Vrijdag 14/05/2021

De Persgroep wordt eigenaar van twee toonaangevende Vlaamse boekenuitgeverijen

Suske & Wiske komt 'bij toeval' weer in Vlaamse handen

De mediagroep De Persgroep kocht deze week niet enkel

de beroemdste krantentitels van Nederland. Door de overname van PCM komen ook twee van de meest prestigieuze Vlaamse boekenuitgeverijen opnieuw in Belgische handen. Maar wat is de toekomst van Standaard Uitgeverij en Manteau, uitgevers van Suske & Wiske en Pieter Aspe, nu ze eigendom worden van een bedrijf dat nooit eerder boeken uitgaf?

Door Brecht Decaestecker

"Men zegt van mij dat ik me door financieel gewin liet leiden, nou ja, ik stel voor dat die auteurs, diegenen die nog leven toch, eens naar zichzelf kijken." Bovenstaande woorden komen uit het laatste interview met Angèle Manteau, afgenomen door schrijfster Margot Vanderstraeten. Het is een sneer naar onder andere Jeroen Brouwers, die meer dan tien jaar haar redacteur was en nadien verkondigde dat centen voor Manteau altijd voorrang hadden op literair talent. Iets gelijkaardigs wordt tegenwoordig vaak verteld over Christian Van Thillo. Tijdens de weken voor zijn overname van de Nederlandse krantengroep PCM werd de gedelegeerd bestuurder van De Persgroep in tal van kranten geportretteerd als een uitgever met een hart voor kranten, maar een nog grotere neus voor centen.

Als beide vooroordelen kloppen, dan hadden Angèle Manteau en Christian Van Thillo het wellicht goed met elkaar kunnen vinden. Zover is het niet gekomen. Angèle Manteau overleed net geen jaar voor Van Thillo eigenaar werd van de uitgeverij die ze op 1 april 1938 in het leven riep. Want door de overname van PCM komen niet alleen de ronkende krantentitels van die groep - de Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw en Algemeen Dagblad - in handen van De Persgroep, ook zes uitgeverijen komen 'en stoemelings' in de portfolio van de Vlaamse mediagroep: A.W. Bruna Uitgevers, De Boekerij, Het Spectrum, J.M. Meulenhoff, Unieboek en Standaard Uitgeverij. Manteau, dat in 2003 aan Meulenhoff gekoppeld werd, is ondertussen een dochter van Standaard Uitgeverij. Die laatste is de grootste uitgeverij van Vlaanderen en is vooral bekend voor het uitgeven van strips als Suske & Wiske, Kiekeboe en Nero, en boeken van BV's als Goedele Liekens, Sonja Kimpen en Stephanie Planckaert. Maar ook schrijvers en journalisten zoals David Van Reybrouck, Tom Naegels en Catherine Vuylsteke brachten boeken bij Standaard (Meulenhoff/Manteau) uit. Manteau is de voorbije 15 jaar uitgegroeid tot de meest toonaangevende thrilleruitgeverij van de Lage Landen, met auteurs als Pieter Aspe, Bob Mendes, Luc Deflo en Stan Lauryssens.

Een niet onbelangrijke vraag luidt echter: is het voor die uitgeverijen een goede zaak dat ze in handen komen van een mediagroep die actief is op het vlak van kranten, televisie, radio en internet, maar nooit eerder boeken heeft uitgegeven? "Het probleem dat al bestaat sinds die uitgeverijen fuseerden met de Perscombinatie (de vroegere naam van PCM Uitgevers, bdc) blijft gewoon bestaan", vertelt literair agent Paul Sebes. "Het huwelijk tussen die uitgeverijen en de Perscombinatie is nooit een gelukkig huwelijk geweest. Mijnheer Van Thillo beweert dat hij veel verstand heeft van kranten maken. Ik ben geneigd hem te geloven, maar daarom is hij nog geen uitgever van boeken. Journalisten die plots voor uitgeverijen gaan werken, keren meestal snel terug, omdat ze de actualiteit teveel missen. Het zijn twee verschillende werelden." Toch betekent dat niet dat ze bij De Persgroep ongelukkig zijn met wat hen nu in handen is gevallen. "We kennen die business niet, dat moeten we toegeven", vertelt Christophe Convent, secretaris-generaal van De Persgroep. "Maar die uitgeverijen vormen wel een mooie, stabiele business in de schoot van PCM. Bovendien worden ze geleid door een Belg."

