Dinsdag 19/01/2021

DE PASSIE VAN DEVOS

De politieke actualiteit volgens Carl Devos

Vorige week trok een tenenkrullend treurspel over de Wetstraat: de beschamende vertoning rond de naamwet, een oefening in zelfvernedering. Geen chevalereske strijd tussen hoffelijke heren, maar nijpen van nijd. De gedachte dat onze leiders zich in deze laten kennen als een bende ruziemakers, en daarbij niet meteen het publiek belang voor ogen hebben, is verleidelijk.

En toch. Soms doet het anders vermoeden, maar het gros van wie ons bestuurt of wil besturen heeft nochtans het beste met ons voor. Dat ze dat elk vanuit eigen ideologische of normatieve kaders doen, met verschillende methoden, stijlen en prioriteiten, voor andere kiezers en met uiteenlopende doelstellingen, leidt inderdaad tot soms hoogoplopende en wel eens lelijke meningsverschillen. Maar het blijft een strijd om het goede, met respect voor de intrinsieke waardigheid van de tegenstrevers.

Uitzonderlijk stelt de kwestie zich of een politicus niet netto meer wil vernietigen dan herstellen. Of het er hen niet eerder om gaat om te verdelen, kwetsen, problematiseren dan te verenigen, helen of oplossen. Zoals toen Geert Wilders zijn schreeuwerige achterban beloofde minder Marokkanen te regelen. Wie in de zoektocht naar electoraal succes of relevantie de ethische standaard loslaat, verdient meer dan politieke, namelijk ook morele verontwaardiging. In naam van de vrije meningsuiting en de zelfverklaarde waan om dé stem van hét volk te vertolken, is al vaak ranzigheid gelost. Ook ranzigheid vindt een publiek.

Wilders gaat over een grens. En al stak hij niet die met België over en bleef hij weg van het VB-congres in Antwerpen, hij vindt ook daar aanhang. Filip Dewinter betreurde zijn afwezigheid en vindt niet dat de uitspraken van Wilders genuanceerd moeten worden. Integendeel, Dewinter hoopte dat Wilders ze ook voor de Vlamingen zou herhalen. Niemand kan meer symbool staan voor het uitgeleefde en achterhaalde VB dan Dewinter, erfgenaam van het verleden en hindernis voor de toekomst. Zoals hij heropstanding hypothekeert, zo onmisbaar is hij om de stilstand van nog meer achteruitgang te redden. Ziedaar het drama van het VB: met Dewinter wordt het niets meer, zonder Dewinter is het niets meer.

De vernieuwing die Annemans aankondigde, is een beetje te zien in wat personele aflossing, een Europees front en de unieke separatistische agenda, maar voor het overige blijft enkel de migratiestrijd over. Daarmee redt het VB het niet meer. Tien jaar geleden haalde het Vlaams Blok 24 procent. Alleen een kartel van CD&V-N-VA kon verhinderen dat het destijds de grootste werd op een zondag die veel zwarter was dan de eerste, in 1991, die we als 'Zwarte zondag' herinneren. Dat zoveel Vlamingen op 13 juni 2004 voor deze extreme partij stemde, kon onder meer verklaard worden door de rechterlijke veroordeling, op 21 april 2004, van drie vzw's van het Vlaams Blok wegens inbreuken op de racismewet. Of door de uiterst pijnlijke saga van het migrantenstemrecht, met de defenestratie van VLD-voorzitter Karel De Gucht in februari 2004 door zijn eigen partijtop, als spectaculaire afgang. Doe daar nog een pak foertstemmen bij en zo moet ook tien jaar geleden al veel minder dan een kwart van de Vlamingen als fans van het geciviliseerd racisme gezien worden. Maar het migratiethema was wel jarenlang een sterkhouder voor het VB.

Tien jaar later zijn de uitdagingen op dat thema er niet minder op. Toch vecht het VB in 2014 tegen irrelevantie: wie met de 10 procent flirt kan zelfs geen 'blackmail power' inroepen. Nadat het jaren als zweeppartij het beleid heeft opgejaagd, tot een verstrengd asielbeleid, mea culpa's over collectieve regularisaties of een sputterend integratiebeleid toe, heeft het cordon sanitaire met vertraging het VB ingesnoerd.

De neergang van het VB is ook een historische verdienste van N-VA, de zelfverklaarde anderspartij waarin velen vandaag hun hoop stellen. N-VA voert de conservatieve agenda waarmee ze 'ons' model wil beschermen met zoveel meer nuance, fatsoen en respect aan. Alleen al daarom is N-VA, ook voor wie het niet met hen eens is, een weldaad voor het democratisch debat. Dat verdraagt geen ranzigheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234