Donderdag 04/03/2021

De passie van Devos

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

Schoorvoetend slopen vorige week twee belangwekkende feiten voorbij. Het eerste tersluiks, het tweede met meer gebaren. Het eerste laat zich jaren voelen, het tweede decennia. Hun relevantie leek hoogstens alledaags, opgesloten in de drammerige jachtigheid van het nieuwsbeest dat sneller verteert dan opslokt.

De gedachte dat de polemiek in het kibbelkabinet terug te brengen is tot de obstructie van een gefrustreerde ijdeltuit, ruimt stilaan baan voor een minder gemakzuchtige beschouwing. CD&V wil, zoals N-VA toen hun onderlinge verhouding omgekeerd was, als een programmapartij wegen op het beleid en zich in deze naar rechts hellende setting niet naar achteren laten spelen. Ze claimt haar plek, als volkspartij met bestuurservaring. Kris Peeters vertolkt die strijd met volle partijsteun, geheel binnen de strategische lijn. Meer is er niet. Dat dit inzicht steeds meer rijpt in pers en politiek werkt verlossend. Daardoor wordt deze situatie minder spectaculair en bedreigend, en kan ze normaliseren. Al zullen de spanningen die ze oproept, bijvoorbeeld bij een begrotingscontrole en tax shift, zich even pijnlijk doen gelden.

Het tweede ezelsoor waarmee de voortgang der tijd wordt gemarkeerd, is belangrijker. De verhaallijn tot aan deze bladzijde laat zich ruw als volgt samenvatten. Er was eens een wettelijk, door de overheid voorzien pensioen. Toen mensen langer leefden en ook meer van dat leven verwachtten, bleek dat niet te volstaan. Zo groeide een tweede (collectieve) en derde (individuele) pijler. Toch voor wie het geluk en de middelen had. Immer met fiscale overheidssteun. Want, zo klonk overal, mensen moeten meer zelf voor hun oude dag zorgen en kunnen niet enkel op de overheid rekenen. De markt zal helpen. Vorige week barstte die droom.

Na de ontgoocheling in de overheid, die met het wettelijk pensioen vaak niet meer vermag dan een bescheiden basisdekking van levenskosten, kreeg vorige week het vertrouwen in de markt een oplawaai. Een die Junior Bauwens pardoes velt. De in winst wentelende verzekeraars willen, aangezien de lage rente zo afwijkt van de gewaarborgde rente, bestaande contracten voor groepsverzekeringen openbreken. Contractbreuk. Punt. Zo'n pensioenplan is uitgesteld loon, onderdeel van een evenwichtsoefening tijdens de actieve loopbaan. Ook dat evenwicht wordt verstoord. Natuurlijk is rentabiliteit noodzakelijk, maar de verzekering ervan kan dus ook heel onrechtvaardig gebeuren. Maar deze regering toont begrip. Na het overheids- blijkt nu ook het marktpensioen op illusies te rusten. Systeemfalen.

Men kan deze regering noch deze generatie leiders verantwoordelijk stellen voor die erfelijke belasting. Men kan ze wel verwijten slechts een laagje van de pensioenlast te willen wegkrassen. Het systeem omkeren vraagt bovenmenselijke prestaties. Ze komen er niet, zo blijkt.

Pensioenminister Bacquelaine (MR) kondigde een therapeutische kletsclub aan: 24 lieden denken na over dé pensioenhervorming. Er kraait vreugd dat er niet nog een kleurboek volgt. Wit- en groenboek zijn er al, weten we sinds de hilarische act van stand-upcomedian Michel Daerden (PS). Bacquelaine is ambitieuzer. Toch? Volgens hem zou "een van de belangrijkste projecten van de regering in juni starten" (DM 21/2). Maar, hou u vast: "Voor het uitwerken van het systeem met punten laat ik me geen timing opleggen. Maar het is natuurlijk de bedoeling dat het systeem voor het einde van de legislatuur gestemd is door het parlement. In 2030 zal het dan in werking treden. We gaan dan een hele tijd twee systemen parallel naast elkaar hebben. Wie nu nog in het oude systeem zit, zal daar waarschijnlijk nog blijven tot aan zijn pensioen." De ene pijler laat zich makkelijker contractbreken dan de andere.

Natuurlijk hervormt deze regering met verstrengingen de pensioenen. Hoe pijnlijk ook voor de betrokkenen, in het licht van de uitdagingen is het symptoombestrijding. De regering wil 26.000 bruggepensioneerden terug aan het werk. Welk werk? De vervanging van dit systeem door het SWT (stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag) is een verbetering, maar ook deels een voorbeeld van het Syriza-syndroom (noem de trojka anders en ze bestaat wat minder). Geen échte oplossing.

Ging deze regering daar niet voor zorgen? Écht hervormen? De belastingen, justitie, sociale zekerheid en zeker de pensioenen. Écht?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234