Die Belg heet Eric Willems, die al gedelegeerd bestuurder was van Standaard Uitgeverij en Manteau vooraleer hij de leiding keeg van de hele boekendivisie van PCM. "Ik heb de voorbije weken de eer gehad om met Christian Van Thillo te praten", vertelt hij. "Ik heb veel respect voor de zakenman in hem en voor het imperium dat hij heeft opgebouwd." Willems wil zich dan ook weinig zorgen maken over de boekendivisie van PCM. "Wij hebben een volledige zelfstandige positie binnen de mediagroep. We volgen het natuurlijk op de voet als de verhouding van onze aandeelhouders verandert, maar in de eerste plaats zijn wij bezig met het uitgeven van goede boeken."

Het is bekend dat De Persgroep, zodra de overname van PCM volledig rond is, werk zal maken van de verkoop van één krant. Zowel de directie van het bedrijf als de redacties van de betrokken kranten zijn het erover eens dat het voor niemand goed is als de concurrerende titels de Volkskrant en NRC Handelsblad dezelfde eigenaar hadden. Maar ook over een mogelijke verkoop van de uitgeverijen wordt volop gespeculeerd. "Het is nog veel te vroeg om daarover een uitspraak te doen", vertelt Christophe Convent, secretaris-generaal van De Persgroep. "Er is een princiepsovereenkomst tussen PCM en De Persgroep. De uitgeverijen vallen ook onder PCM en we zullen pas over enkele maanden beslissen wat voor hen de beste toekomst is. Ik sluit niet uit dat ze bij PCM blijven."

Eric Willems maakt zich daar weinig zorgen over. "Dat mag ook, als je een bedrijf bent in goede gezondheid en met een goede visie", vindt hij. Toch geeft Willems toe dat hij al met Christian Van Thillo en Christophe Convent gesproken heeft over de mogelijke toekomstscenario's. "Ik onthoud van die gesprekken dat er wederzijds respect is en dat we samen zullen beslissen wat een ideaal toekomstplan voor onze uitgeverijen zijn."

"Dat Christian Van Thillo eigenaar wordt van die uitgeverijen, is alleszins een verbetering ten opzichte van Apax", vindt literair agent Paul Sebes. Apax is een durfkapitaalfonds uit Londen dat in 2004 de meerderheid van de aandelen van PCM kocht en vervolgens het bedrijf leegzoog, om de aandelen drie jaar later voor 100 miljoen euro terug te verkopen aan vier stichtingen, die de oorspronkelijke eigenaars van PCM waren. "Die Britten kon het worst wezen welke boeken de PCM-uitgeverijen uitbrachten. Ik ga ervan uit én hoop dat iemand als Christian Van Thillo de literaire uitgeverswereld in het Nederlandse taalgebied zal laten voortbestaan."

Er wordt vaak op gewezen dat de krant De Standaard, de winkelketen Standaard en Standaard Uitgeverij niets met elkaar te maken hebben. Dat klopt, juridisch, maar niet historisch. In 1914 richtte Frans Van Cauwelaert met Alfons Van de Perre en Arnold Hendrix zowel het dagblad De Standaard als de uitgeverij Standaard N.V. op. Pas na het faillissement van de Standaardgroep in 1976 vielen beiden uit elkaar. Corelio, de uitgeverij die voortkwam uit die Standaard-groep, is sinds jaar en dag de aartsvijand van De Persgroep, maar die laatste wordt nu plots eigenaar van de uitgeverij die ooit samen met de beroemdste krant van die groep werd opgericht. En bovendien ook van strips als Nero en Suske & Wiske, die decennia lang in De Standaard verschenen of nog altijd verschijnen. "Dat is een leuke speling van het lot, maar ook niet meer dan dat", dixit Eric Willems.

Christophe Convent

(secretaris-generaal

De Persgroep):

De uitgeverijen vormen mooie, stabiele business binnen PCM

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234