Donderdag 13/08/2020

De passie van Devos

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

De dominante Catalaanse Kwestie is om vele redenen bijzonder interessant en belangrijk. Maar dat zijn andere ook. Een kleine bloemlezing, uit een sprokkeltocht langs voorbije dagen.

De rol van de Belgische staat in de Paradise Papers blijft vragen oproepen. Wat deed de door de staat gecontroleerde Belgische Maatschappij voor Internationale Investeringen op de Maagdeneilanden? Waarom stond die postbusconstructie voor een Vietnamees project niet in de jaarrekeningen? Waarom werd nog maar vier jaar geleden daarbovenop een vennootschap in Hongkong opgericht?

Een eenpersoonskamer - geen luxeproduct - wordt onbetaalbaar: patiënten betalen gemiddeld zo'n 2,5 keer het vastgelegd tarief. Een behandeling die in een tweepersoonskamer 100 euro kost, kost in een eenpersoonskamer 247 euro. Zo'n kamer is voor velen noodzakelijk voor hun herstel. Het is schandalig dat ereloonsupplementen in het gemiddelde Belgische ziekenhuis in 2016 opliepen tot 147% van het vastgelegd tarief, 11% meer dan vier jaar geleden. Die 147 euro extra betalen patiënten uit eigen zak, of deels via hun duurder wordende hospitalisatieverzekering. Die zijn het pijnlijke bewijs van de sluipende privatisering van de gezondheidszorg. Dat die kamers de financiële melkkoe van ziekenhuizen zijn, wordt doorgaans verantwoord met de verwijzing naar hun structurele onderfinanciering. Artsen storten een deel van die supplementen door naar het ziekenhuis, dat ze moet gebruiken omdat de overheidstoelage de evolutie van de kosten niet meer volgt.

Recordaantal leefloners

De POD Maatschappelijke Integratie liet weten dat nog nooit eerder zo veel mensen een leefloon van een OCMW krijgen. De groep leefloners, 140.500, steeg in een jaar met 12,4%. Niet enkel als gevolg van nieuwe regels. Een op de acht leefloners is een erkend vluchteling, maar ook Belgen - vooral meer jongeren - komen vaker bij het OCMW terecht. Gelukkig is het leefloon meer springplank dan hangmat, zo blijkt. Al springen ze met hun sociale rechten niet zo ver, als jongeren een startersjob aannemen. Hun nettoloon blijft gelijk, maar door hun lagere brutoloon zijn ook hun daarop gebaseerde sociale rechten kleiner.

De stroomprijs trekt aan, onder andere door problemen met de stroomleveringen. De hervorming van het ambtenarenpensioen wordt uitgesteld. Het overleg over zware beroepen vlot onvoldoende. Over het pensioen met punten komen onrustwekkende simulaties naar boven: voor velen dreigt een verlaging van het wettelijk pensioen. Alweer een versterking van de sluipende privatisering van het pensioenstelsel. Die wordt erger als we onze begroting niet op orde krijgen.

Oppositie en CD&V zijn kritisch voor de hervorming van de vennootschapsbelasting van Johan Van Overtveldt. Die zou - tegen 2020, als ze op kruissnelheid is - 4,8 miljard kosten. Er is nogal wat twijfel dat daar voldoende extra inkomsten en besparingen tegenover staan om die hervorming zoals afgesproken budgetneutraal te houden. Voor Open Vld hoeft dat niet echt: eerst hervormen, dan desnoods besparen om het ontstane begrotingsgat dicht te rijden. De afspraak dat die hervorming gegarandeerd budgetneutraal moet zijn wordt enkel door CD&V benadrukt.

Falende effectentaks

Die heeft nog andere zorgen: de Europese Commissie raamt de opbrengst van de effectentaks op 175 miljoen. Een derde minder dan de 254 miljoen die Michel I in de begroting schreef. Toen de regering dat deed had ze weinig benul hoeveel die taks kon opbrengen. Dat veroorzaakt een budgettair probleem, terwijl de Europese Commissie ons land al op de vingers tikte voor haar slechte begrotingscijfers: voor de EC dreigt 2018 een verloren jaar te worden, en kan het tekort in 2019 - het jaar waarin Michel I ooit een evenwicht wou - nog verslechteren. België zit budgettair in de Club Med-landen, in dit geval een te vermijden plek.

Naast het extra budgettaire gat dat deze prutspolitiek veroorzaakt, is er vooral een groot politiek probleem. CD&V beweert namelijk stampvoetend dat die 254 miljoen hoe dan ook zeker is. Als dat niet zo is, is het ongetwijfeld weer de schuld van Van Overtveldt. Het 'sociaal geweten' van Michel I, dat een bijdrage van de meestvermogenden al in het eerste regeringsjaar in haar 'rechtvaardigheidsagenda' aankondigde, leidt gezichtsverlies mocht dat symbool slechts 175 miljoen opbrengen. Ooit stelde CD&V een meerwaardebelasting op aandelen voor, nu is er maar de effectentaks. Die dreigt een schim van een schim te worden, onder andere omdat niet alle niet-genoteerde aandelen eronder mogen vallen. Omdat de politieke deal in Michel I dat niet toelaat. CD&V moet haar linkerflank afdekken, dus ook dat dossier dreigt nog spanningen te veroorzaken.

We kunnen het dus nog even stevig over het Spaans-Catalaanse conflict hebben. Terecht, want daar staan zeer fundamentele beginselen op het spel. Die ondertussen meer CD&V dan N-VA in de problemen brengen. Maar het wordt tijd dat de Wetstraat zich ook even passioneel over enkele binnenlandse kwesties buigt. Er liggen genoeg uitdagingen klaar waarop ze niet enkel met woorden, maar zelfs met daden een antwoord kunnen bieden.

Anders lijkt het wel alsof al die Catalaanse opwinding moet verbergen dat de politiek ingedommeld is in andere kwesties waarin ze wél het verschil kan maken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234