Zondag 27/09/2020

De pionier van de Amerikaanse nieuwsmedia

Het tijdperk van 'Time'

Leslie Eaton

Klinkt dit verhaal u vertrouwd in de oren? Een jongeman leent geld van vrienden en familieleden om een bedrijf op te starten dat volgens hem de wereld ingrijpend zal veranderen en een eind zal maken aan de information overload waar de meeste Amerikanen voortdurend mee te maken hebben. Na de eerste magere jaren wordt hij een van de rijkste en meest invloedrijke mensen op de planeet, en zijn bedrijf domineert als geen ander het eigen vakgebied.

Nee, het is niet de sage van Bill Gates, zelfs niet van Steve Case. De held van dit verhaal is Henry Luce, de man die in het het begin van de jaren twintig samen met Briton Hadden Time Inc. oprichtte. Sindsdien is Time een pionier geweest van zowat elke technologische vernieuwing in wat nu de mediabusiness wordt genoemd, maar wat vroeger gewoon de 'kranten- en tijdschriftenwereld' was. Time Inc. "heeft in bijzonder grote mate mee bepaald hoe de Amerikaanse nieuwsmedia tegenwoordig met nieuws omgaan", zegt James Baughman, professor journalistiek aan de universiteit van Wisconsin in Madison.

In de jaren twintig waren de meeste kranten een beetje zoals het internet nu: het waren enorme compendia die de meest uiteenlopende informatie bevatten, van de dienstregelingen van bootverbindingen tot aandelenkoersen, transcripties van politieke toespraken en berichten over opmerkelijke ongevallen en branden. "Niemand", zo zegt Luce, "had de tijd (of het geduld) om zich door alle beschikbare informatie heen te worstelen en uit te vissen wat nu werkelijk belangrijk was en wat niet."

En dus zou Time dat gaan doen. Zo werd in 1923 het eerste echte 'informatieportaal' geboren, het America Online van die tijd, zeg maar. De verhalen in het tijdschrift waren vaak erg korte stukjes, pittig geschreven, met een flinke dosis opiniëring en grote aandacht voor bekende personages.

In die periode werd ook een bepaalde categorie zakenlieden - met name diegenen die de grote Amerikaanse ondernemingen leidden - een populair onderwerp om over te schrijven; het tijdschrift Fortune verscheen voor het eerst in 1930. De opkomst van de moderne fototoestellen (die draagbaar waren en niet meer na elke foto herladen moesten worden!) leidde tot de oprichting van het zusterblad Life in 1936.

Time Inc. werd zelfs een radiopionier met The March of Time, een soort bioscoopjournaal voor de ether dat in de eerste plaats bedoeld was om reclame te maken voor het tijdschrift. Al vrij snel groeide het trouwens uit tot een echt bioscoopjournaal, dat in cinemazalen over de hele Verenigde Staten vertoond werd en in 1937 een speciale Oscar won.

Tegen het begin van de jaren veertig was de Time-benadering van het nieuws zo ingeburgerd geraakt dat men bijna vergat dat het er ooit niet geweest was. En Luce was zo'n prominente (en welgestelde) figuur geworden dat hij meende zijn medeburgers op hun wereldwijde verantwoordelijkheden te moeten wijzen in 'The American Century', zijn invloedrijke essay dat Time in 1941 publiceerde.

Toen de jaren vijftig eraan kwamen, "leek het wel of Time op zowat elke salontafel van het land lag", zegt Mitchell Stephens, professor journalistiek aan de New York University.

Het tijdschriftenfonds van Time, dat vanaf 1954 ook Sports Illustrated omvatte, "vormde een factor van nationale eenheid in de VS", zegt Stephens, al voegt hij eraan toe dat niet iedereen er even enthousiast over was: "Ik heb ooit een leraar gehad die zei dat Time bedoeld was voor mensen die niet konden denken, en Life voor mensen die niet konden lezen."

