Zondag 31/05/2020

De passie van Devos

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

De 'verzakelijking' van het nachtvluchtendossier zorgt voor de-escalatie en tijdswinst. In elk handboek politieke compromiskunde behoort dit gereedschap tot de basisuitrusting. Experts zullen in werkgroepen het dossier rationaliseren en objectiveren. Dat was ook de methode die fixer Etienne Schouppe in 2010 gebruikte: de marge voor politieke arbitrage met technische gegevens inperken.

Voor anderen was het dan weer een bliksemafleider voor dat andere snertdossier, 'de graaicultuur'. Ook daar is nood aan objectivering. Wat geen pleidooi is voor een algehele technocratie. Is het niet beter een en ander eerst scherp maar globaal en rustig te bestuderen? In plaats van de kakofonie waarin sommige verdwaalde politici en analisten nu om zich heen slaan? Ze zoeken houvast in de luide proclamatie van principes, maar sukkelen toch in selectiviteit.

N-VA-Kamer-fractieleider Peter De Roover stelt een externe doorlichting van parlementaire vergoedingen voor. Zoals het Vlaams Parlement in 2012 een benchmarkonderzoek liet uitvoeren door Ernst & Young. Een goed idee. Langs (inter)parlementaire werkgroepen kan de NPT (nieuwe politieke transparantie) er komen, al voorspelt de discussie over parlementaire pensioenen weinig goeds. De Vlaamse regering en sp.a formuleerden al een eerste reeks veelbelovende maatregelen.

Never waste a good crisis, dus moeten we het ruim zien. Hoe serener en objectiever het debat gevoerd wordt, hoe meer het aankan. Het moet over meer gaan dan weddes van politici of vergoedingen in intercommunales en hun grijze belendende percelen. De geloofwaardigheid van het politieke bestel kreeg een forse klap, dat kan goedgemaakt worden. Niet met venijnige individuele politieke afrekeningen, die sommige adolescenten ter eigen profilering willen uitmelken, maar met volgehouden collectieve maatregelen.

Benoemingstafel

Het is te vermoeden dat één partij echt wint bij de verfilming van het boek Graailand van Peter Mertens: zijn partij, de PVDA, die in Wallonië zag hoezeer het systeem in elkaar duikt als je de financiële slagaders ervan oversnijdt. PVDA is slim en sluw, met een fijne studiedienst. Ze leert onder meer bij Podemos hoe je een grassrootsstrategie opzet, gebruikt de software Nationbuilder, veel sociale media en Raoul Hedebouw in andere media. Ze werkt nauwgezet in gebieden waar het grootste electorale rendement te verwachten is. Ze klinkt radicaler dan al de rest, maar heeft in de beste reformistische stijl haar partijprogramma afgeschuurd.

Ze laat dagelijks weten dat haar mandatarissen tussen de 1.600 en 1.800 euro per maand verdienen. Niet dat zij de belastingbetaler minder kosten, het meerbedrag wordt doorgestort aan de professionaliserende partij, opdat die het systeem van binnen uit zou veranderen. Om die reden vraagt de federale PVDA ook het geld voor de stemmen die ze in 2014 in de Vlaamse kieskringen verwierf.

Ze gebruikt dezelfde redenering als N-VA, als die aanschuift aan de grote benoemingstafel. 'Om het systeem van binnen uit te veranderen.' Aan menig keukentafel barst hoongelach los. N-VA was er in 2014 in geslaagd kiezers te doen vergeten dat ze al jaren Vlaams bestuurde. Sindsdien is ze een traditionele establishmentpartij geworden, die naarstig probeert anders te zijn, zoals met een uithaal naar Unia. En een politieke crisis niet onder controle kreeg. Het verbaast dat N-VA'ers daarvan schrikken.

N-VA keurde de jammerlijke deal over het directiecomité van de Nationale Bank (NBB) goed. Dat comité telt, volgens Europese standaarden, veel volk en het is bovendien zeer fors betaald. 400.000 bruto per jaar. Om een en ander in perspectief te zetten: dat is een kleine 100.000 meer dan het inkomen van de Kamervoorzitter.

CD&V wilde Marcia De Wachter nog wat langer - tot 2019 - aan boord houden, een postje van 400.000 euro dat ze elders in de eurozone niet nodig hebben. Jazeker, Michel I vermindert het aantal directeurs bij de NBB, van acht naar zes, maar doet dat trager dan mogelijk en in de gegeven omstandigheden wenselijk is. Al die kletspraat over de strijd tegen postjespakkerij richt zich blijkbaar vooral op mandaten die wat minder schuiven.

De gouverneur van de NBB verdient 480.000 euro per jaar, minder dan die van Eandis (500.000) of Elia (650.000), maar flink meer dan die van de NMBS (290.000), Sophie Dutordoir. Bij beursgenoteerde bedrijven als Bpost of Proximus mag dat 650.000 zijn. Al zit Dominique Leroy bij Proximus via allerlei bijkomende vergoedingen al aan ruim 800.000, en ze wilde meer. Is de NMBS leiden ruim de helft makkelijker dan Proximus leiden en flink makkelijker dan de NBB leiden? Waarom kunnen ondergeschikte directieleden bij NMBS en Proximus meer verdienen dan hun CEO?

Chaos en anomalie

Ook daar is er chaos en anomalie. Ook daarin zou Michel I beter een lijn trekken. Dat mag via een nieuwe 'staatssecretaris voor Transparantie en Politieke Vernieuwing'. Misschien een N-VA'er, die met evenveel vuur als Francken en Demir voor deze bevoegdheid gaat? Die kost 212.000 euro bruto (plus maandelijkse belastingvrije onkostenvergoeding van 1.616,44 euro), maar is zijn/haar geld meer dan waard.

Als dat aangepakt wordt, met een plan B voor Arco, een oplossing voor de nachtvluchten van Zaventem, de ontwarring van de fiscale knoop, de lancering van een investeringsregering en een oplossing voor het gapend gat (794 miljoen!!) in de sociale zekerheid, hoeft PVDA niet te winnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234