Woensdag 21/10/2020

De pesticide uit uw overgrootmoeders omgeving beïnvloedt uw gezondheid

De gevolgen van blootstelling aan pesticiden zijn drie generatie later nog merkbaar.Beeld THINKSTOCK

De stoffen waaraan uw overgrootmoeder tijdens haar zwangerschap blootgesteld werd, kunnen een belangrijke invloed hebben op uw vatbaarheid voor bepaalde ziekten. Amerikaanse onderzoekers hebben ontdekt dat blootstelling aan de pesticide methoxychloor bij ratten drie generaties later nog steeds een verhoogde kans geeft op nierziekte, eierstokziekte en obesitas. Hun studie is verschenen in het vakblad PLOS One.

Methoxychloor kwam op de markt in 1948 en werd tijdens de jaren 70 massaal gebruikt op gewassen, sierplanten, vee en huisdieren als een veiliger alternatief voor DDT. In veel landen wordt het middel nog steeds gebruikt. In België is methoxychloor sinds 2003 verboden omwille van de giftigheid en de effecten op het hormoonsysteem. Methoxychloor kan zich gedragen als het hormoon oestrogeen en zo het voortplantingssysteem grondig verstoren.

Hoewel het middel bij ons verboden is, zijn de gevolgen ervan nog niet meteen de wereld uit. Dat blijkt uit een studie van Washington State University. Een onderzoeksteam onder leiding van professor Michael Skinner, oprichter van het Center for Reproductive Biology van de universiteit, bestraalde drachtige ratten met een hoeveelheid methoxychloor die overeenkomt met een hoge blootstelling in de natuur. Ze stelden vast dat het aantal gevallen van nierziekte, eierstokziekte en obesitas op volwassen leeftijd bij de nakomelingen verhoogde. De gevolgen waren drie generaties later - bij de 'achterkleinkinderen' - nog steeds merkbaar.

Epigenetische effecten
Volgens de onderzoekers beïnvloedt de pesticide hoe de genen bij de nakomelingen van een blootgesteld dier aan- en uitgeschakeld worden, terwijl zijn DNA ongewijzigd blijft. Dit proces heet transgenerationele epigenetische overerving. Eerder toonde het team al de epigenetische effecten aan van andere giftige stoffen als DDT, plastic, pesticiden, fungiciden (chemische middelen om schimmelziekten te bestrijden), dioxine, koolwaterstoffen en bisfenol A, één van de meest geproduceerde chemicaliën ter wereld die verwerkt wordt in kunststoffen.

Deze studie toont voor het eerst aan dat een meerderheid van transgenerationele ziektekenmerken wordt doorgegeven via de vrouwelijke lijn. Maar de wetenschappers identificeerden ook genetische mutaties in het sperma van de mannelijke 'achterkleinkinderen', die kenmerkend waren voor de blootstelling aan methoxychloor.

Gevolgen bij mensen
Mogelijke gevolgen bij mensen, aldus Skinner, zijn een verminderde vruchtbaarheid, een verhoogde kans op ouderdomsziekten en de mogelijkheid deze gevolgen ook door te geven aan volgende generaties. Volgens hem spelen blootstellingen aan pesticiden gedurende de voorbije 50 jaar mogelijk een rol in de toename van obesitas en ziekten vandaag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234