Maar lezen was niet aan de orde in de jaren zestig, want toen kwam de televisie de harten en geesten van de Amerikanen veroveren. Time Inc. kocht televisie- en radiostations die aanzienlijk tot de winst van het bedrijf bijdroegen. Maar de televisie was ook een rechtstreekse concurrent van Life, want beide dongen naar de gunsten van het grote publiek en van de adverteerders die dat grote publiek wilden bereiken.

In 1972 werd het weekblad Life opgedoekt, en dat was ook helemaal niet de enige mislukking uit de geschiedenis van Time. In 1980 werd een wetenschappelijk tijdschrift opgericht, Discover, maar dat werd later met verlies weer verkocht. Het bedrijf deed ook een weinig fortuinlijke poging om zich op de krantenmarkt te vestigen toen het de Washington Star overnam, maar die krant sloot de deuren in 1981.

Met kabeltelevisie had Time meer succes. Het bedrijf had het concept overigens bijna in zijn eentje uitgevonden met de oprichting van Home Box Office, een kabelzender die B-films uitzond voor abonnees in Wilkes-Barre, in Pennsylvania. In 1975 ging het bedrijf voor het eerst nationaal met de uitzending van de boksmatch Ali-Frazier (ook wel bekend als de 'Thrilla from Manilla'). Drie jaar later kocht het bedrijf American Telecom and Communications op, een andere grote kabelexploitant.

Tegen 1980 puurde Time Inc. meer winst uit televisie dan uit de tijdschriften, en in de loop van dat decennium groeide het verder uit tot een echt mediaconglomeraat. Nadat het in 1985 weigerde om de helft van Cable News Network van Ted Turner te kopen, hielp het twee jaar later wel mee om Turner Broadcasting van de ondergang te redden. In ruil verwierf het twintig procent van de aandelen in dat bedrijf, en halfweg de jaren negentig kocht het ook de rest van het bedrijf.

Ondertussen was Time ook gefuseerd met Warner, aanvankelijk een uitbater van rouwkamers en parkeergebouwen die in 1969 het filmstudio- en tekenfilmimperium Warner Bros. had overgenomen. Het is - minstens tijdelijk - ook eigenaar geweest van een heleboel andere zaken, zoals de ooit populaire producent van videospelletjes Atari en het honkbalteam Pittsburgh Pirates. Het heeft Time Warner wel bijna een decennium gekost om de schuldenberg weg te werken die het opgebouwd had om Warner te kopen en om weer vrede te sluiten met de aandeelhouders die tegen die overname gekant waren.

Naarmate de onderneming groeide, werd het aanvankelijke paradepaardje Time minder en minder belangrijk, althans voor de bedrijfswinst. Het is onmogelijk te zeggen wat Luce, die in 1967 stierf, daarvan zou gevonden hebben, of van het voornemen van Time om te fuseren met America Online. Luce stond altijd een beetje wantrouwig tegenover technologische vernieuwing, en hij betreurde dat de bioscoopjournaals van weleer een breder publiek bereikten dan zijn tijdschrift.

"Luce zei meer dan eens dat zijn hart bij de zogenaamde printmedia lag", zegt Baughman, die een boek over Luce schreef en momenteel aan een televisiedocumentaire over hem werkt. Anderzijds is natuurlijk ook de toekomst van die gedrukte media zelf misschien wel digitaal. "Het zijn die sullen die maar blijven doordrammen over content providers", zegt Baughman, die tegenwoordig zelf ook on-linetijdschriften als Salon en Slate leest. "Maar ik blijf mijn studenten vertellen dat ze nog altijd zullen moeten kunnen schrijven, dat je nog altijd zult moeten kunnen spellen, ongeacht het medium."

© The New York Times

Vertaling: Wim Coessens

Het tijdschriftenfonds van Time, dat vanaf 1954 ook 'Sports Illustrated' omvatte, 'vormde een factor van nationale eenheid in de VS', zegt Stephens, professor journalistiek aan de New York University

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234