalgische blik achteruit.

DOOR DIDIER WIJNANTS

De opvallendste blik achteruit kwam van Sony BMG met de meer dan luxueuze heruitgave van Miles Davis' Kind of Blue. De klassieker is vijftig jaar geworden en dan worden de megafoons bovengehaald om de bekende clichés te herhalen, van "de beste jazzplaat ooit" tot "de plaat die de jazz radicaal veranderde". Beide beweringen slaan jammer genoeg nergens op. Het enige wat je kunt zeggen is dat Kind of Blue voor een hele generatie luisteraars een soort referentie is geworden, de jazzplaat waarmee ze zijn opgegroeid en die nog altijd in het geheugen nazindert. Een mooie en interessante plaat, dat wel, maar om maar iets te zeggen: Miles heeft nog boeiendere dingen gemaakt (bijvoorbeeld de platen met Gil Evans of de Plugged Nickel-sessies) en John Coltrane heeft later nog veel sterker gebroken met gangbare jazzgewoontes (bijvoorbeeld met A Love Supreme of de Village Vanguard-sessies). Los van de overdreven nostalgie is de doos is ook een twijfelachtig cadeau voor een echte jazzliefhebber, want ze bevat weinig nieuws en veel onheuse claims. Wil je een echte liefhebber verrassen, grasduin dan op www.mosaicrecords.com, nog steeds de beste bron voor exclusieve compilaties van grootse jazz. Een van de prachtige aanwinsten van 2008 is de box met acht cd's met alle Arista-opnamen van Anthony Braxton (HHHH).

Ook Universal Music weet dat nostalgie verkoopt. Zij brachten naar aanleiding van de kerstperiode de nieuwste van Jef Neve opnieuw uit. De muziek op Soul in a Picture (HH) is melancholisch van begin tot einde en de foto's van Stephan Vanfleteren ondersteunen die sfeer perfect. Maar zowat iedereen is het erover eens: de plaat boeit minder dan zijn voorgangers en ook de bonus-cd met een soloconcert voegt niet veel toe. Overigens bevatte de eerste uitgave een heel andere bonus-cd, een volledig geïmproviseerde sessie met Jan Verschoren.

Zo leek het even of publiekslieveling Neve ook het ordewoord van vandaag ging volgen en meer avontuur en improvisatie wilde brengen. Zo ver kwam het niet, al speelde hij op Jazz Middelheim nog wel een aardig potje Hammondorgel. Maar dat was toch veilig terrein vergeleken met de magie die een Ornette Coleman in Bozar neerzette, een jaar nadat hij met gelijkaardige middelen de tent van Middelheim deed zweven. Colemans bekroonde plaat Sound Grammar (HHHH) komt aardig in de buurt, maar elke concertbezoeker zal toch beamen dat zulke magie niet op cd te vangen is. Zo was er in 2008 nog heel wat livemagie die nauwelijks op plaat pakt. Het indoorfestival Jazz Brugge scoorde met wel tien heerlijke concerten, onder meer met Barry Guy, Aki Takase en Silke Eberhardt, Henri Texier en Alexander Von Schlippenbach. Toch is ook van hen heel mooi cd-materiaal te vinden, telkens op confidentiële en moedige labels, zoals Intakt, Pi of Thirsty Ear. Daarom enkele tips voor onverschrokken luisteraars: Portrait (HHHH) van Barry Guy, Piano Vortex (HHHH) van Matthew Shipp, Journey (HHHH) van Fred Van Hove of het verrassend toegankelijke Extremen (HHHH) van Bik Bent Braam.

Maar het moet natuurlijk niet altijd extreem zijn. Tot de kwalitatieve toppers van 2008 mag je ook Appearing Nightly (HHHH) van de Carla Bley Big Band rekenen, net zoals Pass It On (HHHH) van Dave Holland, Rabo De Nube (HHHH) van Charles Lloyd en het vettige Present Tense (HHHH) van James Carter. Ze zijn goedkoper dan die Milesbox, maar met een papiertje en een mooie strik errond doen ze het net zo feilloos onder de boom.

n Tip voor de onverschrokken jazzliefhebber: Portrait van Barry Guy.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234